KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono narzędzie do
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne używane do gwintowania, znane jako narzynka lub gwintownik z uchwytem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "gwintowania", ponieważ narzędzie przedstawione na rysunku (gwintownik) służy do nacinania gwintu wewnętrznego w otworze. Wiercenie wykonuje otwór, rozwiercanie go wykańcza i kalibruje, a frezowanie dotyczy głównie powierzchni/rowków, nie nacinania gwintów.
Klucz: efekt końcowy = gwint.

Pełne wyjaśnienie:

Operacje "wiercenia", "rozwiercania", "frezowania" i "gwintowania" dotyczą obróbki skrawaniem, ale prowadzą do różnych efektów końcowych. Odpowiedź "gwintowania" jest właściwa, gdy narzędzie jest przeznaczone do wykonania gwintu (najczęściej wewnętrznego) w uprzednio przygotowanym otworze.

Dlaczego "gwintowania"?
Gwintowanie polega na nacinaniu zarysu gwintu. Narzędziem do tego jest zwykle gwintownik, który ma charakterystyczną część roboczą z krawędziami skrawającymi i rowkami odprowadzającymi wióry. Celem operacji nie jest wykonanie samego otworu, tylko nadanie mu gwintu o określonym skoku i średnicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wiercenia" – wiercenie służy do wykonania otworu w materiale. Wiertło ma geometrię ukierunkowaną na szybkie usuwanie materiału i tworzenie otworu, ale nie wykonuje profilu gwintu. W praktyce: wiercenie często poprzedza gwintowanie.
  • "rozwiercania" – rozwiercanie to obróbka wykańczająca otwór: poprawia dokładność wymiaru i jakość powierzchni. Rozwiertak nie nacina gwintu, tylko "kalibruje" średnicę i geometrię otworu.
  • "frezowania" – frezowanie jest typowo operacją obróbki powierzchni/rowków, płaszczyzn lub kształtów zewnętrznych (choć istnieją narzędzia do gwintowania frezem). W kontekście podstawowego rozpoznawania narzędzi w zadaniach egzaminacyjnych frez nie jest odpowiednikiem gwintownika do gwintu wewnętrznego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji rozpoznajesz narzędzie typowe dla gwintu (gwintownik/narzynka), zawsze myśl o efekcie końcowym – ma powstać gwint. Gdy odpowiedzi dotyczą kilku obróbek otworów, rozstrzygające jest to, czy końcowy detal ma mieć gwint, czy tylko otwór o określonej średnicy i jakości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintowanie to obróbka skrawaniem polegająca na nacinaniu zarysu gwintu (najczęściej wewnętrznego) w otworze. Wykonuje się je, aby uzyskać miejsce do wkręcenia śruby i stworzyć rozłączne połączenie gwintowe w elementach maszyn, także rolniczych.
Gwintownik zwykle ma część roboczą z rowkami wiórowymi i zarysem przypominającym "śrubę" (zarys gwintu) oraz część chwytową do mocowania (np. pod pokrętło lub w uchwycie). Kluczowe jest, że jego przeznaczeniem jest nacinanie gwintu, a nie samo wiercenie otworu.
Wiercenie tworzy otwór w materiale, ale nie nadaje mu profilu gwintu. Gwintowanie wykonuje kolejny etap: nacina w tym otworze gwint o określonej średnicy i skoku. W praktyce warsztatowej: najpierw wiercisz otwór pod gwint, potem dopiero gwintujesz.
Rozwiercanie to obróbka wykańczająca otworu – służy do uzyskania dokładniejszej średnicy i lepszej gładkości powierzchni niż po wierceniu. Stosuje się je np. pod pasowania sworzni lub tulei. Nie służy do wykonywania gwintów, tylko do "kalibracji" otworu.
Najczęściej myli się je, bo oba narzędzia mają rowki i kształt walcowy. Wiertło rozpoznasz po ostrzu wierzchołkowym i stożkowym czubku, a gwintownik po zarysie przypominającym gwint oraz krótszej części skrawającej zaprojektowanej do nacinania profilu gwintu w otworze.
Tak, istnieje gwintowanie frezem (np. frezami do gwintów) stosowane w obrabiarkach, ale w podstawowych zadaniach rozpoznawania narzędzi najczęściej rozróżnia się klasyczne operacje: gwintownik = gwintowanie, wiertło = wiercenie, rozwiertak = rozwiercanie, frez = frezowanie powierzchni/rowków.
Średnicę otworu pod gwint dobiera się z tabel (dla danego gwintu i skoku) albo wg zasad technologicznych, aby po gwintowaniu uzyskać właściwą głębokość zarysu. Na egzaminie zwykle wystarczy pamiętać: otwór pod gwint jest mniejszy niż średnica nominalna gwintu.
Naprawę gwintu wykonuje się np. po zerwaniu lub zapieczeniu śruby, uszkodzeniu zwojów w korpusie, albo po nieprawidłowym wkręceniu. W praktyce stosuje się przegwintowanie, wkładki naprawcze lub wymianę elementu. Dobór metody zależy od materiału i obciążenia połączenia.
Najważniejsze to stabilne zamocowanie detalu, stosowanie odpowiedniego narzędzia i smarowania/chłodzenia, prowadzenie gwintownika prostopadle do otworu oraz usuwanie wiórów przez cofanie (aby nie zakleszczyć narzędzia). Okulary ochronne ograniczają ryzyko urazu od wiórów.
Najpierw nazwij w myślach obiekt z rysunku (narzędzie/element), potem dopasuj go do funkcji. Przy narzędziach skrawających pytaj: jaki jest efekt końcowy (otwór, dokładny otwór, gwint, rowek, płaszczyzna)? To pomaga uniknąć wyboru "najbardziej znanej" odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "gwintowania", ponieważ narzędzie przedstawione na rysunku (gwintownik) służy do nacinania gwintu wewnętrznego w otworze."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 dotyczące narzędzi i obróbki skrawaniem (gwintowanie, wiercenie, rozwiercanie, frezowanie)
  • Instrukcje producentów narzędzi (gwintowniki, wiertła, rozwiertaki) – dobór i zastosowanie
  • Karty technologiczne i poradniki warsztatowe dot. wykonywania gwintów wewnętrznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego