Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 1.
Na rysunku przedstawiono fragment przekroju geologicznego złoża. Rzędna spągu złoża na 35 m tego przekroju wynosi
Ilustracja przedstawia wykres, który jest fragmentem przekroju geologicznego złoża, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędna spągu to wysokość (n.p.m.) dolnej granicy złoża. W punkcie przekroju oznaczonym jako 35 m należy znaleźć linię spągu i odczytać jej wartość na osi rzędnych. Z rysunku wynika odczyt 190 m n.p.m., pozostałe wartości nie odpowiadają położeniu spągu w tym miejscu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytywania przekroju geologicznego i poprawnego rozumienia pojęć używanych w dokumentacji złożowej.

Rzędna to wartość wysokości w przyjętym układzie odniesienia, tutaj wyrażona w metrach n.p.m. (nad poziomem morza). Spąg złoża jest dolną granicą warstwy złożowej (w przeciwieństwie do stropu, który jest granicą górną).

Aby poprawnie rozwiązać zadanie:

  • odszukaj na osi poziomej odległość 35 m przekroju,
  • poprowadź myślowo linię pionową do miejsca przecięcia z linią spągu złoża,
  • z osi pionowej (rzędnych) odczytaj odpowiadającą wysokość w m n.p.m.

Odpowiedź "190 m n.p.m." jest poprawna, bo odpowiada rzędnej punktu spągu w tym położeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "186 m n.p.m." zwykle wynika z odczytu z niewłaściwej linii (np. z innej granicy litologicznej) albo z przesunięcia odczytu w lewo/prawo względem 35 m.
  • "198 m n.p.m." może być skutkiem pomylenia spągu ze stropem (odczyt wartości dla górnej granicy złoża) lub odczytu z innej warstwy.
  • "201 m n.p.m." najczęściej odpowiada odczytowi z poziomu terenu/powierzchni lub z linii, która nie jest spągiem, a także błędnemu użyciu skali osi pionowej.

W praktyce górnictwa odkrywkowego poprawny odczyt spągu ma znaczenie m.in. dla szacowania miąższości złoża i nadkładu oraz dla projektowania postępu robót. Warto ćwiczyć odczyty z różnych skal i zwracać uwagę na legendę/oznaczenia granic warstw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest spąg złoża na przekroju geologicznym?
Spąg złoża to dolna granica warstwy złożowej (miejsca, gdzie złoże styka się z podłożem). Na przekroju jest zwykle narysowany jako linia oddzielająca złoże od skał leżących poniżej. Nie należy go mylić ze stropem, który jest granicą górną.
Co oznacza "rzędna" podana w metrach n.p.m.?
Rzędna w m n.p.m. oznacza wysokość punktu względem poziomu morza, a nie głębokość od powierzchni terenu. Odczytujesz ją z osi pionowej przekroju. W zadaniach z przekrojem geologicznym to standardowy sposób podawania położenia stropu i spągu.
Jak odczytać rzędną spągu w punkcie 35 m przekroju?
Najpierw znajdź na osi poziomej odległość 35 m, następnie poprowadź pionowo do przecięcia z linią spągu złoża. Z miejsca przecięcia odczytaj wartość na osi rzędnych (pionowej). Jeśli jest siatka lub podziałka, wykorzystaj ją do dokładniejszego odczytu.
Dlaczego łatwo pomylić spąg ze stropem złoża?
Bo oba są liniami granicznymi i często mają podobny przebieg na rysunku. Dodatkowo w pośpiechu wzrok "ciągnie" do górnej krawędzi warstwy, co sprzyja odczytaniu stropu zamiast spągu. Pomaga nawyk: najpierw nazwij granicę (spąg), dopiero potem odczytuj liczbę.
Jakie oznaczenia na przekroju wskazują, że to złoże, a nie inna warstwa?
Złoże bywa wyróżnione innym kreskowaniem, kolorem lub symbolem w legendzie. Często ma też opis litologiczny albo nazwę kopaliny. W praktyce zawsze porównuj obszar złoża z legendą przekroju i dopiero wtedy wybieraj linię spągu odnoszącą się do tej konkretnej warstwy.
Czy w takim zadaniu trzeba wykonywać obliczenia?
Zwykle nie. To zadanie najczęściej sprawdza odczyt z rysunku (czytanie skali i interpretację linii). Obliczenia mogą się pojawić dopiero w zadaniach pochodnych, np. gdy trzeba wyznaczyć miąższość złoża jako różnicę rzędnych stropu i spągu w danym miejscu.
Jak sprawdzić, czy dobrze odczytałem skalę osi pionowej (rzędnych)?
Sprawdź wartości skrajne osi, odstępy między podziałkami i jednostki. Upewnij się, czy podziałka jest liniowa i czy opis osi odnosi się do m n.p.m. Pomaga szybki test: odczytaj jeszcze jeden punkt (np. sąsiedni) i zobacz, czy zmiana rzędnych jest logiczna względem przebiegu linii.
Jakie błędy są najczęstsze przy odczycie rzędnej spągu złoża?
Najczęstsze są: odczyt z niewłaściwej linii (strop zamiast spągu), przesunięcie punktu (np. 35 m odczytane jako 30 lub 40), nieuwzględnienie skali osi pionowej oraz potraktowanie rzędnej jako głębokości. Warto zawsze wykonać odczyt w trzech krokach: odległość–granica–rzędna.
Kiedy w górnictwie odkrywkowym korzysta się z przekrojów geologicznych?
Korzysta się z nich m.in. podczas rozpoznania złoża, projektowania wyrobiska, planowania zdejmowania nadkładu, wyznaczania poziomów eksploatacji i kontroli robót. Przekrój pomaga ocenić geometrię złoża (strop/spąg), ciągłość warstwy i zmienność parametrów wzdłuż profilu.
Jak przygotować się do egzaminu z odczytu przekrojów geologicznych?
Ćwicz na wielu przykładach: odczytuj strop i spąg w zadanych odległościach, a potem porównuj wyniki z kluczem. Utrwal pojęcia (rzędna, strop, spąg, miąższość) i pracuj na różnych skalach. Na egzaminie zawsze najpierw identyfikuj właściwą warstwę złoża z legendy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Rzędna spągu to wysokość (n.p.m.) dolnej granicy złoża."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania map i przekrojów geologicznych (kursy geologii złożowej dla górnictwa)
  • Zbiory zadań z interpretacji przekrojów: odczyt rzędnych stropu/spągu w zadanych odległościach
  • Instrukcje/poradniki szkolne dotyczące dokumentacji geologicznej w górnictwie odkrywkowym
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego