KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Na podstawie zamieszczonej receptury na 1000 g biszkopcików oblicz, ile jaj o masie 60 g należy użyć, aby uzyskać 40 kg wyrobu gotowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi receptury na biszkopciki, co jest związane z egzaminem zawodowym dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć recepturę z 1000 g na 40 kg, trzeba policzyć współczynnik skali: 40 kg = 40 000 g, więc 40 000/1000 = 40. Następnie liczbę jaj podaną w recepturze na 1000 g mnoży się przez 40. Daje to wynik 640 sztuk jaj o masie 60 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach cukierniczych tego typu kluczowe jest skalowanie receptury. Receptura dotyczy partii 1000 g biszkopcików, a mamy uzyskać 40 kg wyrobu gotowego.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
40 kg = 40 000 g.

Krok 2: wyznaczenie skali
Skala = 40 000 g / 1000 g = 40. Oznacza to, że trzeba wykonać recepturę 40 razy większą.

Krok 3: przeliczenie liczby jaj
Z receptury (na 1000 g) odczytujesz liczbę jaj. Tę wartość mnożysz przez 40. W tym zadaniu daje to 640 sztuk.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 960 sztuk zwykle wynika z pomylenia danych wejściowych lub próby przeliczania przez masę jaj bez zachowania proporcji skali 40×.
  • 3840 sztuk i 5760 sztuk wskazują na błąd rzędu wielkości (np. użycie niewłaściwego mnożnika albo dodatkowe, nieuzasadnione mnożenie przez 60 g). W zadaniu nie przelicza się "jaj na gramy", jeśli receptura podaje już liczbę jaj.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz skalę (ile razy rośnie partia), dopiero potem przemnażaj każdy składnik. Masa 60 g/jajo ma znaczenie tylko wtedy, gdy receptura podaje masę jaj, a nie liczbę sztuk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ujednolić jednostki: 40 kg = 40 000 g. Potem policzyć współczynnik skali: 40 000/1000 = 40. Każdy składnik z receptury na 1000 g (w tym jaja) mnożysz przez 40, zachowując te same jednostki, w jakich zapisano składnik.
Bo 40 kg to 40 razy więcej niż 1000 g (1 kg). Skala 40 oznacza, że cała receptura musi zostać wykonana 40-krotnie. To klasyczna proporcjonalność prosta: jeśli zwiększasz masę produktu 40 razy, to w pierwszym przybliżeniu zwiększasz 40 razy ilość każdego składnika.
Wtedy liczysz w sztukach: bierzesz liczbę jaj z receptury na 1000 g i mnożysz ją przez współczynnik skali (tu: 40). Masa jednego jaja (np. 60 g) nie jest potrzebna do obliczeń, chyba że receptura podaje masę jaj w gramach.
Nie zawsze. Jest potrzebna tylko wtedy, gdy w recepturze masz podaną masę jaj (np. 480 g) i musisz zamienić ją na liczbę sztuk. Jeśli receptura od razu podaje liczbę jaj, to liczbę sztuk jedynie przeliczasz skalą partii.
Najczęstsze błędy to: pominięcie przeliczenia kg na g, użycie złego mnożnika skali (np. 400 zamiast 40), mieszanie jednostek (sztuki z gramami), oraz "dodatkowe" mnożenie przez 60 g mimo że nie jest to wymagane. Pomaga zapis kroków i kontrola rzędu wielkości.
Można oszacować: jeśli na 1 kg przypada pewna liczba jaj, to na 40 kg będzie jej 40 razy więcej. Wystarczy policzyć, czy wynik jest realistycznie większy od wartości z receptury, ale nie o rzędy wielkości. Dodatkowo można sprawdzić, czy nie przekroczono skali 40×.
Zawsze, gdy wynik z obliczeń daje ułamek sztuki. W produkcji jaj nie odmierza się "części sztuki" w skorupce, więc stosuje się pełne jaja lub przechodzi na zapis masowy (np. masa masy jajowej). Na egzaminie zwykle oczekuje się pełnej liczby sztuk zgodnej z kluczem.
Najpierw przelicz masę jaj z receptury na całą partię (mnożysz przez skalę). Potem dzielisz otrzymaną masę jaj przez masę jednego jaja (np. 60 g) i zaokrąglasz zgodnie z zasadami zadania. To typowy wariant, gdzie informacja o masie jaja jest kluczowa.
To informacja, że przeliczenia robisz do zadanej masy końcowej partii. W praktyce "wyrób gotowy" może uwzględniać ubytki, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się proporcjonalne skalowanie na podstawie danych z receptury/załącznika. Kluczowe jest trzymanie się danych z receptury.
Ćwicz schemat: 1) zamiana jednostek, 2) wyznaczenie skali partii, 3) przeliczenie składników, 4) kontrola sensowności. Warto rozwiązać wiele przykładów z jajami, tłuszczami i cukrem, bo często pojawiają się w recepturach biszkoptowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby przeliczyć recepturę z 1000 g na 40 kg, trzeba policzyć współczynnik skali: 40 kg = 40 000 g, więc 40 000/1000 = 40."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Proporcja", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia (PL), "Kilogram", https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii produkcji cukierniczej: receptury i zasady przeliczania wsadów
  • Materiały z matematyki zawodowej: proporcje, przeliczenia jednostek, zadania tekstowe
  • Karty receptur/arkusze kalkulacyjne do przeliczania receptur (ćwiczenia praktyczne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego