KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
Oblicz, na podstawie danych zawartych w przedstawionej tabeli, ile wynosi długość zastępcza odcinka instalacji gazowej średnicy DN 20, jeżeli zamontowano na nim dwa kolana i jeden kurek kulowy.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika gazownictwa, kwalifikacja B24.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość zastępczą odcinka wyznacza się przez zsumowanie wartości długości zastępczych elementów powodujących opory miejscowe.
Z tabeli dla DN 20 odczytuje się długość zastępczą jednego kolana oraz jednego kurka kulowego, a następnie liczy: 2 × (kolano) + 1 × (kurek) = 2,90 m.

Pełne wyjaśnienie:

Długość zastępcza to sposób uproszczonego uwzględniania oporów miejscowych (np. na kształtkach i armaturze) poprzez zastąpienie ich równoważną długością prostego odcinka przewodu o tej samej średnicy nominalnej.

W tym zadaniu rozpatrywany jest odcinek instalacji o średnicy DN 20, na którym znajdują się elementy generujące opory miejscowe: dwa kolana oraz jeden kurek kulowy. Tabela podaje dla DN 20 wartości długości zastępczych przypisane do poszczególnych elementów.

Aby otrzymać wynik, należy wykonać trzy kroki:

  • odczytać z tabeli długość zastępczą jednego kolana dla DN 20,
  • odczytać z tabeli długość zastępczą jednego kurka kulowego dla DN 20,
  • zsumować je z uwzględnieniem liczby elementów: 2 × (kolano) + 1 × (kurek kulowy).

Poprawny wynik sumowania wynosi 2,90 m. Odpowiedzi niepoprawne zwykle wynikają z typowych pomyłek: przyjęcia wartości tylko dla jednego kolana (zamiast dla dwóch), pominięcia kurka kulowego, albo odczytu z niewłaściwej średnicy (np. z sąsiedniej pozycji tabeli). Spotykanym błędem jest też dodanie liczby elementów (2+1) do jednej wartości z tabeli zamiast przemnożenia i sumowania.

W praktyce taka umiejętność jest potrzebna przy sprawdzaniu strat ciśnienia oraz przy weryfikacji, czy zmiana liczby kształtek/armatury (np. dodatkowe kolana) nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego spadku ciśnienia w instalacji gazowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Długość zastępcza to umowna długość prostego odcinka rury, która wywołuje taki sam opór przepływu jak dane kolano, trójnik lub armatura. Ułatwia obliczenia, bo opory miejscowe zamienia się na "metry rury" i można je sumować.
Odczytaj z tabeli wartości długości zastępczej dla danej średnicy (np. DN 20) i dla każdego elementu. Następnie pomnóż przez liczbę wystąpień elementu i zsumuj: np. 2×(kolano) + 1×(kurek). Wynik podaj w metrach.
Ponieważ opory miejscowe zależą od geometrii elementu i przepływu, a tabele podają wartości uśrednione/umowne ułatwiające obliczenia projektowe i egzaminacyjne. Dzięki temu nie trzeba za każdym razem liczyć współczynników strat miejscowych od podstaw.
Najczęstsze są: policzenie tylko jednego kolana zamiast dwóch, pominięcie armatury (np. kurka), odczyt z niewłaściwej kolumny/wiersza dla innego DN oraz brak mnożenia przez liczbę elementów. Warto zaznaczać na kartce: "2×" i "1×".
Nie. DN to średnica nominalna (umowna), używana do klasyfikacji elementów instalacji. Średnica zewnętrzna i wewnętrzna zależą od systemu rur i grubości ścianki. Na egzaminie do odczytu tabel zwykle stosuje się właśnie DN.
Gdy obliczasz straty ciśnienia/spadki ciśnienia w instalacji. Wtedy długość zastępczą oporów miejscowych traktuje się jako dodatkowe "metry" przewodu i sumuje z długością rzeczywistą odcinka, aby uwzględnić wpływ kształtek i armatury.
Nie zawsze. W tabelach mogą być rozróżnienia (np. promień gięcia, typ kolana, standard wykonania). Na egzaminie należy korzystać dokładnie z tabeli podanej w zadaniu i brać wartość przypisaną do wskazanego elementu oraz średnicy.
Wynik powinien rosnąć wraz z liczbą elementów i zwykle jest większy niż pojedyncza wartość z tabeli. Dla dwóch kolan i jednego kurka spodziewasz się sumy trzech składników, a nie liczby mniejszej niż jedno kolano. To szybka kontrola rachunku.
Najpierw znajdź sekcję dla właściwej średnicy (tu: DN 20). Potem w tej samej średnicy odczytaj osobno wartości dla "kolano" i "kurek kulowy". Uważaj na jednostki (zwykle metry) i na to, czy tabela nie ma kilku typów elementów.
Nie, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie długości zastępczej dla wskazanych elementów (dwa kolana i kurek). Wtedy liczysz tylko sumę długości zastępczych z tabeli. Długość rzeczywista byłaby potrzebna dopiero do obliczeń całkowitego odcinka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obliczeń instalacji gazowych (dział: opory miejscowe i długość zastępcza)
  • Tablice/opracowania producentów i podręczniki branżowe zawierające zestawienia długości zastępczych kształtek i armatury
  • Zadania ćwiczeniowe z doboru średnic i obliczania strat ciśnienia w instalacjach gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego