KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Na podstawie przedstawionego planu zagospodarowania działki oblicz współrzędne X, Y punktu 18.
Ilustracja przedstawia plan zagospodarowania działki, który jest wykorzystywany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędne punktu 18 wyznacza się z punktu odniesienia (X=100,00; Y=100,00), dodając przyrosty odczytane z wymiarów na planie.
Dla osi X sumuje się odcinki pionowe 7,00+12,00+5,00=24,00, więc X=124,00. Dla osi Y sumuje się odcinki poziome 5,00+5,00+15,00=25,00, więc Y=125,00.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć współrzędne punktu na planie zagospodarowania/szkicu tyczenia, trzeba skorzystać z punktu o znanych współrzędnych oraz z miar liniowych podanych równolegle do osi układu. W tym zadaniu punkt odniesienia ma współrzędne X=100,00 oraz Y=100,00. Oś X na rysunku jest pionowa (wartości rosną ku górze), a oś Y pozioma (wartości rosną w prawo).

1) Wyznaczenie X punktu 18
Współrzędna X zwiększa się o sumę odcinków mierzonych w kierunku pionowym od dolnej granicy (lub od linii bazowej związanej z punktem odniesienia). Z planu odczytujemy trzy kolejne wymiary pionowe prowadzące do poziomu, na którym leży punkt 18: 7,00 m, 12,00 m oraz 5,00 m. Sumujemy je:

7,00 + 12,00 + 5,00 = 24,00 m

Dodajemy przyrost do X punktu odniesienia:

X18 = 100,00 + 24,00 = 124,00

2) Wyznaczenie Y punktu 18
Współrzędna Y rośnie o sumę odcinków w kierunku poziomym od lewej granicy (od tej samej bazy). Do rzutu pionowego punktu 18 prowadzą trzy wymiary poziome: 5,00 m, 5,00 m oraz 15,00 m. Sumujemy:

5,00 + 5,00 + 15,00 = 25,00 m

Dodajemy przyrost do Y punktu odniesienia:

Y18 = 100,00 + 25,00 = 125,00

Dlatego poprawny wynik to X=124,00; Y=125,00.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • X=124,00; Y=120,00 – typowy skutek pominięcia części odcinków w kierunku Y albo rozpoczęcia sumowania od niewłaściwego miejsca na osi poziomej.
  • X=123,00; Y=155,00 – Y=155,00 odpowiada skrajnej prawej granicy działki, więc wskazuje na pomylenie punktu lub próbę odczytu wartości z narożnika zamiast obliczenia przyrostu; X=123,00 sugeruje dodatkowo błąd w sumowaniu pionowym.
  • X=125,00; Y=124,00 – wygląda jak zamiana lub "przesunięcie" wartości między osiami (lub drobny błąd rachunkowy), często wynikający z automatycznego założenia, że X jest poziomo, a Y pionowo.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, zawsze sprawdź na rysunku, która oś jest opisana jako X, a która jako Y, a potem wykonuj rachunek w dwóch niezależnych krokach: osobno przyrost X i osobno przyrost Y.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Wyznacz punkt odniesienia o znanych współrzędnych (np. narożnik działki), a następnie policz przyrosty w osiach.

Dla X sumuj odcinki w kierunku osi X, a dla Y sumuj odcinki w kierunku osi Y. Na końcu dodaj przyrosty do współrzędnych punktu odniesienia.

X to jedna ze współrzędnych prostokątnych płaskich (rzędna). Na wielu szkicach geodezyjnych jest rysowana jako oś pionowa, ale kluczowe jest zawsze sprawdzenie oznaczeń na rysunku.

Współrzędna X zmienia się zgodnie z kierunkiem wzrostu osi X.

Y to druga współrzędna prostokątna płaska (odcięta). Często odpowiada osi poziomej, jednak na egzaminie trzeba kierować się oznaczeniami osi na planie.

Y punktu oblicza się, dodając (lub odejmując) odcinki odkładane równolegle do osi Y.

Bo w układzie prostokątnym współrzędne punktu można traktować jako sumę: współrzędne punktu bazowego + przyrost w osi X i + przyrost w osi Y.

Wymiary na planie są właśnie tymi przyrostami, więc rachunek sprowadza się do poprawnego odczytu i zsumowania odcinków.

Najczęściej pojawia się zamiana osi (X z Y), start z niewłaściwego punktu odniesienia oraz pominięcie jednego z odcinków w sumie.

Częsty jest też błąd kierunku: ktoś odejmuje zamiast dodawać, bo przyjął przeciwny zwrot osi niż na rysunku.

Zwykle nie. Na planach tego typu podaje się współrzędne punktów bazowych (np. narożników działki) oraz wymiary liniowe, z których dopiero wyznacza się współrzędne punktów obiektu.

Dlatego trzeba wykonać rachunek przyrostów w osiach, a nie zgadywać z rysunku.

Sprawdź opisy osi i wartości współrzędnych narożników: gdy idziesz "w górę" działki, rośnie ta współrzędna, która jest osią pionową na rysunku.

Dodatkowo policz oba wyniki niezależnie i porównaj, czy mieszczą się w zakresie współrzędnych działki.

Wykonaj kontrolę zakresu: współrzędne punktu powinny leżeć między skrajnymi współrzędnymi narożników działki (osobno dla X i dla Y).

Możesz też sprawdzić, czy przyrosty (np. 24 m i 25 m) wynikają z pełnego zsumowania wszystkich wymaganych odcinków.

Najczęściej przy tyczeniu budynków i elementów zagospodarowania terenu, gdy projekt podaje wymiary odsunięć od granic lub osi.

Obliczone współrzędne służą do wyznaczenia punktów w terenie oraz do sporządzenia dokumentacji z prac geodezyjnych.

Ćwicz schemat: (1) wybór punktu odniesienia, (2) odczyt odcinków w osi X, (3) odczyt odcinków w osi Y, (4) sumowanie i zapis z jednostkami.

Warto też trenować wykrywanie pułapek: zamiana osi, pominięty odcinek i zły zwrot osi.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla osi Y sumuje się odcinki poziome 5,00+5,00+15,00=25,00, więc Y=125,00.

Źródła:

  • Opis ilustracji z analizy modelu wizyjnego (plan sytuacyjny z punktami 1–4 i wymiarami 7,00; 12,00; 5,00 oraz 5,00; 5,00; 15,00) – materiał kontekstowy dostarczony w zadaniu

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do geodezji inżynieryjnej: tyczenie i obliczenia w układzie prostokątnym
  • Zadania rachunkowe z obliczania współrzędnych punktów na podstawie miar liniowych
  • Ćwiczenia z czytania planu sytuacyjnego i interpretacji osi układu współrzędnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego