Silnik bocznikowy prądu stałego ma uzwojenie wzbudzenia połączone równolegle do obwodu twornika. Na charakterystyce mechanicznej (najczęściej prędkość n jako funkcja momentu M) widać, jak zmienia się prędkość wraz ze wzrostem obciążenia.
Odpowiedź "napięcia zasilającego silnik" jest właściwa, ponieważ w typowym ujęciu regulacji silnika bocznikowego zmiana napięcia twornika powoduje powstanie innej charakterystyki mechanicznej: dla niższego napięcia cała krzywa odpowiada niższym prędkościom, a dla wyższego napięcia – wyższym prędkościom. Innymi słowy, przy tym samym momencie obciążenia prędkość ustalona zależy od napięcia doprowadzonego do twornika.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym opisem tej konkretnej zmiany:
- "liczby zwojów uzwojenia wzbudzenia" – to zmiana konstrukcyjna maszyny, a nie typowa nastawa eksploatacyjna. W praktyce podczas pracy nie reguluje się charakterystyk przez fizyczną zmianę liczby zwojów.
- "rezystancji w obwodzie stojana" – w silniku DC bocznikowym regulacje rezystancyjne odnoszą się do obwodu twornika (szeregowo) albo do obwodu wzbudzenia (reostat wzbudzenia). Sformułowanie "obwód stojana" jest tu nieprecyzyjne i może być mylące, bo stojan obejmuje część magnetyczną, a regulacja dotyczy konkretnych uzwojeń/obwodów.
- "rezystancji w uzwojeniu wzbudzenia" – zmiana tej rezystancji zmienia prąd wzbudzenia i strumień magnetyczny, co prowadzi do innego mechanizmu regulacji (tzw. osłabianie pola). Efekt na rodzinę charakterystyk jest inny niż przy zmianie napięcia twornika, dlatego nie odpowiada typowemu przesunięciu charakterystyki uzyskanej przez zmianę napięcia zasilania.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o rodzinę charakterystyk silnika DC najpierw ustal, czy zmieniany jest obwód twornika (napięcie/rezystancja) czy obwód wzbudzenia (prąd/strumień). To zwykle wystarcza, aby poprawnie przewidzieć kierunek i "rodzaj" zmiany wykresu.
