KWALIFIKACJA HGT1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Na podstawie zamieszczonego normatywu surowcowego, oblicz ilość mleka potrzebną do sporządzenia
5 porcji koktajlu bananowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowcowym dla koktajlu bananowego na jedną porcję.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość mleka na 5 porcji, odczytuje się z normatywu ilość mleka na 1 porcję i mnoży przez liczbę porcji. Wynik 400 ml oznacza, że na jedną porcję przypada 80 ml (400 ÷ 5). Pozostałe wartości wynikają z błędnego mnożenia lub dzielenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o normatyw surowcowy kluczowe są dwa kroki: (1) poprawnie odczytać ilość surowca przypisaną do jednej porcji, a następnie (2) przeliczyć tę ilość na liczbę porcji podaną w poleceniu.

Tu należy obliczyć ilość mleka na 5 porcji koktajlu bananowego. Jeśli z normatywu wynika ilość mleka na 1 porcję, to całkowite zapotrzebowanie liczymy przez mnożenie: ilość na porcję × 5.

Odpowiedź "400 ml" jest spójna z takim przeliczeniem, bo oznacza, że na 1 porcję przypada 80 ml (kontrola: 400 ÷ 5 = 80). Taka kontrola dzieleniem jest dobrym nawykiem egzaminacyjnym: pozwala szybko wykryć pomyłkę w działaniu.

  • Odpowiedź "80 ml" jest typowym błędem polegającym na podaniu wartości dla 1 porcji zamiast dla 5 porcji (brak przeliczenia).
  • Odpowiedź "250 ml" wskazuje na nieprawidłowe przeliczenie (np. pomnożenie przez złą liczbę porcji albo odczytanie niewłaściwego wiersza/kolumny normatywu).
  • Odpowiedź "40 ml" jest nielogiczna dla 5 porcji, bo daje ilość mniejszą niż typowa ilość na jedną porcję; często wynika to z błędnego dzielenia przez 2 lub pomyłki przy odczycie.

Wskazówka: po obliczeniu zawsze oceń sens wyniku: ilość surowca dla 5 porcji musi być większa niż dla 1 porcji, a jednostka w odpowiedzi powinna pozostać taka sama jak w normatywie (tu: ml).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z normatywu ilość surowca na 1 porcję. Następnie pomnóż ją przez liczbę porcji z polecenia. Dla kontroli możesz podzielić wynik przez liczbę porcji, aby sprawdzić, czy wracasz do wartości na 1 porcję.
Normatyw surowcowy to zestawienie ilości surowców potrzebnych do przygotowania określonej potrawy lub napoju, zwykle w przeliczeniu na porcję. Ułatwia planowanie produkcji, kontrolę kosztów oraz jednolitą jakość wyrobów.
Mleko w recepturach i normatywach dla napojów często podaje się jako objętość, czyli w ml. Na egzaminie ważne jest zachowanie jednostek z normatywu: jeśli normatyw jest w ml, to wynik również powinien być w ml.
Zastosuj prostą kontrolę: ilość surowca dla kilku porcji musi być wielokrotnością ilości na 1 porcję. Możesz też wykonać dzielenie kontrolne: wynik całkowity ÷ liczba porcji powinien dać wartość zgodną z normatywem.
Tak, to częsty błąd. Uczeń podaje wartość z normatywu, ale nie sprawdza, czy dotyczy ona 1 porcji, czy całej receptury. Zawsze upewnij się, do jakiej liczby porcji odnosi się normatyw, a dopiero potem wykonuj przeliczenie.
Najczęstsze są: podanie ilości na 1 porcję zamiast na wskazaną liczbę porcji, wykonanie działania odwrotnego (dzielenie zamiast mnożenia), odczyt z niewłaściwej rubryki normatywu oraz brak kontroli jednostek (np. zapis bez ml).
To zależy od tego, jak podane są wartości w normatywie. Gdy normatyw jest w pełnych ml, zwykle nie ma potrzeby zaokrąglania. Jeśli pojawiają się ułamki, warto stosować zaokrąglenie praktyczne, ale zgodne z zasadami przyjętymi w zadaniu i w gastronomii.
Wykonaj dzielenie: ilość całkowita ÷ liczba porcji. Np. jeśli łącznie wychodzi 400 ml dla 5 porcji, to na 1 porcję przypada 80 ml. To pomaga sprawdzić, czy obliczenia nie są przypadkowe i czy pasują do normatywu.
Pomagają zachować powtarzalność napojów, ograniczać straty i prawidłowo planować zapasy. Dzięki normatywom wiadomo, ile surowca należy pobrać z magazynu oraz jaką ilość przygotować przy zamówieniach na kilka porcji, np. na przyjęcie.
Ćwicz odczyt normatywów i szybkie przeliczenia na 2, 5, 10 porcji. Zawsze zapisuj działanie i jednostkę. Trenuj też kontrolę wyniku (dzielenie kontrolne) oraz rozpoznawanie typowych pułapek: wartość na porcję vs na całość.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć ilość mleka na 5 porcji, odczytuje się z normatywu ilość mleka na 1 porcję i mnoży przez liczbę porcji.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii gastronomicznej (działy: receptury, normatywy, porcjowanie)
  • Materiały szkolne z rachunkowości gastronomicznej (kalkulacje porcji i surowców)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z przeliczania receptur na liczbę porcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego