Aby obliczyć współrzędne punktu na planie zagospodarowania/szkicu tyczenia, trzeba skorzystać z punktu o znanych współrzędnych oraz z miar liniowych podanych równolegle do osi układu. W tym zadaniu punkt odniesienia ma współrzędne X=100,00 oraz Y=100,00. Oś X na rysunku jest pionowa (wartości rosną ku górze), a oś Y pozioma (wartości rosną w prawo).
1) Wyznaczenie X punktu 18
Współrzędna X zwiększa się o sumę odcinków mierzonych w kierunku pionowym od dolnej granicy (lub od linii bazowej związanej z punktem odniesienia). Z planu odczytujemy trzy kolejne wymiary pionowe prowadzące do poziomu, na którym leży punkt 18: 7,00 m, 12,00 m oraz 5,00 m. Sumujemy je:
7,00 + 12,00 + 5,00 = 24,00 m
Dodajemy przyrost do X punktu odniesienia:
X18 = 100,00 + 24,00 = 124,00
2) Wyznaczenie Y punktu 18
Współrzędna Y rośnie o sumę odcinków w kierunku poziomym od lewej granicy (od tej samej bazy). Do rzutu pionowego punktu 18 prowadzą trzy wymiary poziome: 5,00 m, 5,00 m oraz 15,00 m. Sumujemy:
5,00 + 5,00 + 15,00 = 25,00 m
Dodajemy przyrost do Y punktu odniesienia:
Y18 = 100,00 + 25,00 = 125,00
Dlatego poprawny wynik to X=124,00; Y=125,00.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- X=124,00; Y=120,00 – typowy skutek pominięcia części odcinków w kierunku Y albo rozpoczęcia sumowania od niewłaściwego miejsca na osi poziomej.
- X=123,00; Y=155,00 – Y=155,00 odpowiada skrajnej prawej granicy działki, więc wskazuje na pomylenie punktu lub próbę odczytu wartości z narożnika zamiast obliczenia przyrostu; X=123,00 sugeruje dodatkowo błąd w sumowaniu pionowym.
- X=125,00; Y=124,00 – wygląda jak zamiana lub "przesunięcie" wartości między osiami (lub drobny błąd rachunkowy), często wynikający z automatycznego założenia, że X jest poziomo, a Y pionowo.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, zawsze sprawdź na rysunku, która oś jest opisana jako X, a która jako Y, a potem wykonuj rachunek w dwóch niezależnych krokach: osobno przyrost X i osobno przyrost Y.