KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono diagram inklinometru z dyskiem fotograficznym, otrzymany w wyniku pomiaru trajektorii otworu wiertniczego. Ile wynosi krzywizna i azymut mierzonego otworu?
Ilustracja przedstawia diagram inklinometru z dyskiem fotograficznym, który jest używany do pomiaru trajektorii otworu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzywiznę/inklinację oraz azymut odczytuje się bezpośrednio z diagramu dysku fotograficznego inklinometru.
W przedstawionym zapisie wartość kąta odchylenia wynosi 6,5°, a kierunek (azymut) 270°, czyli na zachód. Pozostałe odpowiedzi wynikają z zamiany kierunku 90°↔270° lub błędnego przyjęcia 13°.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach trajektorii otworu wiertniczego inklinometr (w tym wersje z dyskiem fotograficznym) pozwala wyznaczyć dwie podstawowe wielkości opisujące położenie odcinka otworu:

  • krzywiznę/inklinację – w praktyce egzaminacyjnej często rozumianą jako kąt odchylenia osi otworu od pionu (podawany w stopniach),
  • azymut – kierunek odchylenia w rzucie poziomym, liczony w stopniach zgodnie z przyjętą konwencją (0–360°).

Poprawny odczyt w tym zadaniu daje wynik 6,5° / 270°. Wartość 6,5° oznacza niewielkie odchylenie (mała "krzywizna/inklinacja"), natomiast 270° wskazuje azymut w kierunku zachodnim.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "13° / 90°" łączy dwa typowe błędy naraz: zawyżenie kąta odchylenia oraz przyjęcie przeciwnego kierunku (90° to wschód, 270° to zachód).
  • "6,5° / 90°" ma prawidłową wartość kąta, ale błędny azymut – to częsta pomyłka wynikająca z odwrócenia skali lub mylenia stron świata.
  • "13° / 270°" zachowuje właściwy kierunek (270°), lecz podaje nieprawidłową wartość krzywizny/inklinacji.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy 90°/180°/270° odpowiadają właściwym kierunkom świata w przyjętej konwencji oraz czy kąt odchylenia jest odczytany z właściwego pierścienia/oznaczenia na diagramie, a nie z pomocniczych podziałek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Azymut to kąt (0–360°) opisujący kierunek odchylenia otworu w rzucie poziomym.

W praktyce mówi, "w którą stronę" (np. na wschód lub zachód) biegnie trajektoria. Częstym błędem jest mylenie 90° z 270°, czyli wschodu z zachodem.

W zadaniach egzaminacyjnych krzywizna/inklinacja bywa podawana jako kąt odchylenia osi otworu od pionu, zapisany w stopniach.

Im większy kąt, tym większe odchylenie. Przy odczycie trzeba uważać, aby nie pomylić skali głównej z pomocniczą.

270° odpowiada kierunkowi zachodniemu w standardowej orientacji (0°/360° = północ, 90° = wschód, 180° = południe).

Jeśli na diagramie widzisz wskazanie "w lewo" od 0°/360° przy rosnącej skali, to często jest to właśnie 270°.

To typowe wartości "kardynalne", łatwe do pomylenia, bo leżą naprzeciw siebie na skali kołowej.

W praktyce błąd wynika z odwrócenia odniesienia (np. inna orientacja tarczy) lub z czytania skali "od końca". Dlatego zawsze powiąż stopnie z kierunkami świata.

Najczęściej myli się: (1) właściwy pierścień skali (kąt odchylenia vs oznaczenia pomocnicze), (2) kierunek narastania stopni, (3) interpretację 90° i 270°.

Warto też sprawdzić, czy odczyt dotyczy dokładnie tej samej głębokości/odcinka, którego dotyczy pytanie.

Nie. Azymut opisuje kierunek odchylenia w poziomie, a krzywizna/inklinacja opisuje "jak mocno" otwór odchyla się od pionu (w ujęciu kątowym).

Do opisu trajektorii zwykle potrzebujesz obu informacji jednocześnie, bo sama inklinacja nie mówi, w którą stronę biegnie otwór.

Pomiary wykonuje się w trakcie prowadzenia otworu, szczególnie w wierceniach kierunkowych, aby kontrolować zgodność trajektorii z projektem.

Mogą być wykonywane okresowo na kolejnych głębokościach lub w sposób ciągły (zależnie od technologii). Wyniki służą do korekt narzędzi i parametrów wiercenia.

Kluczowe jest sprawdzenie, z której skali pochodzi odczyt: czy jest to podziałka kąta odchylenia, czy wartość pomocnicza lub zdublowane oznaczenie.

Dobrym nawykiem jest porównanie z sąsiednimi podziałami (np. 5°, 10°, 15°) i ocena, czy wskazanie leży bliżej 5° czy 15°.

Azymut pozwala przewidzieć, gdzie w poziomie będzie przesuwał się otwór wraz z głębokością.

To ważne dla trafienia w cel geologiczny, utrzymania bezpiecznych odległości od innych otworów oraz dla oceny ryzyka kolizji. Bez prawidłowego azymutu nie da się wiarygodnie odtworzyć trajektorii w planie.

Najlepiej pracować na przykładowych diagramach i zestawach zadań: najpierw odczytuj same kąty (0/90/180/270), potem wartości pośrednie.

Pomaga też szybkie mapowanie stopni na kierunki świata oraz wykonywanie krótkich serii zadań "na czas", aby ograniczyć pomyłki wynikające z pośpiechu.

info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi wynikają z zamiany kierunku 90°↔270° lub błędnego przyjęcia 13°.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji wiertniczej i pomiarów inklinometrycznych
  • Instrukcje obsługi narzędzi inklinometrycznych stosowanych w praktyce wiertniczej
  • Ćwiczenia z odczytu azymutu i kątów na diagramach (zadania rachunkowo-rysunkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego