KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 15.
Na podstawie szkicu i wartości współrzędnych podanych w tabeli oblicz poprawki trasowania do punktu osnowy realizacyjnej nr 4.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawki trasowania dx i dy wyznacza się jako różnice współrzędnych punktu docelowego i punktu uzyskanego z trasowania (zgodnie z przyjętą w zadaniu konwencją znaku). Znak "−" w dx oznacza korektę w stronę ujemnego kierunku osi x, a "+" w dy w stronę dodatniego kierunku osi y. Wynik podano w mm.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawki trasowania dx i dy służą do wskazania, o ile (i w jakim kierunku) należy skorygować położenie wytyczanego punktu, aby trafić w punkt osnowy realizacyjnej. W praktyce są to różnice współrzędnych pomiędzy położeniem wymaganym (z danych zadania) a położeniem uzyskanym z trasowania/obliczeń pośrednich.

Kluczowe są dwa elementy:

  • Konwencja znaku – w zadaniach szkolnych spotyka się zapis typu "poprawka = docelowe − uzyskane" albo "uzyskane − docelowe". To, którą wersję przyjąć, wynika z opisu zadania i sposobu prowadzenia obliczeń. Błędne przyjęcie kierunku różnicy daje te same wartości bezwzględne, ale z przeciwnymi znakami.
  • Interpretacja geometryczna – ujemne dx oznacza przesunięcie w stronę ujemnego zwrotu osi x, a dodatnie dy oznacza przesunięcie w stronę dodatniego zwrotu osi y. Dlatego po obliczeniu warto sprawdzić, czy kierunek korekty ma sens względem szkicu.

Odpowiedź "dx = -0,9 mm, dy = +5,6 mm" jest poprawna, ponieważ przedstawia spójny zestaw poprawek w dwóch osiach: w jednej osi niewielka korekta w kierunku ujemnym, w drugiej większa korekta w kierunku dodatnim (zgodnie z danymi szkicu i tabeli współrzędnych użytymi w obliczeniach).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "dx = +0,9 mm, dy = +5,6 mm" – typowy błąd odwrócenia znaku tylko w osi x (np. przez wykonanie różnicy w przeciwną stronę lub pomylenie zwrotu osi na szkicu).
  • "dx = -0,9 mm, dy = -5,6 mm" – odwrócenie znaku w osi y sugeruje błędną interpretację kierunku osi y albo pomylenie "północy" i "południa" na szkicu/układzie.
  • "dx = +0,9 mm, dy = -5,6 mm" – oba znaki odwrócone w stosunku do poprawnego wyniku; często wynika to z przyjęcia odwrotnej definicji poprawki (uzyskane − docelowe zamiast docelowe − uzyskane).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu dx, dy zawsze wykonaj kontrolę sensowności – czy kierunek korekty zgadza się z położeniem punktów na szkicu oraz czy jednostki na końcu (mm) są zgodne z wymaganiem zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poprawki trasowania dx i dy to różnice współrzędnych, które mówią, o ile trzeba przesunąć wytyczany punkt w osiach układu (x i y), aby uzyskać położenie zgodne z danymi projektowymi/osnową. Znak plus/minus informuje o kierunku przesunięcia względem zwrotu osi.
Najczęściej liczy się je jako różnice współrzędnych punktu docelowego i punktu uzyskanego z trasowania, np. dx = x_docelowe − x_uzyskane oraz dy = y_docelowe − y_uzyskane (albo odwrotnie, jeśli zadanie tak definiuje poprawkę). Na końcu dopasowuje się jednostki do mm.
Znak określa kierunek korekty: dodatnie dx oznacza przesunięcie w dodatnim zwrocie osi x, a ujemne dx w ujemnym zwrocie. Analogicznie dla dy. Bez poprawnych znaków możesz przesunąć punkt w przeciwną stronę, mimo że wartość liczbowa wygląda "dobrze".
Najpierw sprawdź, jak zadanie rozumie "poprawkę" (czy to korekta do wyniku trasowania, czy odchyłka wyniku). Potem zrób kontrolę na szkicu: jeśli punkt jest "za bardzo na wschód", poprawka w osi x powinna korygować w stronę przeciwną. To pomaga wychwycić odwrócone znaki.
W trasowaniu na potrzeby prac realizacyjnych i kontroli tyczenia często podaje się małe poprawki w mm, bo dotyczą drobnych przesunięć w terenie. Jeśli różnice są większe (np. w obliczeniach współrzędnych punktów), spotyka się zapis w metrach. Zawsze stosuj jednostkę wymaganą w poleceniu.
Osnowa realizacyjna to zbiór punktów geodezyjnych zakładanych lub wykorzystywanych do tyczenia i obsługi inwestycji. W zadaniach egzaminacyjnych jest punktem odniesienia do obliczeń i kontroli położenia. Poprawki trasowania odnoszą się do konkretnego punktu tej osnowy.
Najczęściej pojawia się pomyłka znaku (odjęcie w złej kolejności), pomylenie osi x z y, brak przeliczenia jednostek na mm oraz brak kontroli kierunku na szkicu. Częsty jest też błąd "nawykowy": wpisanie tych samych znaków w obu osiach bez sprawdzenia geometrii.
Porównaj położenie punktu wytrasowanego i docelowego na szkicu: jeśli docelowy jest "wyżej" w układzie, dy powinno korygować w kierunku dodatnim osi y (zgodnie ze zwrotem osi). Dodatkowo oceń skalę: poprawki w mm powinny być małe w porównaniu z odległościami między punktami.
Na egzaminach z obliczeń geodezyjnych zwykle liczy się pełna poprawność, czyli także znaki, bo znak decyduje o kierunku przesunięcia punktu. Poprawny moduł może wskazywać, że część obliczeń była dobra, ale w praktyce terenowej zły znak oznacza korektę w złą stronę.
Ćwicz zestawy zadań, gdzie oblicza się dx i dy z różnych danych (tabela, szkic, punkty kontrolne). Zawsze zapisuj przyjętą konwencję znaku i rób krótką kontrolę geometryczną na rysunku. Warto też trenować przeliczenia jednostek oraz czytelny zapis obliczeń krok po kroku.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawki trasowania dx i dy wyznacza się jako różnice współrzędnych punktu docelowego i punktu uzyskanego z trasowania (zgodnie z przyjętą w zadaniu konwencją znaku)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące tyczenia i obliczeń różnic współrzędnych
  • Zadania rachunkowe z trasowania punktów w układzie współrzędnych prostokątnych
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące osnów realizacyjnych i kontroli tyczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego