KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiającym przenośnik taśmowy cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek przenośnika taśmowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzenie czyszczące taśmę rozpoznaje się na schemacie po tym, że jest umieszczone przy biegu taśmy (często przy gałęzi powrotnej) i ma bezpośredni kontakt z taśmą, aby usuwać urobek/ulep. Silnik i bębny nie "zbierają" materiału, lecz realizują napęd lub zmianę kierunku taśmy.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośniku taśmowym element opisany jako urządzenie czyszczące taśmę (np. skrobak, zgarniacz, szczotka) jest częścią osprzętu, której zadaniem jest usuwanie resztek urobku przyklejonych do taśmy. Na rysunkach technicznych rozpoznaje się go po położeniu i funkcji: jest ustawiony tak, aby dotykać powierzchni taśmy (zwykle w pobliżu bębnów, często na gałęzi powrotnej), a jego krawędź robocza jest skierowana przeciwnie do kierunku ruchu, żeby "zebrać" ulep.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Silnik napędowy jest elementem zespołu napędowego i na schematach występuje jako część napędu (motor, przekładnia, sprzęgło). Nie jest elementem stykającym się bezpośrednio z taśmą w celu jej oczyszczania.
  • Bęben napędowy pomocniczy (jeśli występuje) jest bębnem przenoszącym moment i współpracującym z taśmą przez tarcie. Jego rola to napęd/ciąg, a nie zdzieranie urobku z powierzchni taśmy.
  • Bęben zwrotny służy głównie do zmiany kierunku ruchu taśmy (zwykle na końcu trasy) i utrzymania jej prowadzenia. Może być miejscem, przy którym montuje się czyszczaki, ale sam bęben nie jest urządzeniem czyszczącym.

W praktyce eksploatacji w kopalni odkrywkowej poprawne rozpoznanie czyszczaka jest ważne, bo wpływa na ograniczenie rozsypu materiału, pylenia oraz oblepiania bębnów, co przekłada się na awaryjność i koszty utrzymania ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To osprzęt (np. skrobak, zgarniacz, szczotka) montowany przy biegu taśmy, którego zadaniem jest usuwanie resztek urobku z powierzchni taśmy. Ogranicza ulepianie, rozsyp i pylenie oraz zmniejsza ryzyko oblepiania bębnów.
Czyszczak zwykle jest pokazany jako element dociskany do taśmy (kontakt roboczy z taśmą), często blisko bębna. Bęben jest walcem prowadzącym taśmę i ma dużą średnicę. Klucz: czyszczak "dotyka i zbiera", bęben "prowadzi i napędza".
Na gałęzi powrotnej łatwiej zebrać urobek, który pozostał po zrzucie, zanim trafi on na rolki powrotne i bębny. Zmniejsza to oblepianie, zużycie taśmy oraz zabrudzenie konstrukcji. Poprawia też bezpieczeństwo pracy wokół przenośnika.
Najczęściej pojawia się rozsyp materiału pod przenośnikiem, pylenie, oblepianie bębnów i rolek oraz szybsze zużycie taśmy. Może to prowadzić do zbiegania taśmy, wzrostu oporów ruchu i awarii. Zwiększają się koszty sprzątania i utrzymania ruchu.
Bęben zwrotny (tail pulley) to bęben na końcu trasy, który zmienia kierunek biegu taśmy i umożliwia jej powrót. Nie jest elementem napędowym (o ile nie jest to specjalny układ), lecz elementem prowadzącym. Przy nim mogą występować napinacze i czyszczaki.
Bęben napędowy przenosi moment z napędu na taśmę (tarcie, okładzina bębna, większe obciążenia). Bęben zwrotny głównie prowadzi taśmę i zmienia jej kierunek na końcu przenośnika. Różnica jest funkcjonalna: napędzanie vs prowadzenie/zwrot.
Nie zawsze. Na uproszczonych schematach bywa pomijany albo pokazany jako część zespołu napędowego (silnik + przekładnia). Jeśli na rysunku widać wyraźny element stykający się z taśmą "jak listwa", to zwykle czyszczak, a nie silnik.
Typowe pomyłki to wybór bębna zamiast czyszczaka (podobny rejon na rysunku), kierowanie się samą numeracją bez analizy funkcji oraz mylenie elementów napędu (silnik/przekładnia) z bębnami. Pomaga szukanie: czy element ma kontakt roboczy z taśmą.
Stosuje się go w wybranych układach, gdy trzeba zwiększyć siłę napędową lub poprawić warunki tarcia (np. dłuższe trasy, większe obciążenia, ograniczenia zabudowy). Taki bęben nadal pełni funkcję napędową, a nie czyszczącą, więc nie zastępuje czyszczaków.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na schematach: bębny (napędowy/zwrotny), napęd (silnik, przekładnia), rolki, napinanie i czyszczenie. Ucz się położenia elementów względem gałęzi górnej i powrotnej. W zadaniach patrz najpierw na funkcję elementu, nie na numer.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Urządzenie czyszczące taśmę rozpoznaje się na schemacie po tym, że jest umieszczone przy biegu taśmy (często przy gałęzi powrotnej) i ma bezpośredni kontakt z taśmą, aby usuwać urobek/ulep."

Źródła:

  • Wikipedia: "Przenośnik taśmowy" – opis budowy i elementów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-02-16)
  • Wikipedia: "Conveyor belt" – ogólny opis elementów przenośnika, https://en.wikipedia.org/wiki/Conveyor_belt (dostęp: 2026-02-16)
  • Martin Engineering: "Belt Cleaners" (zasady i funkcje urządzeń czyszczących), https://www.martin-eng.com/content/product/belt-cleaners/ (dostęp: 2026-02-16)

Materiały:

  • Instrukcje DTR przenośników taśmowych stosowanych w górnictwie odkrywkowym (rozdziały: budowa, napęd, czyszczenie taśmy)
  • Materiały szkolne z przedmiotu: maszyny i urządzenia transportu w kopalniach odkrywkowych
  • Katalogi producentów urządzeń czyszczących (skrobaki, szczotki) – schematy montażu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego