KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia przewłoki dwurolkowe, które są elementami używanymi w budowie jednostek pływających.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewłoki dwurolkowe to osprzęt służący do prowadzenia i zmiany kierunku pracy liny (np. cumowniczej) z możliwie małym tarciem dzięki rolkom.
Pachoły natomiast są elementami do mocowania liny przez jej obłożenie. Na rysunku rozpoznaje się więc element prowadzący z rolkami, a nie pachoły.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznawania osprzętu pokładowego na podstawie rysunku oraz odróżniania elementów o podobnym "cumowniczym" przeznaczeniu, ale innej funkcji.

Odpowiedź "przewłoki dwurolkowe." jest właściwa, gdy na rysunku widać element prowadzący linę wyposażony w dwie rolki. Rolki zmniejszają tarcie i ułatwiają prowadzenie liny pod obciążeniem (zmiana kierunku, utrzymanie toru liny, ograniczenie zużycia). Taki element nie służy do obkładania liny jak pachoł, tylko do jej płynnego przejścia w zadanym kierunku.

Odpowiedzi z "pachołami" są błędne, ponieważ pachoły to osprzęt przeznaczony do mocowania liny poprzez obłożenie (nawinięcie) na trzpieniach. W praktyce mają charakterystyczne trzpienie/ramiona, a nie rolki prowadzące. Wariant "pachoły podwójne krzyżowe" oraz "pachoły podwójne z noskami" odnoszą się do odmian konstrukcyjnych pachołów (kształt głowicy, dodatkowe wypusty), ale nadal ich istotą jest stanowisko do wiązania i trzymania liny, a nie jej prowadzenia. Odpowiedź "dwa pachoły pojedyncze na jednym fundamencie" również opisuje konfigurację mocującą: dwa oddzielne trzpienie na wspólnej podstawie (fundamencie), co nadal nie odpowiada elementowi rolkowemu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz rolkę/rolki (często jako okrągłe elementy obrotowe w jarzmie), rozważ przewłokę/rolkę prowadzącą. Jeśli widzisz trzpienie do obłożenia liny i brak rolek, częściej będzie to pachoł. Analiza funkcji (prowadzenie vs mocowanie) zwykle pozwala uniknąć pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewłoka dwurolkowa to element osprzętu pokładowego, który prowadzi linę (np. cumowniczą) przez dwie rolki. Rolki obracają się, zmniejszając tarcie, co ułatwia zmianę kierunku liny i ogranicza jej zużycie podczas pracy pod obciążeniem.
Pachoł to osprzęt do mocowania liny na pokładzie (cumowanie, liny robocze). Lina jest na nim obkładana (nawijana) w celu jej unieruchomienia. Pachoł nie jest elementem prowadzącym z rolkami, tylko "stanowiskiem" do wiązania i trzymania liny.
Najprościej po funkcji i geometrii: przewłoka zwykle ma rolkę/rolki lub gładki tor prowadzenia liny, a pachoł ma trzpienie/ramiona do obłożenia liny. Jeśli widzisz elementy obrotowe (rolki), częściej będzie to przewłoka, nie pachoł.
Rolki ograniczają tarcie między liną a osprzętem. Dzięki temu lina łatwiej pracuje pod obciążeniem, mniej się nagrzewa i wolniej zużywa. To ważne przy częstych manewrach i zmianach kierunku liny, gdzie tarcie na stałej krawędzi byłoby duże.
Najczęstszy błąd to utożsamianie wszystkich elementów cumowniczych z pachołami. Uczeń widzi "coś od lin" i wybiera pachoł bez sprawdzenia, czy element ma rolki (prowadzenie) czy trzpienie (mocowanie). Drugi błąd to ignorowanie szczegółów typu liczba rolek.
Nie. "Noski" i kształt krzyżowy to tylko odmiany konstrukcyjne pachołów. Wspólną cechą pachołów jest to, że służą do obłożenia i trzymania liny, a nie do jej prowadzenia na rolkach. Dlatego sama nazwa wariantu nie zmienia funkcji elementu.
Takie rozwiązanie spotyka się, gdy potrzebne są dwa punkty mocowania w jednym miejscu lub gdy konstrukcja pokładu przewiduje wspólną podstawę pod osprzęt. Nadal jest to konfiguracja do mocowania lin, nie do prowadzenia ich przez rolki, więc nie zastępuje przewłoki.
Przewłoki montuje się tam, gdzie lina ma być prowadzona w określonym kierunku: w rejonie burt, pokładu, przy stanowiskach cumowniczych lub w miejscach przejścia liny. Dokładna lokalizacja wynika z projektu i dokumentacji wyposażeniowej jednostki.
Wskazówką są dwa elementy rolkowe (zwykle okrągłe, w jarzmie/obudowie), ustawione tak, aby lina opierała się na rolkach. Często widać też oś rolek i konstrukcję prowadzącą. Brak trzpieni do obkładania liny odróżnia to od pachołów.
Warto uczyć się "po funkcji": osobno elementy prowadzące (rolki, przewłoki) i mocujące (pachoły). Pomaga też przegląd rysunków poglądowych i ćwiczenie na wielu przykładach, bo drobne różnice konstrukcyjne mają znaczenie dla nazwy.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przewłoki dwurolkowe to osprzęt służący do prowadzenia i zmiany kierunku pracy liny (np. cumowniczej) z możliwie małym tarciem dzięki rolkom."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy okrętów: osprzęt pokładowy i cumowniczy (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje i katalogi producentów osprzętu okrętowego (rysunki poglądowe i nazewnictwo)
  • Rysunek techniczny maszynowy/okrętowy – ćwiczenia z rozpoznawania elementów na rzutach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego