W geodezji, gdy ten sam kąt jest mierzony wielokrotnie z jednakową dokładnością (obserwacje równoważne), za najbardziej prawdopodobną wartość przyjmuje się średnią arytmetyczną wyników.
Procedura:
- Odczytaj cztery wartości kąta w układzie setnym (g, c, cc).
- Sprowadź zapis do postaci wygodnej do działań (np. do cc albo do liczby dziesiętnej gradów), pamiętając że w układzie setnym zachodzą przejścia: 100 cc = 1 c oraz 100 c = 1 g.
- Zsumuj cztery obserwacje.
- Podziel sumę przez 4, aby otrzymać średnią.
- Wynik zapisz ponownie jako g, c, cc i zaokrąglij do jednostki wymaganej w odpowiedziach (tu do 1 cc).
Dlaczego poprawna jest wskazana odpowiedź?
Odpowiedź 76g 56c 17cc odpowiada średniej arytmetycznej z czterech odczytów podanych w ramce/ilustracji, po prawidłowym uwzględnieniu przeniesień między cc i c oraz po zaokrągleniu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 76g 56c 18cc – to wynik przesunięty o 1 cc; typowo pojawia się po nieprawidłowym zaokrągleniu albo pomyłce w sumowaniu ostatnich jednostek.
- 76g 56c 19cc – różnica 2 cc sugeruje błąd rachunkowy (np. nieuwzględnienie przeniesienia 100 cc = 1 c lub pominięcie jednej obserwacji).
- 76g 56c 14cc – większe odchylenie wskazuje na błąd w przeliczeniu jednostek lub w dzieleniu przez 4 (np. dzielenie tylko części wyniku).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli odpowiedzi różnią się tylko w cc, kluczowe jest wykonanie obliczeń do końca i dopiero na końcu zaokrąglenie. Nie wybieraj "na oko" wartości pośrodku.
