KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Na podstawie zapisów na kontach ustal jednostkowy koszt wytworzenia, jeżeli jednostka wyprodukowała 100 kserokopiarek.
Ilustracja przedstawia schemat kont księgowych związanych z kosztami działalności przedsiębiorstwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostkowy koszt wytworzenia ustala się, dzieląc łączny koszt wytworzenia wynikający z zapisów na kontach (suma kosztów przypisana do wyprodukowanej partii) przez liczbę wyprodukowanych sztuk. Dla produkcji 100 kserokopiarek taki podział prowadzi do wyniku 1 500 zł na 1 sztukę.

Pełne wyjaśnienie:

Jednostkowy koszt wytworzenia oblicza się według prostej zasady kalkulacyjnej:

koszt jednostkowy = łączny koszt wytworzenia / liczba wyprodukowanych sztuk

W zadaniu punktem wyjścia są zapisy na kontach, które pokazują, jakie koszty zostały przypisane do wytworzenia partii produktów. Najpierw należy poprawnie ustalić łączny koszt wytworzenia tej partii, czyli zsumować te pozycje kosztowe, które (zgodnie z logiką rachunkowości kosztów) tworzą koszt wytworzenia produktu. Następnie, ponieważ jednostka wyprodukowała 100 kserokopiarek, łączny koszt przypisany do tej partii dzieli się przez 100.

Odpowiedź "1 500 zł" jest poprawna, ponieważ odpowiada wynikowi dzielenia łącznego kosztu wytworzenia (ustalonego z zapisów na kontach) przez wielkość produkcji 100 sztuk.

Pozostałe wartości są nieprawidłowe typowo z następujących powodów:

  • "1 320 zł" często wynika z pominięcia części kosztów (np. niewłączenia właściwej części kosztów pośrednich produkcji) albo z błędu w sumowaniu zapisów.
  • "1 600 zł" bywa skutkiem doliczenia do kosztu wytworzenia pozycji, które nie powinny zwiększać kosztu produktu (np. kosztów sprzedaży lub ogólnego zarządu), albo z przyjęcia niewłaściwej podstawy rozliczenia.
  • "1 650 zł" może wynikać z podzielenia łącznego kosztu przez inną liczbę sztuk niż 100 (np. przez ilość przyjętą do magazynu po odrzutach) lub z podwójnego ujęcia wybranej pozycji kosztowej.

Wskazówka egzaminacyjna: po ustaleniu sumy kosztów zawsze wykonaj szybkie sprawdzenie sensowności wyniku (czy łączny koszt po przeliczeniu na 100 sztuk daje wartość zgodną z odpowiedziami) i upewnij się, że dzielisz przez właściwą ilość z treści zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To koszt przypadający na 1 sztukę produktu. Najczęściej liczy się go jako łączny koszt wytworzenia partii podzielony przez liczbę wyprodukowanych sztuk. W zadaniach egzaminacyjnych łączny koszt ustala się z zapisów na kontach kosztów i rozliczeń produkcji.
Najpierw zsumuj koszty tworzące koszt wytworzenia, które wynikają z zapisów na kontach dotyczących tej partii produkcji. Potem zastosuj wzór: koszt jednostkowy = koszt wytworzenia / 100. Kluczowe jest, by dzielić przez liczbę z treści zadania.
Bo egzamin sprawdza nie tylko rachunki, ale też umiejętność interpretacji ewidencji księgowej: które konta i zapisy składają się na koszt wytworzenia, a które dotyczą innych obszarów (np. sprzedaży). To odwzorowuje realną pracę w księgowości.
Zwykle są to koszty bezpośrednio związane z produkcją (np. zużycie materiałów, robocizna) oraz właściwie rozliczona część kosztów pośrednich produkcji. Na egzaminie trzeba je rozpoznać po kontach i opisach zapisów, a potem zsumować.
Co do zasady nie. Koszty sprzedaży dotyczą etapu po wytworzeniu (np. dystrybucja, marketing) i mogą zaniżać/ zawyżać koszt jednostkowy, jeśli błędnie je doliczysz do kosztu wytworzenia. W zadaniach to częsta pułapka interpretacyjna.
Najczęściej: pomijanie części zapisów, wliczanie kosztów nieprodukcyjnych, błędne sumowanie obrotów (np. mylenie stron Wn/Ma), a także dzielenie przez złą liczbę sztuk. Pomaga kontrola: czy suma kosztów i wynik jednostkowy są logiczne względem danych.
Tak, bo jeśli część kosztów dotyczy produktów niezakończonych, nie powinna w całości obciążać wyrobów gotowych. W zadaniach trzeba zwracać uwagę, czy zapisy na kontach wskazują na rozliczenie produkcji w toku lub przeniesienie kosztów na wyroby gotowe.
Wykonaj "test wstecz": pomnóż koszt jednostkowy przez liczbę sztuk (tu: 100) i porównaj z łącznym kosztem wytworzenia ustalonym z kont. Jeśli wartości się zgadzają, a w sumie nie ma kosztów nieprodukcyjnych, wynik jest spójny.
Stosuje się ją, gdy produkcja jest jednorodna lub liczona w partiach, a koszt jednostkowy można otrzymać przez prosty podział kosztów całkowitych przez ilość. W takich zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie ma rozbudowanej struktury asortymentu.
Ćwicz 3 elementy: (1) rozpoznawanie, które konta tworzą koszt wytworzenia, (2) poprawne sumowanie zapisów i przeniesień, (3) dzielenie przez właściwą ilość oraz kontrolę wyniku. Pomaga rozwiązywanie arkuszy i robienie krótkich notatek z typowych pułapek.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Jednostkowy koszt wytworzenia ustala się, dzieląc łączny koszt wytworzenia wynikający z zapisów na kontach (suma kosztów przypisana do wyprodukowanej partii) przez liczbę wyprodukowanych sztuk."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej i zarządczej (temat: koszt wytworzenia, kalkulacje)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z kalkulacji kosztów i kont kosztowych
  • Materiały szkolne/notesy z działu: ewidencja i rozliczanie kosztów działalności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego