KWALIFIKACJA EKA8 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 27.
Na podstawie zamieszczonego wykresu określ, jak kształtował się wskaźnik bezpieczeństwa obrotu pocztowego w III kwartale 2012 r.
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje zmiany wskaźnika bezpieczeństwa obrotu pocztowego w trzecim kwartale
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Systematycznie spadał." wynika z odczytu trendu w III kwartale 2012 r.: kolejne wartości wskaźnika na wykresie w tym okresie są coraz niższe.
"Nie zmieniał się" oznaczałoby stały poziom, a "systematycznie wzrastał" – wartości rosnące. "Na koniec kwartału był najwyższy" przeczy spadkowi.

Pełne wyjaśnienie:

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, trzeba ograniczyć analizę wyłącznie do III kwartału 2012 r., czyli do okresu obejmującego lipiec, sierpień i wrzesień (albo inne trzy kolejne jednostki czasu, jeśli tak opisano oś poziomą na wykresie). Następnie należy sprawdzić, jak zmienia się wskaźnik bezpieczeństwa obrotu pocztowego w kolejnych punktach czasowych w tym kwartale.

Odpowiedź "Systematycznie spadał." jest poprawna wtedy, gdy na wykresie w III kwartale widać sekwencję wartości malejących: każda następna wartość jest niższa od poprzedniej. W praktyce oznacza to jednoznaczny trend spadkowy bez przerw i bez odbić w górę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Nie zmieniał się." byłoby właściwe tylko wtedy, gdy wartości w całym III kwartale byłyby równe (linia pozioma) lub różnice byłyby zerowe. Jeśli wykres pokazuje spadek, ta interpretacja jest błędna.
  • "Systematycznie wzrastał." wymagałoby odwrotnego trendu: każda kolejna wartość musiałaby być wyższa. Częsty błąd to pomylenie kierunku zmian przez nieuwagę albo przez odczyt w złej kolejności czasu.
  • "Na koniec kwartału był najwyższy." dotyczy maksymalnej wartości na końcu analizowanego okresu. Jeśli w III kwartale mamy spadek, końcowa wartość nie może być jednocześnie najwyższa w tym kwartale. Ta odpowiedź bywa wybierana, gdy uczeń porównuje koniec kwartału z innymi kwartałami zamiast trzymać się tylko III kwartału.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zaznacz na osi czasu dokładnie granice kwartału, a potem porównuj wartości punkt po punkcie (kolejny do poprzedniego). To minimalizuje ryzyko pomylenia trendu z pojedynczym ekstremum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spadek systematyczny oznacza, że każdy kolejny punkt w analizowanym okresie ma niższą wartość niż poprzedni. Patrzysz więc na wartości w kolejnych miesiącach III kwartału i sprawdzasz relację: lipiec > sierpień > wrzesień (lub analogicznie dla innych jednostek czasu).
III kwartał to trzecie trzy miesiące roku: lipiec, sierpień i wrzesień. Przy odczycie z wykresu trzeba wybrać tylko punkty należące do tego zakresu czasu i nie mieszać ich z II ani IV kwartałem, nawet jeśli są na tym samym wykresie.
"Nie zmieniał się" oznacza brak zmian w czasie, czyli wartości identyczne w całym badanym okresie (linia pozioma lub te same wysokości słupków). Uczniowie czasem wybierają to przy małych różnicach, ale na egzaminie liczy się kierunek: jeśli jest choć konsekwentny spadek, to nie jest stabilizacja.
Wzrost systematyczny występuje wtedy, gdy w każdym kolejnym punkcie czasowym wskaźnik jest wyższy niż wcześniej. Nie wystarczy, że koniec okresu jest wyżej niż początek. Musi być zachowana ciągłość wzrostu: brak spadków po drodze w ramach analizowanego kwartału.
To stwierdzenie dotyczy maksimum na końcu okresu: ostatnia wartość w kwartale musiałaby być największa spośród wartości w tym kwartale. Ta odpowiedź nie opisuje trendu (wzrost/spadek), tylko pozycję końcowego punktu jako najwyższego, co jest inną własnością danych.
Najczęściej myli się: (1) zakres czasu (np. bierze się II i III kwartał razem), (2) kierunek osi czasu, (3) trend z pojedynczym maksimum/minimum, oraz (4) wartości względne z bezwzględnymi. Pomaga zaznaczenie palcem kolejnych punktów i porównanie ich po kolei.
Trend opisuje ogólny kierunek zmian w czasie, a wahania to krótkie odchylenia w górę i w dół. Jeśli zadanie mówi "systematycznie", to nie może być "ząbków" (raz w górę, raz w dół). Wystarczy jeden skok w górę, by nie nazwać tego systematycznym spadkiem.
Nie. To pytanie jest o interpretację wykresu, czyli o odczytanie, jak zmienia się wskaźnik w czasie. W praktyce wystarczy porównać wartości w kolejnych punktach III kwartału. Obliczenia byłyby potrzebne dopiero przy pytaniach o procent zmiany lub średnią.
Wskaźniki bezpieczeństwa pomagają monitorować ryzyko zdarzeń niepożądanych (np. uszkodzeń, zaginięć, naruszeń procedur). Spadek wskaźnika może sygnalizować pogorszenie procesu i potrzebę działań korygujących: kontroli, szkolenia, zmian organizacyjnych lub wzmocnienia nadzoru.
Ćwicz szybkie: (1) identyfikowanie okresu (miesiąc/kwartał), (2) odczyt trendu (wzrost/spadek/stabilnie), (3) wskazywanie ekstremów (najwyższy/najniższy) oraz (4) porównania punkt-po-punkcie. Dobrze działają krótkie serie zadań z wykresami słupkowymi i liniowymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Na koniec kwartału był najwyższy" przeczy spadkowi."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z interpretacji wykresów i statystyki opisowej (trend, maksimum, minimum)
  • Notatki/ćwiczenia z analizy wskaźników jakości w usługach pocztowych
  • Arkusze próbne z zadaniami na odczyt danych z wykresów (trend w czasie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego