KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Na podstawie przedstawionej aksonometrii i danych zamieszczonych w tabeli, oblicz sumę oporów miejscowych dla odcinka instalacji gazowej o średnicy dn15.
Ilustracja przedstawia fragment aksonometrii instalacji gazowej, co sugeruje, że jest to rysunek techniczny używany w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sumę oporów miejscowych dla dn15 liczy się jako sumę długości zastępczych elementów znajdujących się na odcinku dn15. Z aksonometrii wynikają 3 kolana i 2 kurki kulowe. Z tabeli: 3×0,55 m + 2×0,15 m = 1,95 m. Zwężki nie dolicza się do dn15, bo kwalifikuje się ją do większej średnicy.

Pełne wyjaśnienie:

Opory miejscowe w instalacjach gazowych powstają tam, gdzie przepływ jest zaburzany przez zmianę kierunku lub zmianę przekroju, a także przez elementy armatury. W obliczeniach często zastępuje się je tzw. długościami zastępczymi, czyli taką długością rury prostej o danej średnicy, która wywoła porównywalną stratę ciśnienia.

W zadaniu trzeba wykonać dwa kroki:

  • Odczytać z aksonometrii, jakie elementy znajdują się na odcinku o średnicy dn15 (liczy się tylko ten fragment, nie cały rurociąg).
  • Z tabeli dla dn15 dobrać wartości długości zastępczych i je zsumować.

Z przedstawionego schematu odcinek dn15 obejmuje trzy zmiany kierunku (trzy kolana) oraz dwa elementy armatury odpowiadające kurkom kulowym. Dla dn15 tabela podaje wartości: kolano 0,55 m oraz kurek kulowy 0,15 m. Zatem suma wynosi: 3×0,55 m = 1,65 m oraz 2×0,15 m = 0,30 m, razem 1,95 m.

Dlaczego nie uwzględnia się zwężki? Na rysunku występuje przejście między dn20 i dn15, ale pod tabelą jest kluczowa uwaga, że zwężkę kwalifikuje się do odcinka o większej średnicy. Oznacza to, że przy liczeniu sumy oporów miejscowych dla dn15 nie dolicza się jej do tego odcinka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wyniki większe od 1,95 m zwykle biorą się z typowych pomyłek: doliczenia zwężki do dn15 mimo uwagi, błędnego rozpoznania liczby kolan (np. policzenia dodatkowego "załamania", którego nie ma) albo przypisania odczytów z innej średnicy (np. dn20 zamiast dn15). Poprawna metoda to zawsze: zidentyfikuj elementy na właściwej średnicy, a dopiero potem zsumuj wartości z właściwego wiersza/kolumny tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opory miejscowe to straty ciśnienia powstające na elementach takich jak kolana, trójniki, zawory czy zwężki, gdzie przepływ jest zaburzany. W obliczeniach zastępuje się je często długością zastępczą, czyli równoważną długością rury prostej o tej samej średnicy.
Długość zastępcza to wartość w metrach rurociągu prostego, która powoduje taką samą stratę ciśnienia jak dany element (np. kolano). Dzięki temu zamiast liczyć osobno każdy opór, można zsumować długości zastępcze i doliczyć je do obliczeń hydraulicznych dla danej średnicy.
Najpierw z aksonometrii zlicz elementy znajdujące się na odcinku dn15 (np. kolana, kurki, trójniki). Następnie dla dn15 odczytaj z tabeli długości zastępcze dla każdego typu elementu i wykonaj sumę: liczba elementów × wartość z tabeli.
Zwężka jest elementem przejściowym między dwiema średnicami. W wielu zadaniach (tak jak w tym) obowiązuje zasada z uwagi pod tabelą: zwężkę kwalifikuje się do odcinka o większej średnicy. Jeśli liczysz dn15, a zwężka łączy dn20→dn15, zaliczasz ją do dn20.
Najczęściej są to: kolana (zmiana kierunku), trójniki (rozdział/połączenie strumieni), armatura (np. kurki, zawory) oraz zwężki i inne zmiany przekroju. Na egzaminie kluczowe jest poprawne rozpoznanie symboli na aksonometrii.
Zależą od przyjętej tabeli, ale w zadaniach egzaminacyjnych spotyka się np. kolano około 0,50–0,55 m, kurek kulowy około 0,10–0,15 m, kurek kątowy około 0,40 m, a trójniki i zwężki w zakresach zależnych od typu. Zawsze korzystaj z tabeli podanej w zadaniu.
Samo "zakończenie" przewodu nie jest liczone, jeśli nie jest opisane w tabeli jako element oporu. Liczysz tylko te elementy, które są jednoznacznie zidentyfikowane na odcinku i mają przypisaną wartość długości zastępczej (np. kolano, trójnik, kurek).
Prześledź przewód zgodnie z kierunkiem przepływu i zaznacz każdą zmianę kierunku o 90° tylko raz. Pomaga też metoda "punkt po punkcie": od średnicy do średnicy, od symbolu do symbolu. Błąd podwójnego liczenia zwykle wynika z patrzenia na rysunek fragmentami, a nie jako ciągłą trasę.
Bo długości zastępcze zależą od średnicy przewodu (inna charakterystyka przepływu i tarcia). Element znajdujący się na dn20 ma inną wartość w tabeli niż ten sam typ elementu na dn15. Dlatego najpierw ustalasz, do którego odcinka/średnicy należy element, a dopiero potem dobierasz wartość.
Najczęstsze to: doliczanie zwężki do mniejszej średnicy mimo uwagi, wybór wartości z niewłaściwej kolumny tabeli (np. dn20 zamiast dn15), pominięcie jednego z elementów armatury oraz błędne rozpoznanie symboli (np. mylenie kurka kulowego z inną armaturą). Pomaga spokojne zliczanie i kontrola.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sumę oporów miejscowych dla dn15 liczy się jako sumę długości zastępczych elementów znajdujących się na odcinku dn15.

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (aksonometria + tabela długości zastępczych) – materiał egzaminacyjny dostarczony w treści pytania
  • Kontekst zadania (podstawa teoretyczna i szczegóły merytoryczne o oporach miejscowych i długościach zastępczych) – informacja dostarczona w pakiecie pytania

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw obliczeń hydraulicznych instalacji (straty liniowe i miejscowe)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące oznaczeń na schematach aksonometrycznych instalacji sanitarnych/gazowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń strat ciśnienia w instalacjach gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego