KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Na rysunkach przedstawiono ogranicznik mocy oraz jego charakterystykę czasowo-prądową. Przy jakim prądzie obwód chroniony tym ogranicznikiem zostanie na pewno wyłączony w czasie nie dłuższym niż 30 sekund?
Ilustracja przedstawia ogranicznik mocy oraz jego charakterystykę czasowo-prądową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek "na pewno" oznacza prąd, dla którego z charakterystyki czasowo-prądowej wynika, że maksymalny czas zadziałania nie przekroczy 30 s.
Odczytując z wykresu granicę dla 30 s, otrzymuje się próg odpowiadający co najmniej 120 A, więc tylko "I ≥ 120 A" spełnia wymóg gwarancji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z charakterystyką czasowo-prądową kluczowe jest poprawne zrozumienie sformułowania "na pewno wyłączony w czasie nie dłuższym niż 30 sekund". Nie chodzi o to, czy zabezpieczenie może zadziałać, lecz o to, przy jakim prądzie zadziałanie jest gwarantowane w czasie ≤ 30 s.

Charakterystyka czasowo-prądowa pokazuje zależność czasu wyłączenia od wartości prądu. Dla danego czasu (tu: 30 s) należy znaleźć taki prąd, przy którym krzywa (lub górna granica pasma zadziałania) znajduje się na poziomie 30 s lub niżej. Taki odczyt odpowiada minimalnemu prądowi zapewniającemu spełnienie warunku "nie dłużej niż 30 s".

Odpowiedź "I ≥ 120 A" jest poprawna, ponieważ wskazuje prąd nie mniejszy niż próg odczytany z wykresu dla 30 s. Zwiększanie prądu ponad ten próg nie pogarsza warunku czasu wyłączenia (zadziałanie następuje tak samo lub szybciej).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • "I ≤ 60 A" opisuje zbyt małe prądy, dla których czas zadziałania z charakterystyki jest dłuższy albo zadziałanie może w ogóle nie być pewne w założonym czasie.
  • "60 A ≤ I ≤ 80 A" to przedział, który nie daje gwarancji spełnienia limitu 30 s, jeżeli z wykresu wynika, że dla tych prądów czas może przekraczać 30 s.
  • "80 A ≤ I ≤ 120 A" również jest niepewne, bo zawiera wartości poniżej progu gwarantującego czas ≤ 30 s; obecność 120 A na końcu przedziału nie wystarcza, bo pytanie wymaga pewności dla wskazanego warunku.

W praktyce (np. przy doborze zabezpieczeń w układach zasilania i sterowania urządzeń związanych z infrastrukturą gazową) taki odczyt wykresu pozwala ocenić, czy przeciążenie zostanie odłączone w wymaganym czasie, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa i niezawodności pracy urządzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, co jest na osiach (prąd i czas), a potem dla zadanego czasu znajdź odpowiadający mu prąd na krzywej/pasmie. Jeśli pytanie wymaga "na pewno", odczytuj wartość z granicy gwarantującej zadziałanie w tym czasie (zwykle z górnej granicy czasu).
Oznacza warunek gwarantowany: trzeba wskazać taki prąd, przy którym czas zadziałania nie przekroczy podanej wartości w najgorszym przypadku. Nie wybiera się prądu, dla którego zadziałanie jest tylko możliwe lub typowe, lecz pewne w granicach charakterystyki.
Dla większości zabezpieczeń nadprądowych większy prąd powoduje szybsze nagrzewanie elementu wyzwalającego lub szybsze działanie członu zwarciowego. W efekcie czas wyłączenia maleje wraz ze wzrostem prądu, co widać na charakterystyce czasowo-prądowej.
Na osi czasu odszukaj 30 s, poprowadź linię do krzywej (lub do granicy pasma), a następnie rzutuj punkt przecięcia na oś prądu. Odczytana wartość to prąd odpowiadający temu czasowi zadziałania według charakterystyki.
Może, ale tylko wtedy, gdy cały podany przedział spełnia warunek. Gdy pytanie brzmi "na pewno", przedział obejmujący wartości poniżej progu gwarancji jest ryzykowny, bo część tego zakresu nie zapewni wyłączenia w wymaganym czasie.
Najczęstsze to: pomylenie skali osi (np. logarytmicznej), odczyt z niewłaściwej krzywej/granicy, ignorowanie tolerancji (pasma), oraz nieuwzględnienie słowa "na pewno". Pomaga zaznaczenie najpierw czasu, potem dopiero odczyt prądu.
Nie. Oznacza 120 A i każdą większą wartość. W kontekście wykresu to typowy zapis progu: od tej wartości prądu wzwyż warunek czasu wyłączenia jest spełniony (zadziałanie nastąpi w wymaganym czasie lub szybciej).
To jest warunek na maksymalny czas zadziałania: czas musi być ≤ 30 s. Dlatego przy odczycie wybiera się taki prąd, dla którego nawet w najwolniejszym wariancie zadziałania (z pasma charakterystyki) czas nie przekroczy 30 s.
W szafkach/układach zasilania i sterowania urządzeń towarzyszących instalacjom (np. automatyka, napędy, podgrzewacze, zasilacze). Dobór i ocena zabezpieczeń wspiera bezpieczną eksploatację: przeciążenie powinno być odłączone w określonym czasie.
Ćwicz odczyt punktów z wykresów: wybieraj oś, skala, punkt przecięcia, rzut na drugą oś. Zwracaj uwagę na słowa "na pewno", "maksymalnie", "co najmniej". Pomaga też trenowanie na kartach katalogowych aparatów zabezpieczeniowych.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki: zabezpieczenia nadprądowe i ich charakterystyki
  • Karty katalogowe producentów aparatów zabezpieczeniowych (sekcja: time-current characteristic)
  • Materiały szkoleniowe z czytania wykresów (skale, interpolacja, pasma tolerancji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego