KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 6.
Na podstawie przedstawionej receptury roboczej oblicz, ile piasku należy dodać do sporządzenia mieszanki betonowej, jeżeli na jeden zarób użyto 50 kg cementu.
Ilustracja przedstawia recepturę roboczą dla mieszanki betonowej typu C8/10.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "82 dm3", ponieważ z przedstawionej receptury roboczej (dla zarobu z 50 kg cementu) wynika wymagana ilość piasku wyrażona objętościowo. Pozostałe odpowiedzi mieszają jednostki (kg zamiast dm3) albo podają inną wartość niż wynika z receptury.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe są dwa kroki: odczyt danych z receptury roboczej oraz zastosowanie ich do wskazanego zarobu, czyli porcji mieszanki przygotowywanej jednorazowo.

Treść podaje, że na jeden zarób użyto 50 kg cementu. Jeżeli receptura robocza jest przedstawiona dla takiego właśnie zarobu (albo pozwala przeliczyć proporcje do tej ilości cementu), to ilość piasku należy przyjąć dokładnie w tej jednostce, w jakiej receptura go podaje. W zadaniu poprawna odpowiedź ma jednostkę dm3, czyli jest to objętość, a nie masa.

Dlatego odpowiedź "82 dm3" jest poprawna: odpowiada ilości piasku przewidzianej w recepturze dla zarobu z 50 kg cementu (lub po prostym przeliczeniu proporcji z receptury do 50 kg cementu).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "165 kg" – podaje masę, podczas gdy w tym zadaniu (wg receptury i wariantów odpowiedzi) piasek jest rozliczany objętościowo w dm3. To typowy błąd mylenia jednostek.
  • "165 dm3" – zachowuje właściwy rodzaj jednostki (objętość), ale podaje wartość niezgodną z recepturą dla zarobu z 50 kg cementu; często wynika to z przeliczenia dla innej ilości cementu lub pomylenia proporcji.
  • "82 kg" – kusi zgodnością liczby "82", ale zmienia jednostkę na kilogramy. To przykład błędu dopasowania liczby bez kontroli jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zawsze sprawdź, czy jednostka w odpowiedzi jest taka sama jak w recepturze (kg vs dm3) i czy dane dotyczą dokładnie jednego zarobu o podanej ilości cementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Receptura robocza to zestawienie ilości składników potrzebnych do wykonania określonej porcji mieszanki (zarobu), np. cementu, piasku, kruszywa i wody. Może podawać ilości w kg (masa) albo w dm3 (objętość), dlatego trzeba pilnować jednostek.
Zarób to jednorazowo przygotowana porcja mieszanki (np. w betoniarce). W zadaniach egzaminacyjnych informacja "na jeden zarób użyto 50 kg cementu" oznacza, że wszystkie pozostałe składniki masz dobrać do tej samej partii, zgodnie z proporcjami z receptury.
Piasek i inne kruszywa mogą być dozowane objętościowo, np. wiadrami lub miarką, więc receptura bywa zapisana w dm3. Jeśli receptura podaje piasek w dm3, to poprawna odpowiedź też powinna być w dm3, a nie w kilogramach.
Masa ma jednostki typu kg, a objętość: dm3, m3 lub litry. Na egzaminie to częsta pułapka: ta sama liczba (np. 82) może występować w obu jednostkach, ale tylko jedna jest zgodna z recepturą.
Najczęstsze błędy to: wybór wartości w złej jednostce (kg zamiast dm3), przeliczenie proporcji dla innej ilości cementu niż podano w zadaniu oraz nieuwzględnienie, że receptura dotyczy konkretnego zarobu. Pomaga zapisanie proporcji i sprawdzenie jednostek na końcu.
Stosuje się proporcję: najpierw ustalasz, ile piasku przypada na 1 kg cementu (dzieląc ilość piasku z receptury przez ilość cementu z receptury), a potem mnożysz wynik przez 50 kg. Ostatecznie zapisujesz wynik w tej samej jednostce, co w recepturze.
Nie w sposób pewny. Do zamiany objętości piasku (dm3) na masę (kg) potrzebna jest informacja o gęstości/masie nasypowej i warunkach (wilgotność, uziarnienie). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie wolno tego "zgadywać" – trzymasz się jednostek z receptury.
Gdy dozowanie odbywa się miarką objętościową (np. wiadrami, pojemnikami, skrzynką) albo receptura robocza dla brygady jest uproszczona do objętości. To ułatwia pracę na małych budowach, ale wymaga konsekwencji w stosowaniu tej samej miarki.
Sprawdzasz spójność jednostek i to, czy liczysz dla właściwego zarobu (50 kg cementu). Jeśli receptura jest objętościowa, wynik musi być w dm3. Dodatkowo unikaj "magicznych" przeliczeń na kg, jeśli zadanie nie podaje gęstości.
Najważniejsze są: ilość cementu, do której odnosi się receptura, oraz przypisana do niej ilość piasku (i jej jednostka). Jeśli receptura dotyczy jednego zarobu, przepisujesz wartość; jeśli dotyczy innej ilości cementu, wykonujesz przeliczenie proporcjonalne do 50 kg.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "82 dm3", ponieważ z przedstawionej receptury roboczej (dla zarobu z 50 kg cementu) wynika wymagana ilość piasku wyrażona objętościowo."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii betonu i zapraw budowlanych (działy: składniki, receptury, dozowanie)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.12 dotyczące mieszanek i zapraw
  • Tablice/przykłady receptur roboczych mieszanek betonowych stosowanych w ćwiczeniach zawodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego