KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiającym zblocze urządzenia dźwigowego literą "D" oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat zblocza urządzenia dźwigowego, które jest związane z kwalifikacją technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lina nośna w zbloczu jest elementem, który przebiega po krążkach i przenosi obciążenie w układzie wielokrążka. Jarzmo pełni rolę łącznika/korpusu zblocza, hak służy do podwieszenia ładunku, a krążek linowy to koło, po którym lina się przetacza.
Dlatego oznaczenie wskazujące na "przebiegającą linę" odpowiada linie nośnej.

Pełne wyjaśnienie:

W zbloczu urządzenia dźwigowego (układzie wielokrążków) występują elementy o różnych funkcjach, które na rysunkach bywają mylone, jeśli patrzy się jedynie na ogólny kształt. Lina nośna to ten element, który przenosi siły w układzie i przebiega po krążkach, zmieniając kierunek prowadzenia oraz (w układach wielokrążkowych) pozwalając uzyskać przewagę mechaniczną.

Odpowiedź "linę nośną" jest poprawna, gdy oznaczenie na rysunku odnosi się do odcinka liny biegnącego w zbloczu. To typowy sposób oznaczania: litera wskazuje cienki, ciągły element przechodzący przez krążki lub wychodzący ze zblocza.

  • "jarzmo" jest elementem konstrukcyjnym/łączącym (często część korpusu zblocza lub element do zawieszenia), a nie częścią toru prowadzenia liny. Na rysunkach ma zwykle postać masywniejszego łącznika.
  • "hak" to element chwytający do podwieszenia ładunku (lub zawieszenia zblocza). Zwykle jest wyraźnie rozpoznawalny po kształcie i położeniu na końcu układu, a nie w torze prowadzenia liny.
  • "krążek linowy" to koło/rolka osadzona w zbloczu, po której przesuwa się lina. Jeżeli litera wskazywałaby na krążek, oznaczenie dotyczyłoby elementu obrotowego (koła), a nie samej liny.

W praktyce eksploatacji (również w warunkach odkrywki) prawidłowe rozróżnienie tych części ma znaczenie dla kontroli zużycia i bezpieczeństwa: inne kryteria oceny stosuje się dla liny, inne dla krążków i haka. Na egzaminie warto najpierw ustalić, czy oznaczenie dotyczy elementu giętkiego (lina), elementu obrotowego (krążek) czy elementu zaczepowego (hak/jarzmo).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zblocze to zespół elementów (najczęściej korpus i krążki linowe), po których prowadzona jest lina. Jego zadaniem jest zmiana kierunku prowadzenia liny oraz – w układach wielokrążkowych – uzyskanie przewagi mechanicznej, co zmniejsza siłę potrzebną do podnoszenia ładunku.
Lina nośna jest zwykle narysowana jako cienka, ciągła linia przechodząca przez krążki i wychodząca ze zblocza. W przeciwieństwie do krążka nie ma kształtu koła, a w przeciwieństwie do haka nie ma masywnego "zaczepowego" konturu na końcu układu.
Krążek linowy to element obrotowy (koło/rolka) zamocowany w zbloczu, po którym przetacza się lina. Lina nośna jest elementem giętkim, który przenosi obciążenie i pracuje na zginanie oraz rozciąganie. Na rysunku krążek ma postać koła, a lina – przebiegu przez koła.
Hak to element chwytający służący do podwieszenia ładunku albo do zawieszenia zblocza. Jest to część "zaczepowa" układu dźwigowego, a nie element prowadzenia liny. Na schematach zwykle znajduje się na końcu zestawu i ma charakterystyczny kształt haka.
Jarzmo jest elementem konstrukcyjnym/łączącym, który może służyć do zawieszenia zblocza lub połączenia części osprzętu. W porównaniu z liną czy krążkiem jest elementem sztywnym i masywniejszym. W zadaniach egzaminacyjnych bywa mylone z elementami zaczepowymi, jeśli nie analizuje się funkcji.
Kilka krążków występuje w układach wielokrążkowych, gdy potrzebna jest większa przewaga mechaniczna (mniejsza siła podnoszenia kosztem większej długości wybieranej liny). W praktyce spotyka się to przy większych ładunkach lub tam, gdzie ograniczona jest siła napędu wciągarki.
Nie zawsze. W zależności od konstrukcji urządzenia i nazewnictwa w danej dokumentacji można spotkać różne określenia roli liny (np. nośna, robocza, podnoszenia). Na egzaminie kluczowe jest powiązanie nazwy z funkcją: odcinek liny w zbloczu przenosi obciążenie i biegnie po krążkach.
Najczęściej myli się krążek z liną (bo oba "występują razem"), wybiera się hak z przyzwyczajenia (bo jest najbardziej znany) albo ignoruje się fakt, że oznaczenie dotyczy elementu giętkiego. Pomaga zasada: koło = krążek, zaczep = hak, przebieg = lina.
Osprzęt zblocza i liny spotyka się m.in. przy pracach przeładunkowych, montażowych i serwisowych z użyciem żurawi, wciągarek oraz innych urządzeń dźwigowych na terenie zakładu górniczego. Umiejętność identyfikacji części wspiera dobór osprzętu i kontrolę stanu technicznego.
Ucz się przez porównywanie schematów: zaznaczaj osobno elementy giętkie (lina), obrotowe (krążek), zaczepowe (hak) i konstrukcyjne (jarzmo/korpus). Rozwiązuj zadania z podpisanymi rysunkami, a potem wracaj do wersji bez podpisów. To ogranicza zgadywanie i wzmacnia rozpoznawanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Lina nośna w zbloczu jest elementem, który przebiega po krążkach i przenosi obciążenie w układzie wielokrążka."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn i urządzeń transportu bliskiego (budowa wielokrążków i zbloczy)
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) urządzeń dźwigowych używanych w zakładach górniczych odkrywkowych
  • Materiały szkoleniowe z czytania rysunku technicznego i schematów mechanizmów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego