KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 11.
Na podstawie tabeli określ naddatek na szlifowanie powierzchni czołowej dla wału o średnicy d=80 mm i długości L=90 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naddatek na szlifowanie dobiera się z tabeli technologicznej według wymiarów przedmiotu. Dla wału o średnicy d=80 mm i długości L=90 mm odczyt z tabeli dla powierzchni czołowej wskazuje wartość 0,4 mm, dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

Naddatek obróbkowy to zapas materiału pozostawiany na wcześniejszych operacjach (np. po obróbce zgrubnej), aby w operacji końcowej uzyskać wymaganą dokładność wymiarową i jakość powierzchni. W przypadku szlifowania (zwykle jako obróbki wykańczającej) naddatki są na ogół mniejsze niż dla operacji zgrubnych, bo celem jest przede wszystkim poprawa dokładności i chropowatości, a nie duże zbieranie materiału.

W tym zadaniu kluczowe jest, że odpowiedź należy odczytać z tabeli dla dwóch parametrów geometrycznych: średnicy wału d=80 mm oraz jego długości L=90 mm. Dodatkowo tabela dotyczy konkretnie powierzchni czołowej, czyli płaszczyzny prostopadłej do osi wału (nie powierzchni walcowej). Po wskazaniu odpowiedniego zakresu średnic i długości w tabeli, otrzymuje się naddatek 0,4 mm.

  • Dlaczego "0,4 mm" jest poprawne? Bo odpowiada wartości przypisanej w tabeli dla kombinacji d=80 mm oraz L=90 mm dla szlifowania powierzchni czołowej.
  • Dlaczego "0,3 mm" jest błędne? To typowy błąd polegający na odczycie z sąsiedniego przedziału (np. dla mniejszej średnicy/długości) albo na intuicyjnym zaniżeniu naddatku bez sprawdzenia tabeli.
  • Dlaczego "0,5 mm" jest błędne? Często wynika z wyboru wartości "pośrodku" lub pomylenia tabeli dla innej powierzchni/operacji. Bez właściwego wiersza i kolumny w tabeli nie można tej wartości uznać za poprawną.
  • Dlaczego "0,6 mm" jest błędne? To z kolei może pochodzić z odczytu dla większego zakresu wymiarów lub z mylenia naddatku dla obróbki mniej dokładnej z naddatkiem dla szlifowania wykańczającego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź nagłówki tabeli (co jest w wierszach, co w kolumnach) i upewnij się, że odczyt dotyczy powierzchni czołowej, a nie walcowej. W zadaniach tabelarycznych większość błędów wynika nie z braku wiedzy o procesie, lecz z nieuwagi przy wyborze przedziału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naddatek na szlifowanie to zapas materiału pozostawiony przed operacją szlifowania, aby podczas obróbki wykańczającej można było usunąć nierówności i uzyskać wymaganą dokładność oraz jakość powierzchni. Jego wartość zwykle dobiera się z tabel technologicznych zależnie od wymiarów i rodzaju powierzchni.
Wymiary d (średnica) i L (długość) wpływają na sztywność wału i podatność na ugięcia oraz na warunki obróbki. Dlatego tabele technologiczne grupują detale w przedziały wymiarowe i przypisują im typowe naddatki zapewniające możliwość bezpiecznego i skutecznego szlifowania.
Powierzchnia walcowa to boczna powierzchnia wału (równoległa do osi). Powierzchnia czołowa to "koniec" wału – płaszczyzna prostopadła do osi. W zadaniach o naddatkach ważne jest, aby korzystać z tabeli dla właściwego typu powierzchni, bo wartości mogą się różnić.
Nie. Naddatek zależy m.in. od wymiarów detalu, typu powierzchni (czołowa/walcowa), wymaganej dokładności i jakości, a także od tego, po jakiej operacji następuje szlifowanie. W praktyce stosuje się tabele technologiczne lub normatywy zakładowe, które porządkują te zależności.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwego przedziału (pomylenie zakresów d lub L), przeoczenie informacji o rodzaju powierzchni (czołowa zamiast walcowej), oraz nieuwaga w nagłówkach (wiersze vs kolumny). Warto zawsze sprawdzić, czy d i L trafiają dokładnie do właściwego wiersza i kolumny.
To zadanie ma charakter tabelaryczny: zasadniczo nie wykonuje się obliczeń, tylko odczyt właściwej wartości z tabeli na podstawie podanych wymiarów. Kluczowa jest poprawna interpretacja, że chodzi o naddatek na szlifowanie powierzchni czołowej, a nie inną operację.
Szlifowanie powierzchni czołowej stosuje się, gdy czoło wału ma współpracować jako powierzchnia oporowa lub bazowa, i wymagane są wysoka dokładność prostopadłości, płaskości oraz dobra jakość powierzchni. Przykłady to miejsca pod elementy dystansowe, opory łożysk lub połączenia wymagające precyzyjnego dosiadania.
Na egzaminie zwykle zakłada się dostęp do tabeli (np. w załączniku lub na ilustracji). W praktyce zakładowej można korzystać z normatywów firmowych, kart technologicznych podobnych detali lub literatury technologicznej. Bez tabeli łatwo o błąd, bo wartości zależą od wielu czynników i przedziałów wymiarowych.
To zależy od definicji przyjętej w danej tabeli (czy podaje naddatek jednostronny, czy całkowity). W zadaniach egzaminacyjnych należy kierować się zapisem tabeli użytej w materiale. Jeśli tabela nie precyzuje, trzeba zachować ostrożność interpretacji – to częsta pułapka w zadaniach z naddatków.
Najpierw potwierdź jednostki (mm) i że wybrałeś tabelę dla szlifowania oraz dla powierzchni czołowej. Następnie sprawdź, czy d=80 i L=90 są w poprawnych przedziałach. Na końcu porównaj, czy wybrana wartość nie pochodzi z sąsiedniej kolumny/wiersza (typowy błąd przesunięcia).
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Naddatek na szlifowanie dobiera się z tabeli technologicznej według wymiarów przedmiotu."

Materiały:

  • Podręczniki z technologii maszyn: rozdziały o naddatkach obróbkowych i obróbce wykańczającej
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji mechanicznych dotyczące planowania procesu technologicznego
  • Tablice technologiczne/normatywy zakładowe stosowane w pracowniach (naddatki na toczenie i szlifowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego