KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 30.
Na przedstawionej skali omomierza szeregowego, ile wynosi wskazanie na zakresie x10k?
Ilustracja przedstawia fragment skali analogowego przyrządu pomiarowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazówka na skali Ω znajduje się na wartości 50.
Zakres x10k oznacza mnożnik 10 000, więc: 50 × 10 000 Ω = 500 000 Ω = 500 kΩ.
Inne wyniki biorą się z odczytania innej działki (np. 40 lub 60) albo z niepomnożenia przez mnożnik. Skala omomierza jest odwrócona, więc łatwo o pomyłkę.

Pełne wyjaśnienie:

W analogowym omomierzu szeregowym wartość rezystancji odczytuje się w dwóch krokach: najpierw z nieliniowej skali Ω, a następnie stosuje się mnożnik wynikający z wybranego zakresu.

Krok 1: odczyt ze skali
Na przedstawionej skali wskazówka znajduje się na wartości 50. Warto pamiętać, że skala omomierza jest zwykle odwrócona (0 Ω jest po prawej, a większe opory przesuwają się w lewo), dlatego trzeba czytać ją uważnie.

Krok 2: uwzględnienie zakresu x10k
Oznaczenie x10k oznacza, że odczytaną liczbę ze skali należy pomnożyć przez 10 000:

50 × 10 000 Ω = 500 000 Ω = 500 kΩ

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "600 kΩ" wynika z odczytania 60 zamiast 50 (przesunięcie o jedną działkę w obszarze 50–100) i dopiero potem poprawnego użycia mnożnika.
  • Odpowiedź "450 kΩ" to typowy błąd niedokładnego odczytu (45 zamiast 50) przy pracy na skali nieliniowej.
  • Odpowiedź "400 kΩ" odpowiadałaby odczytowi 40 na skali, czyli pomyleniu położenia wskazówki w innym fragmencie podziałki.

Wskazówka egzaminacyjna: w omomierzu analogowym często popełnia się dwa błędy naraz: (1) zły odczyt działki i (2) pominięcie mnożnika zakresu. Dobrą praktyką jest zapis: "odczyt ze skali → mnożnik → jednostka", a przed pomiarem pamiętać o zerowaniu omomierza przez zwarcie końcówek pomiarowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj liczbę ze skali Ω (położenie wskazówki), a potem pomnóż ją przez mnożnik zakresu. Dla x10k mnożnik wynosi 10 000. Na końcu przelicz jednostki, np. na kΩ lub MΩ.
W omomierzu 0 Ω oznacza zwarcie końcówek i wtedy wskazówka wychyla się maksymalnie w stronę "0". Gdy rezystancja rośnie, prąd w obwodzie pomiarowym maleje, więc wskazówka cofa się w stronę ∞. To daje skalę rosnącą "w lewo".
To informacja o mnożniku zakresu dla pomiaru oporu. Odczytana wartość ze skali Ω musi być pomnożona przez 10 000. Przykład: odczyt 50 na skali przy x10k oznacza 50 × 10 000 Ω = 500 kΩ.
Najczęstsze pomyłki to:
  • brak pomnożenia przez mnożnik (np. x10k),
  • czytanie skali w złym kierunku (zapomnienie, że 0 Ω jest po prawej),
  • niedokładny odczyt na nieliniowej skali,
  • brak zerowania omomierza przed pomiarem.
Przed każdym pomiarem rezystancji, szczególnie po zmianie zakresu lub gdy zmieniły się warunki (np. temperatura, stan baterii miernika). Zwarcie końcówek pomiarowych powinno dać 0 Ω; jeśli nie, koryguje się to pokrętłem "ZERO Ω", aby odczyty były wiarygodne.
Dąż do tego, aby wskazówka pracowała w środkowej części skali, bo tam odczyt jest zwykle najczytelniejszy. Jeśli wskazówka jest "ściśnięta" blisko ∞ lub 0, zmień zakres (np. z x10k na x1k lub odwrotnie), a potem ponownie wyzeruj omomierz.
Tak. Na nieliniowej skali zagęszczenie działek zmienia się w zależności od obszaru. W pobliżu ∞ lub 0 Ω małe przesunięcie wskazówki może oznaczać dużą zmianę oporu, dlatego odczyt bywa mniej pewny. Najlepsza czytelność jest zwykle w środku skali.
To proste przeliczenie jednostek: 1 kΩ = 1000 Ω, więc 500 000 Ω ÷ 1000 = 500 kΩ. Dodatkowo 1 MΩ = 1 000 000 Ω, więc 500 000 Ω = 0,5 MΩ.
Zakres x10k to nie gotowy wynik, tylko mnożnik skali. Mówi, przez ile trzeba pomnożyć odczytaną liczbę. Błąd wynika z mylenia "k" w mnożniku z jednostką wyniku. Wynik zależy od położenia wskazówki, a nie od samego napisu x10k.
Odłącz rezystor od układu (co najmniej jedną końcówkę), dobierz zakres tak, by wskazówka była w środku skali, wyzeruj omomierz, a potem wykonaj pomiar. Porównaj odczyt z wartością nominalną i tolerancją. W układzie równoległe ścieżki mogą zaniżać wynik.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala omomierza jest odwrócona, więc łatwo o pomyłkę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Omomierz" – opis przyrządu i zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz (dostęp: 2026-05-15)
  • Wikipedia (EN): "Ohmmeter" – zasada pomiaru rezystancji i skale omomierzy, https://en.wikipedia.org/wiki/Ohmmeter (dostęp: 2026-05-15)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi mierników analogowych (dział: pomiar rezystancji i zerowanie omomierza)
  • Podręczniki do metrologii elektronicznej (skale przyrządów analogowych, błędy odczytu)
  • Zestawy zadań ELM.2: odczyt wskazań przyrządów analogowych i dobór zakresów

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego