KWALIFIKACJA BUD12 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 13.
Dobierając składniki do zaprawy murarskiej, zauważasz, że producent zaleca stosowanie proporcji 1:3 (cement:piasek). Posiadasz 15 kg cementu. Ile kilogramów piasku będziesz potrzebować do przygotowania zaprawy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:3 (cement:piasek) oznacza, że na 1 kg cementu przypadają 3 kg piasku.
Skoro masz 15 kg cementu, ilość piasku liczysz jako 15 × 3 = 45 kg. Dlatego potrzebujesz 45 kg piasku do zachowania zalecanej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

Proporcja 1:3 (cement:piasek) opisuje stosunek ilości składników: na każdą 1 część cementu powinny przypadać 3 części piasku. W zadaniu te "części" są podane w kilogramach, więc liczymy proporcję masową.

Masz 15 kg cementu. Aby zachować stosunek 1 do 3, ilość piasku musi być trzykrotnie większa:

piasek = 15 kg × 3 = 45 kg

Dlatego odpowiedź "45 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do proporcji 1:3?

  • "5 kg" odpowiadałoby sytuacji, w której piasku jest mniej niż cementu, czyli proporcja byłaby odwrotna niż wymagana.
  • "30 kg" daje stosunek 15:30 = 1:2, czyli za mało piasku względem cementu (zaprawa byłaby "za mocna" w sensie udziału cementu).
  • "15 kg" oznacza stosunek 1:1, czyli brak zachowania zaleconego trzykrotnego udziału piasku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zapisie a:b zawsze zadaj sobie pytanie: "na 1 część pierwszego składnika ile części drugiego przypada?" i dopiero potem wykonaj mnożenie lub dzielenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proporcja 1:3 (cement:piasek) oznacza, że na 1 część cementu przypadają 3 części piasku. Jeśli liczysz w kilogramach, to na 1 kg cementu powinno wypaść 3 kg piasku. Potem tylko skalujesz przepis do posiadanej ilości cementu.
Skoro na 1 kg cementu przypada 3 kg piasku, to dla 15 kg cementu mnożysz: 15 × 3 = 45. Wynik to 45 kg piasku. To proste skalowanie receptury zaprawy według podanego stosunku.
W zapisie 1:3 liczby opisują stosunek, a nie różnicę ani sumę. "3" oznacza, że piasku ma być trzy razy więcej niż cementu. Dlatego wykonujesz mnożenie (lub dzielenie), a nie dodawanie.
Zapis cement:piasek mówi, który składnik jest pierwszy, a który drugi w proporcji. W 1:3 (cement:piasek) "1" dotyczy cementu, a "3" piasku. Pomylenie kolejności to częsta przyczyna błędnego wyniku.
Nie zawsze. Proporcje mogą być podawane jako masowe (kg) albo objętościowe (np. łopaty, wiadra). W zadaniach egzaminacyjnych, gdy dane są w kilogramach, przyjmuje się przeliczenie masowe. W praktyce zawsze sprawdzaj, jak producent definiuje "części".
Najczęściej myli się kolejność składników (odwrócenie cementu z piaskiem), liczy się 1:3 jako 1+3, albo przyjmuje się błędnie, że "3" dotyczy całej mieszanki. Pomaga zapis: piasek = 3 × cement i dopiero podstawienie liczby.
Podziel wyliczoną ilość piasku przez ilość cementu. Jeśli wyjdzie 3, proporcja jest zachowana. Dla 45 kg piasku i 15 kg cementu: 45/15 = 3, czyli jest poprawnie. Taki "test kontrolny" ogranicza pomyłki na egzaminie.
Nie. W zależności od rodzaju zaprawy mogą pojawić się też inne składniki, np. wapno lub domieszki. To jednak nie zmienia sposobu liczenia: jeśli podano proporcję dla konkretnych składników, przeliczasz ją dokładnie dla tych składników, których dotyczy zadanie.
Pojawiają się, gdy trzeba dobrać ilość składników zaprawy, betonu lub materiałów pomocniczych na podstawie receptury, proporcji albo zużycia na jednostkę (np. na 1 m² lub 1 m³). Zwykle są to proste działania: mnożenie, dzielenie, proporcje i zaokrąglanie.
Traktuj je jak "razy 2", "razy 3", "razy 4". Np. 1:3 oznacza, że drugi składnik to 3× pierwszy. Dla 10 kg to 30 kg, dla 15 kg to 45 kg. Pomaga też rozbicie: 15×3 = (15×2) + 15 = 30 + 15.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (dział: proporcje i skala) dla szkół branżowych
  • Materiały dydaktyczne do BUD.12 dotyczące zapraw murarskich (receptury i składniki)
  • Instrukcje producentów cementu/zapraw – rozdziały o proporcjach i sposobie przygotowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego