KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Na podstawie zamieszczonego opisu określ, którym skrótem oznacza się formułę, według której sprzedający zostawia towar do dyspozycji kupującego na nabrzeżu w porcie załadunku, a kupujący od tego momentu ponosi pełną odpowiedzialność za towar.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu dotyczącego znaczenia wybranych formuł INCOTERMS 2010, które są używane w logistyce i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "FAS", bo w tej regule sprzedający spełnia dostawę, gdy umieści towar przy burcie statku w oznaczonym porcie załadunku (np. na nabrzeżu). Od tego momentu ryzyko i zasadnicze koszty przechodzą na kupującego, który organizuje dalsze czynności, w tym załadunek na statek.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje, że sprzedający pozostawia towar na nabrzeżu w porcie załadunku, a kupujący od tego momentu ponosi pełną odpowiedzialność. Taki moment i miejsce przekazania ryzyka są charakterystyczne dla reguły FAS (Free Alongside Ship), czyli "dostarczone wzdłuż burty statku".

W FAS sprzedający realizuje dostawę, gdy towar zostanie udostępniony kupującemu wzdłuż burty statku w oznaczonym porcie załadunku (praktycznie: na nabrzeżu lub na jednostce pomocniczej). Od tej chwili kupujący organizuje dalszy przebieg operacji morskiej i ponosi ryzyko uszkodzenia lub utraty ładunku.

Dlaczego pozostałe skróty nie pasują do opisu?

  • "CPT" dotyczy przewozu opłaconego do wskazanego miejsca przeznaczenia. W tym wariancie opis skupiałby się na opłaceniu przewozu przez sprzedającego i miejscu docelowym, a nie na pozostawieniu ładunku na nabrzeżu w porcie załadunku.
  • "FCA" oznacza dostarczenie towaru przewoźnikowi lub do innego uzgodnionego miejsca. Nie jest to reguła "nabrzeżowa" i nie wymaga, by miejscem dostawy był port przy burcie statku.
  • "EXW" to pozostawienie towaru do dyspozycji kupującego u sprzedającego (np. magazyn/zakład). Opis mówi jednak wprost o porcie załadunku i nabrzeżu, więc EXW nie odpowiada warunkom zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: w opisach szukaj słów-kluczy: "nabrzeże/port załadunku" sugeruje reguły morskie; "przewoźnik" sugeruje FCA/CPT; "zakład sprzedającego" sugeruje EXW. To ułatwia szybkie i poprawne dopasowanie skrótu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FAS (Free Alongside Ship) oznacza, że sprzedający dostarcza towar wzdłuż burty statku w oznaczonym porcie załadunku (np. na nabrzeżu). Od tego momentu na kupującego przechodzą kluczowe koszty i ryzyko, a kupujący organizuje dalszy transport morski i zwykle także załadunek na statek.
Ryzyko przechodzi w chwili, gdy towar zostanie udostępniony kupującemu przy burcie statku w porcie załadunku (w praktyce: złożony na nabrzeżu w uzgodnionym punkcie). Od tej chwili kupujący odpowiada za ewentualne szkody, opóźnienia i dalsze koszty związane z ładunkiem.
Obie reguły dotyczą transportu morskiego i portu załadunku, więc łatwo je pomylić. Kluczowa różnica jest taka, że w FAS sprzedający kończy obowiązki przy burcie, a w FOB odpowiada jeszcze za załadunek na statek. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy w opisie pojawia się "na statek" czy tylko "na nabrzeżu".
Zwykle nie. W praktyce kontenery przekazuje się wcześniej w terminalu, a nie "wzdłuż burty statku", dlatego dla ładunków kontenerowych częściej wybiera się regułę, w której miejscem dostawy jest przekazanie przewoźnikowi/terminalowi. FAS lepiej pasuje do ładunków masowych, gdzie realne jest złożenie towaru przy burcie.
Sprzedający organizuje dostarczenie towaru do portu załadunku i udostępnia go w uzgodnionym miejscu na nabrzeżu przy burcie statku. Ponosi koszty do tego momentu i przygotowuje towar do wydania. Dalsze działania (np. załadunek na statek i fracht morski) leżą po stronie kupującego.
Kupujący od chwili udostępnienia ładunku przy burcie statku ponosi ryzyko i koszty. To on zwykle organizuje załadunek na statek, wybiera armatora i opłaca transport morski. Jeśli chce ograniczyć ryzyko finansowe, może też zorganizować ubezpieczenie, choć sama reguła nie nakłada takiego obowiązku.
Najmocniejszą wskazówką są słowa typu: "nabrzeże w porcie załadunku" oraz informacja, że kupujący od tego momentu ponosi pełną odpowiedzialność. To dokładnie odpowiada idei "dostarczenia wzdłuż burty statku". Gdyby było "na statek", bardziej pasowałaby reguła związana z załadunkiem.
FAS wiąże dostawę z miejscem przy burcie statku w porcie załadunku i jest typowo "morska". FCA dotyczy przekazania towaru przewoźnikowi lub do uzgodnionego miejsca (np. terminal, magazyn) i jest często używana w przewozach kontenerowych oraz multimodalnych. Różni się więc przede wszystkim miejsce dostawy.
Nie ma automatycznego obowiązku ubezpieczenia narzuconego przez samą regułę FAS. Ubezpieczenie jest kwestią umowną i praktyczną decyzją stron. Ponieważ ryzyko przechodzi na kupującego już przy burcie statku, to kupujący najczęściej zabezpiecza się polisą na etap transportu morskiego.
Stosuj prostą technikę: "zakład sprzedającego" kojarz z EXW, "przewoźnik/terminal" z FCA, "opłacony przewóz do…" z CPT, a "nabrzeże przy statku w porcie załadunku" z FAS. Potem dopiero sprawdź, czy opis mówi o kosztach i ryzyku w tym samym punkcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "FAS", bo w tej regule sprzedający spełnia dostawę, gdy umieści towar przy burcie statku w oznaczonym porcie załadunku (np. na nabrzeżu)."

Źródła:

  • ICC (International Chamber of Commerce), Incoterms® 2020 – opis reguł i podział obowiązków (sekcja dot. FAS). https://iccwbo.org/resources-for-business/incoterms-rules/incoterms-2020/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Biznes.gov.pl, materiały informacyjne o regułach Incoterms (opis znaczenia i zastosowania reguł, w tym FAS). https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ (wyszukiwanie: "Incoterms FAS"; dostęp: 2026-03-02)
  • ICC Academy, Incoterms 2020 – materiały edukacyjne/objaśnienia reguł (w tym FAS). https://icc.academy/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Oficjalne materiały ICC dotyczące Incoterms 2020 (opisy reguł i obowiązków stron)
  • Materiały edukacyjne o porównaniu reguł morskich (FAS/FOB/CFR/CIF) i kontenerowych (FCA/CPT/CIP)
  • Zadania treningowe polegające na dopasowaniu opisu dostawy do skrótu reguły

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego