Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2022



PYTANIE NR 7.
Na przedstawionym rysunku siłownik jest połączony ze słupkiem za pomocą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który pokazuje sposób połączenia siłownika ze słupkiem w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ucho to mocowanie oczkowe, które umożliwia połączenie sworzniowe (przegubowe) z elementem konstrukcji, np. słupkiem.
Jarzmo jest widełkami, kołnierz przedni służy do mocowania czołowego do płyty, a łapa do montażu stopowego na podłożu.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce automatyki przemysłowej sposób zamocowania siłownika dobiera się do wymaganego ruchu i tego, czy połączenie ma być sztywne, czy przegubowe. Odpowiedź "ucha" wskazuje na mocowanie oczkowe: na końcu elementu (najczęściej tłoczyska lub pokrywy) znajduje się oczko, przez które przechodzi sworzeń. Taki układ pozwala na niewielkie zmiany kąta podczas pracy i ogranicza powstawanie niepożądanych sił bocznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu połączenia:

  • "jarzma" – jarzmo (widełki) również bywa elementem przegubowym, ale ma charakterystyczny kształt "U" z dwiema ściankami i otworami pod sworzeń. Na rysunkach odróżnia się je od ucha tym, że nie ma pojedynczego oczka, tylko widełki obejmujące współpracujący element.
  • "kołnierza przedniego" – kołnierz to mocowanie czołowe, typowo przykręcane do płyty/ściany maszynowej śrubami. Zapewnia osiowe ustalenie korpusu, ale nie jest typowym łącznikiem do sworznia ze słupkiem.
  • "łapy" – łapa (stopa) służy do przykręcenia korpusu siłownika do podstawy lub płyty montażowej. Jest to mocowanie raczej sztywne i "podporowe", a nie element łączący ze słupkiem w sposób przegubowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz połączenie realizowane sworzniem i element przypomina pojedyncze oczko, rozważ "ucho". Gdy element obejmuje drugi detal dwiema ściankami (widełki), częściej będzie to "jarzmo". Kołnierz i łapa zwykle rozpoznasz po śrubach mocujących korpus siłownika do płyty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest ucho w mocowaniu siłownika?
Ucho to element mocujący w formie oczka (otworu), przez który przechodzi sworzeń. Pozwala wykonać połączenie przegubowe, dzięki czemu siłownik może kompensować niewielką niewspółosiowość i zmiany kąta podczas ruchu.
Jak rozpoznać na rysunku mocowanie typu ucho?
Najczęściej widać pojedyncze "oczko" z otworem na sworzeń, połączone z końcówką tłoczyska lub pokrywą siłownika. Kluczowy znak to połączenie sworzniowe: sworzeń przechodzi przez otwór i umożliwia obrót w przegubie.
Jaka jest różnica między uchem a jarzmem?
Ucho ma jedno oczko (jeden element z otworem), a jarzmo ma kształt widełek "U" z dwoma ściankami i otworami pod sworzeń. Oba mogą pracować przegubowo, ale ich geometria i sposób współpracy z drugim elementem są inne.
Dlaczego stosuje się połączenia przegubowe przy siłownikach?
Połączenie przegubowe (np. na uchu i sworzniu) zmniejsza ryzyko powstawania sił bocznych na tłoczysku. Dzięki temu układ pracuje płynniej, ma mniejsze zużycie prowadzeń/uszczelnień i jest bardziej odporny na drobne błędy współosiowości montażu.
Kiedy wybiera się kołnierz przedni do siłownika?
Kołnierz przedni stosuje się, gdy korpus siłownika ma być zamocowany czołowo do płyty lub ściany maszyny, zwykle śrubami. To rozwiązanie daje sztywne ustalenie osi siłownika i jest typowe dla montażu do konstrukcji nośnej, a nie do przegubu.
Co oznacza mocowanie łapą w siłownikach?
Łapa (stopa) to element pozwalający przykręcić korpus siłownika do podstawy/płyty montażowej. Takie mocowanie jest głównie podporowe i sztywne. Zwykle rozpoznasz je po "stopkach" z otworami pod śruby, umieszczonych przy korpusie.
Czy jarzmo zawsze jest błędną odpowiedzią przy przegubie?
Nie. Jarzmo także tworzy połączenie przegubowe, ale musi wynikać z rysunku: widoczne powinny być widełki obejmujące współpracujący element. Jeśli na rysunku jest pojedyncze oczko, poprawniejsze będzie ucho; jeśli są widełki, wtedy jarzmo.
Jakie błędy montażu siłownika wynikają ze złego doboru mocowania?
Najczęstsze skutki to niewspółosiowość i siły boczne na tłoczysku, które przyspieszają zużycie uszczelnień i prowadzeń, powodują zacinanie ruchu oraz nieszczelności. Złe mocowanie może też zwiększać drgania i obniżać powtarzalność pozycjonowania.
Gdzie w automatyce przemysłowej spotyka się siłowniki z uchem?
Siłowniki z uchem są częste w mechanizmach dźwigniowych, dociskach, otwieraniu klap, przepustnic i prostych manipulatorach, gdzie element wykonawczy porusza się po łuku lub występują niewielkie zmiany kąta. Ucho ułatwia bezpieczny, przegubowy montaż.
Jak uczyć się rozpoznawania mocowań siłowników do egzaminu?
Najlepiej porównywać rysunki akcesoriów montażowych z katalogów producentów i łączyć kształt z funkcją: oczko = ucho, widełki = jarzmo, płyta z otworami od czoła = kołnierz, stopki pod korpusem = łapa. Pomaga też analiza, czy połączenie ma pracować przegubowo.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ucho to mocowanie oczkowe, które umożliwia połączenie sworzniowe (przegubowe) z elementem konstrukcji, np. słupkiem."

Źródła:

  • Festo – strona katalogowa (siłowniki pneumatyczne, osprzęt/mocowania): https://www.festo.com/pl/pl/ (nawigacja: produkty → pneumatyka → siłowniki → akcesoria/mocowania) – dostęp 2026-03-01
  • SMC – strona produktowa (pneumatic cylinders, mounting brackets/accessories): https://www.smc.eu/ – dostęp 2026-03-01
  • Parker Hannifin – dział hydrauliki/pneumatyki (cylinders, mountings/accessories): https://www.parker.com/ – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów siłowników (sekcje: mounting accessories / mocowania)
  • Podręczniki z pneumatyki i hydrauliki siłowej (rozdziały: siłowniki i ich mocowanie)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego elementów maszyn
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego