KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 21.
Na podstawie zamieszczonego wykresu rejestratora ciśnieniowego, określ wartość ciśnienia i czas jego utrzymywania.
Ilustracja przedstawia wykres rejestratora ciśnieniowego, który jest używany w kontekście zawodowym, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość ciśnienia odczytuje się z poziomu odcinka plateau (stałe utrzymywanie), a czas utrzymywania to różnica między końcem i początkiem tego plateau.
Na wykresie plateau jest na poziomie ok. 430 bar, zaczyna się przy 5 min i kończy przy 21 min, więc trwa 21−5 = 16 min.

Pełne wyjaśnienie:

Na wykresie z rejestratora ciśnieniowego trzeba rozdzielić dwie rzeczy: wartość ciśnienia oraz czas jego utrzymywania. Odczytu dokonuje się z dwóch skal: skala promieniowa/obwodowa odpowiada za czas (minuty), a skala koncentryczna (kręgi) odpowiada za ciśnienie (bary).

1) Odczyt ciśnienia
Należy znaleźć fragment przebiegu, w którym ciśnienie jest stałe, czyli odcinek plateau. To właśnie ten poziomy (stabilny) odcinek reprezentuje utrzymywanie zadanego ciśnienia podczas próby. Poziom plateau leży wyraźnie powyżej 400 bar, ale poniżej 450 bar; z podziałek pomocniczych wynika wartość pośrednia około 430 bar.

2) Odczyt i obliczenie czasu utrzymywania
Czas utrzymywania nie jest "czasem końcowym" widocznym na tarczce, tylko długością trwania etapu plateau. Dlatego trzeba odczytać dwa momenty:

  • początek plateau – na wykresie wypada przy 5 min,
  • koniec plateau – moment gwałtownego spadku ciśnienia wypada przy 21 min.

Czas trwania plateau to różnica: 21 min − 5 min = 16 min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Warianty z 200 bar wynikają z błędnego odczytu skali ciśnienia (zbyt nisko, pominięcie tego, że linia plateau jest ponad 400 bar). Warianty z 21 min to typowa pomyłka polegająca na podaniu czasu końca etapu zamiast czasu jego trwania. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy "kiedy" (moment) czy "jak długo" (różnica czasów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas odczytuje się ze skali obwodowej/promieniowej: kolejne promienie odpowiadają kolejnym minutom (linie główne) i ich podziałkom (linie pośrednie). Najpierw znajdź oznaczenia 0, 5, 10 itd., a potem doprecyzuj odczyt z kresek między nimi.
Plateau to odcinek przebiegu, na którym ciśnienie jest utrzymywane prawie stałe. W praktyce odpowiada etapowi próby, gdy układ jest "trzymany" na zadanym ciśnieniu. Właśnie z plateau odczytuje się wartość ciśnienia utrzymywanego i liczy czas jego trwania.
Pytanie dotyczy "jak długo utrzymywano", czyli długości trwania etapu plateau. Czas końcowy (np. 21 min) mówi tylko, kiedy etap się skończył. Żeby dostać czas trwania, trzeba odjąć początek plateau od jego końca, np. 21−5 = 16 minut.
Najczęściej zdający zaokrąglają do najbliższej wartości głównej (np. 400) albo mylą odstępy między liniami pomocniczymi. Dobra metoda to policzyć, jaka wartość przypada na jedną działkę (np. 50 bar), i dopiero wtedy odczytać położenie linii względem 400 i 450 bar.
Początek utrzymywania to miejsce, gdzie krzywa po narastaniu przechodzi w prawie poziomy odcinek (stabilizacja). Koniec utrzymywania to moment, w którym krzywa wyraźnie "odrywa się" od plateau i zaczyna spadać (spadek ciśnienia). Te dwa czasy wykorzystujesz do obliczenia czasu trwania.
Tak, jeśli 21 min jest końcem plateau, to nie jest jeszcze czasem utrzymywania. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle trzeba policzyć długość etapu, czyli różnicę między końcem i początkiem. Dopiero wynik odejmowania jest "czasem utrzymywania", którego szuka pytanie.
To skala ciśnienia: kolejne okręgi koncentryczne odpowiadają wartościom w barach. Linia rejestrująca pokazuje, jakie ciśnienie panowało w układzie w danym momencie. Odczyt wykonuje się, porównując położenie linii do najbliższych opisanych wartości i do kresek pomocniczych.
Trzeba użyć interpolacji z działek pomocniczych: jeśli między 400 a 450 są podziały, to można odczytać wartość pośrednią. Gdy przebieg leży wyżej niż 400, ale wyraźnie niżej niż 450, typowy odczyt to około 430 bar (bliżej 400 niż 450).
Najczęściej w dokumentowaniu prób ciśnieniowych i testów szczelności (np. elementów armatury, głowic, odcinków instalacji). Wykres pozwala wykazać, że osiągnięto wymagane ciśnienie oraz że utrzymywano je przez wymagany czas, co jest kluczowe dla oceny szczelności i bezpieczeństwa.
Zawsze wypisz dwa czasy: "start plateau" i "koniec plateau", a dopiero potem wykonaj odejmowanie. Dodatkowo sprawdź, czy w odpowiedziach pojawiają się wartości typu 21 min (moment) i 16 min (różnica) – jeśli pytanie brzmi "czas utrzymywania", właściwa będzie różnica.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii i odczytu wykresów (skale, podziałki, interpolacja)
  • Instrukcje stanowiskowe i procedury prób ciśnieniowych stosowane w praktyce wiertniczej (ogólne zasady odczytu i dokumentowania)
  • Ćwiczenia z analizą przykładowych tarczek rejestratorów (rozpoznawanie plateau i obliczanie czasu trwania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego