KWALIFIKACJA OGR1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Na rysunku projektowym wykonanym w skali 1:5 wiązanka pogrzebowa w kształcie kropli ma następujące wymiary: długość 20 cm, szerokość 12 cm. Wskaż rzeczywiste wymiary wiązanki pogrzebowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5 oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 5 cm w rzeczywistości. Aby obliczyć wymiary rzeczywiste wiązanki, oba podane wymiary z projektu mnożymy przez 5: 20 cm × 5 = 100 cm oraz 12 cm × 5 = 60 cm. Dlatego poprawne są wymiary 100 cm na 60 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wymiary wiązanki na rysunku projektowym oraz skalę. Kluczowe jest poprawne rozumienie skali 1:5: oznacza ona, że każda jednostka długości na rysunku jest pięć razy mniejsza niż odpowiadająca jej długość w rzeczywistości. Innymi słowy: 1 cm na rysunku = 5 cm w rzeczywistości.

Krok 1: Ustal, co przeliczasz
Wymiary 20 cm (długość) i 12 cm (szerokość) dotyczą projektu w skali, więc aby otrzymać wymiary rzeczywiste, trzeba je powiększyć zgodnie z mianownikiem skali.

Krok 2: Przelicz długość
20 cm × 5 = 100 cm.

Krok 3: Przelicz szerokość
12 cm × 5 = 60 cm.

Zatem rzeczywiste wymiary wiązanki wynoszą: długość 100 cm i szerokość 60 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 60 cm × 20 cm – nie wynika z przeliczenia skali 1:5; wartości są "przestawione" i nie odpowiadają mnożeniu 20 i 12 przez 5.
  • 80 cm × 100 cm – długość 80 cm sugeruje mnożnik 4, a nie 5, a dodatkowo szerokość 100 cm nie pasuje do przeliczenia 12 cm.
  • 100 cm × 80 cm – długość 100 cm jest zgodna z przeliczeniem 20 cm × 5, ale szerokość 80 cm nie (powinno być 60 cm). To typowy błąd polegający na poprawnym przeliczeniu tylko jednego wymiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przeliczaj każdy wymiar osobno i sprawdzaj, czy użyty mnożnik odpowiada skali. Dla skali 1:n przy przejściu z rysunku do rzeczywistości zwykle wykonujesz mnożenie przez n.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:5 oznacza, że rysunek jest pięć razy mniejszy od obiektu rzeczywistego. Czyli 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości. Przy przeliczaniu wymiarów z rysunku na realne zwykle mnożysz przez 5.
Aby policzyć długość rzeczywistą, weź długość z rysunku i pomnóż ją przez 5. Przykład: 20 cm na rysunku w skali 1:5 daje 20 × 5 = 100 cm w rzeczywistości. Zawsze zachowuj te same jednostki.
Zasada jest identyczna jak dla długości: szerokość z rysunku mnożysz przez 5. Jeśli na projekcie jest 12 cm, to 12 × 5 = 60 cm w realnym wykonaniu. Błąd częsty na egzaminie to przeliczenie tylko jednego wymiaru.
Bo przeliczasz z pomniejszonego rysunku na większy obiekt rzeczywisty. Dzieli się zwykle wtedy, gdy chcesz przejść z rzeczywistości na rysunek (żeby obiekt "zmieścił się" na kartce). Kluczowe jest, co jest danymi wejściowymi.
Nie. Kształt (np. kropla) opisuje formę kompozycji, ale przeliczenie skali dotyczy samych wymiarów liczbowych. Niezależnie od kształtu, długość i szerokość z projektu przeliczasz proporcjonalnie zgodnie ze skalą.
Najczęstsze błędy to: dzielenie zamiast mnożenia, przeliczenie tylko długości bez szerokości, pomylenie liczb między wymiarami oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez rachunku. Pomaga zapis: 1 cm na rysunku = 5 cm w rzeczywistości.
Sprawdź zależność: skoro skala to 1:5, to wynik w rzeczywistości musi być 5 razy większy niż na rysunku. Jeśli na projekcie jest 20 cm, realnie nie może wyjść 60 cm (to 3 razy), tylko 100 cm. Taka kontrola eliminuje wiele pomyłek.
Tak, sens matematyczny skali 1:5 jest taki sam: to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru w rzeczywistości. Różni się jedynie zastosowanie: w florystyce służy do planowania kompozycji, a w technice do opisu elementów konstrukcyjnych.
Przydaje się przy planowaniu wielkości kompozycji na podstawie szkicu: wiązanek pogrzebowych, dekoracji sali, kompozycji na stół czy ekspozycji sklepowej. Poprawne przeliczenie skali pomaga dobrać ilość materiału i uniknąć zbyt małej lub zbyt dużej formy.
Ćwicz serię krótkich zadań dla skal 1:2, 1:5 i 1:10. Stosuj schemat: (1) zapisz co jest na rysunku, (2) zapisz skalę, (3) przemnóż lub podziel, (4) przelicz oba wymiary. Na końcu zrób kontrolę "czy jest 5×?".
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:5 oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 5 cm w rzeczywistości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Skala (mapa)" (definicja skali i interpretacja 1:n): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(mapa) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Skala (rysunek techniczny)" (znaczenie skali w rysunku): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(rysunek_techniczny) - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL) – materiały o skali i proporcjach (przeliczanie w skali): https://pl.khanacademy.org/math - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z matematyki: proporcje i skala
  • Materiały dydaktyczne z podstaw rysunku i dokumentacji projektowej (skale, wymiary)
  • Zadania treningowe: przeliczanie wymiarów w różnych skalach (1:2, 1:5, 1:10)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego