KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 10.
Na podstawie rysunku wskaż wynik pomiaru wykonanego za pomocą mikrometru.
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia długości, w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się, sumując wartość z podziałki na tulei (mm oraz ewentualnie 0,5 mm) i wartość z podziałki na bębnie (setne części mm). Poprawny wynik musi odpowiadać jednocześnie obu wskazaniom z rysunku i być zapisany w mm z dokładnością 0,01.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr zewnętrzny pozwala mierzyć wymiary z dużą dokładnością (typowo do 0,01 mm). Wynik odczytu nie bierze się z jednej skali, tylko składa się z dwóch części:

  • tuleja (skala główna) pokazuje pełne milimetry, a w wielu wykonaniach także dodatkowy znak 0,5 mm,
  • bęben (skala obrotowa) pokazuje ułamki milimetra (najczęściej setne mm).

Poprawny odczyt polega na tym, że najpierw ustalasz wartość z tulei: ile pełnych mm (i czy widać dodatkowe 0,5 mm), a następnie dodajesz wskazanie z bębna jako część ułamkową. Dopiero suma daje końcowy wymiar w milimetrach.

Odpowiedź "84,82 mm" jest zgodna z zasadą: odpowiada sytuacji, w której na tulei widać wartość w okolicy 84 mm (z uwzględnieniem połówki, jeśli jest pokazana na rysunku), a bęben wskazuje 0,82 mm. Taki wynik jest zapisany z właściwą dokładnością 0,01 mm.

Odpowiedź "84,32 mm" typowo wynika z błędu w odczycie bębna (np. pomylenia 82 z 32 działkami) albo z nieuwzględnienia właściwego ustawienia kreski odniesienia. Odpowiedzi "81,30 mm" i "80,32 mm" sugerują błąd znacznie większy: zwykle mylenie liczby pełnych milimetrów na tulei albo odczyt z niewłaściwego miejsca skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy Twój wynik jest logiczny względem skali głównej (tulei). Jeśli tuleja pokazuje ok. 84 mm, to odpowiedź w okolicy 80–81 mm oznacza, że pominięto kilka pełnych milimetrów lub odczytano złą część skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mikrometr to przyrząd do bardzo dokładnego pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnic wałków) w milimetrach. W mechanice używa się go, gdy suwmiarka ma zbyt małą dokładność lub trzeba sprawdzić pasowanie. Odczyt składa się ze skali na tulei i skali na bębnie.
Najpierw odczytaj wartość ze skali tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm). Następnie odczytaj ze skali bębna ułamki mm (często setne). Na końcu dodaj obie części i zapisz wynik w mm z właściwą dokładnością, bez zgadywania.
Skala tulei pokazuje część "grubą" (milimetry), a bęben część "dokładną" (ułamki mm). Każda z nich opisuje inny fragment tego samego przesunięcia śruby mikrometrycznej. Gdy pominiesz jedną skalę, wynik będzie zaniżony lub zawyżony nawet o kilka dziesiątych mm.
Dokładność 0,01 mm oznacza, że najmniejsza działka odczytu (najczęściej na bębnie) odpowiada setnej części milimetra. W praktyce wynik zapisuje się do dwóch miejsc po przecinku w mm. To ważne przy kontroli pasowań, gdzie różnice rzędu 0,02–0,05 mm mogą decydować o montażu.
Najczęściej pokazane są: tuleja z podziałką w mm, bęben z podziałką ułamków mm oraz kreska odniesienia, do której porównuje się działki bębna. Czasem widać też znak połówki milimetra na tulei, który łatwo przeoczyć.
W wielu mikrometrach na tulei jest dodatkowe oznaczenie połówki milimetra. Rozpoznasz je po tym, że poza pełnymi mm widoczna jest jeszcze krótka kreska/linia dla 0,5 mm, zanim bęben ją zasłoni. Jeśli ją widać, trzeba doliczyć 0,5 mm do części z tulei.
To typowa pomyłka w odczycie bębna: zamiana kolejności cyfr lub odczyt z niewłaściwej działki względem kreski odniesienia. Często działa też "pośpiech wzrokowy" – uczeń widzi liczbę 3 albo 8 i dopasowuje resztę bez sprawdzenia, czy linia odniesienia trafia dokładnie w daną działkę.
Porównaj wynik z tym, co pokazuje tuleja. Jeśli tuleja wskazuje okolice 84 mm, to odpowiedzi rzędu 80–81 mm są podejrzane (prawdopodobnie zgubiono kilka mm). Dodatkowo oceń, czy część z bębna (np. 0,82) jest możliwa: musi odpowiadać działce na bębnie przy kresce odniesienia.
Mikrometru używa się, gdy potrzebna jest większa dokładność pomiaru (np. kontrola średnicy wałka pod łożysko, tuleję lub pasowanie). Suwmiarka bywa wystarczająca do pomiarów orientacyjnych, ale przy pasowaniach i kontroli jakości po obróbce mikrometr jest bezpieczniejszym wyborem.
Najczęstsze to zbyt mocne dociskanie (brak użycia grzechotki), zabrudzone powierzchnie pomiarowe, przekoszenie mierzonego elementu oraz brak sprawdzenia zera. Każdy z tych błędów może dać różnice rzędu setnych lub dziesiątych mm, czyli tyle, ile wynosi tolerancja w wielu zadaniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odczyt mikrometru wykonuje się, sumując wartość z podziałki na tulei (mm oraz ewentualnie 0,5 mm) i wartość z podziałki na bębnie (setne części mm).

Materiały:

  • Instrukcje producentów mikrometrów dotyczące sposobu odczytu i zerowania
  • Podręczniki do metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i odczyt podziałek)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z odczytu przyrządów pomiarowych w mechanice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego