W nożu tokarskim rozróżnia się kilka charakterystycznych powierzchni i krawędzi, które mają konkretne funkcje w procesie skrawania. Kluczowe są: powierzchnia natarcia oraz powierzchnia przyłożenia (w tym pomocnicza).
Powierzchnia natarcia to ta powierzchnia narzędzia, po której spływa wiór po oddzieleniu materiału od przedmiotu. Jej położenie rozpatruje się zawsze w odniesieniu do krawędzi skrawającej i kierunku formowania wióra. Dlatego, gdy na rysunku strzałka wskazuje powierzchnię "od strony wióra", właściwą odpowiedzią jest "natarcia".
Powierzchnia przyłożenia to powierzchnia zwrócona w stronę świeżo obrobionej powierzchni przedmiotu. To ona zapewnia luz (prześwit) za krawędzią skrawającą, aby narzędzie nie tarło nadmiernie o obrabiany materiał. W praktyce to właśnie na przyłożeniu obserwuje się typowe ślady zużycia typu VB (pas zużycia).
Powierzchnia pomocnicza przyłożenia odnosi się do części geometrii związanej z krawędzią pomocniczą (np. przy obróbce powierzchni czołowych i przy przejściach), więc jest inną, dodatkową płaszczyzną luzu – nie tą główną, na której spływa wiór.
Odpowiedź "górna trzonka noża" jest niepoprawna, bo trzonek opisuje część konstrukcyjną narzędzia (mocowanie), a pytanie dotyczy powierzchni roboczej związanej bezpośrednio z ostrzem.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli masz wątpliwość, zadaj sobie pytanie: "gdzie powstaje i którędy odchodzi wiór?". Powierzchnia, po której wiór "ślizga się" po odcięciu warstwy skrawanej, to właśnie powierzchnia natarcia.
