KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 5.
Na podstawie receptury roboczej oblicz, ile żwiru potrzeba do sporządzenia mieszanki betonowej C12/15, jeżeli pojemność robocza betoniarki wynosi 200 litrów.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą roboczą dla mieszanki betonowej C12/15.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Receptura podaje ilość żwiru na 1 m³ mieszanki: 1375 kg. Pojemność robocza 200 l to 0,2 m³ (200/1000). Zachowując proporcje, ilość żwiru przeliczamy przez mnożenie: 1375 × 0,2 = 275 kg. Pozostałe wartości dotyczą innych składników po tym samym przeliczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturach roboczych betonu składniki są zwykle podane na 1 m³ mieszanki. W tym przypadku dla betonu C12/15 żwir (kruszywo grube) wynosi 1375 kg na 1 m³.

Najważniejszy krok to poprawne ustalenie, jaką część 1 m³ stanowi jeden zarób w betoniarce:

  • 1 m³ = 1000 l
  • 200 l = 200/1000 m³ = 0,2 m³

Skoro przygotowujemy tylko 0,2 m³ mieszanki, to każdy składnik z receptury na 1 m³ trzeba przeliczyć tym samym współczynnikiem 0,2 (zachowanie proporcji). Dla żwiru:

1375 kg × 0,2 = 275 kg

Dlatego odpowiedź "275 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Ponieważ odpowiadają innym składnikom receptury po przeliczeniu na 200 l lub wynikają z pomyłek rachunkowych:

  • "55 kg" to typowa wartość otrzymywana po przeliczeniu cementu z 275 kg na 0,2 m³ (275 × 0,2).
  • "118 kg" odpowiada przeliczeniu piasku z 590 kg na 0,2 m³ (590 × 0,2).
  • "33 kg" odpowiada przeliczeniu wody z 165 l na 200 l mieszanki (165 × 0,2 = 33 l), ale w pytaniu chodzi o żwir i o jednostkę masy (kg).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zacznij od zamiany litrów na metry sześcienne i dopiero potem przeliczaj masy/objętości składników przez ten sam współczynnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień litry na m³: 200 l = 0,2 m³ (bo 1000 l = 1 m³). Następnie każdą ilość z receptury na 1 m³ pomnóż przez 0,2. To zachowuje proporcje składników w całej mieszance.
Bo 200 l to mniejsza objętość niż 1 m³. Współczynnik 0,2 oznacza "jedną piątą" 1 m³. Gdy robisz mniejszą porcję, składników też potrzebujesz mniej, więc mnożysz przez 0,2, a nie dzielisz.
To znaczy, że wartości (np. kg cementu, kg żwiru, litry wody) dotyczą wykonania dokładnie 1 metra sześciennego świeżej mieszanki. Aby zrobić inną ilość, trzeba je proporcjonalnie przeskalować do wymaganej objętości.
Jeśli receptura podaje żwir 1375 kg na 1 m³, to dla 200 l (0,2 m³) liczysz: 1375 × 0,2 = 275 kg. To wynik dla żwiru (kruszywa grubego) przy zachowaniu proporcji mieszanki.
Do obliczeń przyjmujesz pojemność roboczą podaną w zadaniu, nie nominalną. Pojemność robocza mówi, ile mieszanki realnie przygotujesz w jednym zarobie. Jeśli na tabliczce znamionowej jest inna wartość, w zadaniu i tak obowiązuje liczba z treści.
Najczęściej: (1) brak zamiany litrów na m³, (2) dzielenie zamiast mnożenia przez 0,2, (3) pomylenie składników (np. żwir vs cement), (4) mieszanie jednostek (kg i l), (5) przyjęcie złego współczynnika przez pomylenie pojemności roboczej z nominalną.
Bo po przeliczeniu receptury na 0,2 m³ te liczby często odpowiadają innym składnikom (np. cementowi, piaskowi lub wodzie), a nie żwirowi. To typowe dystraktory sprawdzające, czy zdający umie wskazać właściwy składnik i zachować poprawne jednostki.
Oszacuj: 0,2 m³ to 1/5 receptury na 1 m³, więc wynik powinien być około 1/5 wartości bazowej. Skoro żwir na 1 m³ to 1375 kg, to oczekujesz około 275 kg. Jeśli wychodzi kilka kilogramów lub kilka ton, to znak błędu jednostek.
C12/15 to oznaczenie klasy betonu (parametr wytrzymałości). W tym zadaniu klasa betonu wpływa na wartości w recepturze, ale nie zmienia metody przeliczania. Zawsze skaluje się ilości proporcjonalnie do objętości mieszanki, niezależnie od klasy.
Ćwicz schemat: litry → m³ → współczynnik → mnożenie składników. Rób serię zadań dla różnych pojemności (np. 120 l, 150 l, 200 l) i pilnuj jednostek. Warto też zapamiętać, że kruszywo (żwir) zwykle ma największą masę w recepturze.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Receptura podaje ilość żwiru na 1 m³ mieszanki: 1375 kg. Pojemność robocza 200 l to 0,2 m³ (200/1000)."

Źródła:

  • Opis ilustracji (tabela "Receptura robocza – składniki na 1 m³ mieszanki betonowej" dla betonu C12/15: cement 275 kg, piasek 590 kg, żwir 1375 kg, woda 165 l) – materiał dołączony do zadania, analiza obrazu (confidence 100%).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii betonu (mieszanki, receptury, kruszywa)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.12 dotyczące przygotowania zapraw i betonów
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania receptur na różne pojemności betoniarek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego