KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
Na rysunku przedstawiono pomiar bicia
Ilustracja przedstawia pomiar bicia promieniowego piasty koła, co jest istotnym zagadnieniem w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bicie promieniowe dotyczy zmian odległości powierzchni od osi obrotu (zmiany "promienia") i mierzy się je czujnikiem ustawionym prostopadle do badanej powierzchni. Jeśli końcówka czujnika opiera się o piastę i rejestruje jej "owalność" podczas obrotu, jest to pomiar bicia promieniowego piasty koła, a nie bicia osiowego ani tarczy.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie bicia opisuje odchyłki elementu wirującego od idealnego ruchu obrotowego. W diagnostyce zespołu koła najczęściej rozróżnia się dwa kierunki:

  • bicie promieniowe – zmiana odległości badanej powierzchni od osi obrotu (w praktyce czujnik "widzi" zmiany promienia podczas obracania elementu),
  • bicie osiowe – "falowanie" powierzchni wzdłuż osi obrotu (czujnik mierzy wychylenie na boki, jakby tarcza/element był krzywy).

Jeżeli na rysunku czujnik zegarowy jest ustawiony tak, że jego trzpień mierzy przemieszczenie w kierunku promienia (czyli prostopadle do walcowej/pierścieniowej powierzchni piasty) i punkt styku znajduje się na piaście koła, to przedstawiono pomiar bicia promieniowego piasty koła. Taki pomiar stosuje się m.in. przy diagnozie drgań, problemów z centrowaniem koła oraz przy podejrzeniu uszkodzenia piasty lub nieprawidłowego osadzenia elementów.

Odpowiedź "osiowego tarczy hamulcowej" jest błędna, bo dotyczy innego elementu i innego kierunku: bicie osiowe tarczy mierzy się zwykle na jej płaszczyźnie roboczej, a czujnik ustawia się tak, by rejestrował wychylenie tarczy wzdłuż osi obrotu. Odpowiedź "promieniowego tarczy hamulcowej" również nie pasuje, ponieważ pomiar promieniowy tarczy dotyczyłby jej obwodu/średnicy, a w praktyce w diagnostyce częściej kontroluje się jej bicie osiowe (płaszczyzny). Odpowiedź "osiowego piasty koła" odpada, bo w takim przypadku czujnik musiałby mierzyć przemieszczenie piasty wzdłuż osi (np. na płaszczyźnie czołowej), a nie zmianę promienia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, gdzie dotyka końcówka czujnika (piasta czy tarcza), a dopiero potem sprawdź kierunek ruchu trzpienia względem osi obrotu (promień vs oś). To zwykle wystarcza do poprawnego rozróżnienia wariantów odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bicie promieniowe to zmiana odległości powierzchni elementu od osi obrotu podczas obracania. W praktyce oznacza, że element "bije" jakby miał zmienny promień. Mierzy się je czujnikiem zegarowym ustawionym tak, aby trzpień pracował w kierunku promienia.
Bicie osiowe to wychylenie powierzchni wzdłuż osi obrotu (jak "falowanie" tarczy na boki). Bicie promieniowe dotyczy zmian promienia. Różnica wynika z kierunku pomiaru: osiowe mierzy wzdłuż osi, promieniowe prostopadle do osi (w kierunku promienia).
Patrz na miejsce styku końcówki czujnika. Jeśli dotyka powierzchni piasty (części, na której osadza się koło), to mierzona jest piasta. Jeśli opiera się o płaszczyznę tarczy lub jej obwód, to mierzona jest tarcza. Kluczowe jest położenie końcówki, nie sam statyw.
Jeśli piasta ma bicie, tarcza i koło mogą obracać się z odchyłką, co powoduje nierówne przyleganie klocków, pulsowanie siły hamowania i drgania. Nawet poprawna tarcza może "bić" po montażu na wadliwej piaście, dlatego kontrola piasty bywa pierwszym krokiem diagnostyki.
Końcówkę czujnika ustawia się prostopadle do badanej powierzchni tak, aby trzpień był wciskany/zwalniany w kierunku promienia podczas obrotu elementu. Czujnik musi mieć stabilne mocowanie (np. statyw), a element obraca się powoli, obserwując maksymalne i minimalne wskazania.
W praktyce warsztatowej częściej kontroluje się bicie osiowe tarczy, bo bezpośrednio przekłada się na "bicie" podczas hamowania i nierównomierny kontakt klocków z tarczą. Pomiar osiowy wykonuje się na płaszczyźnie roboczej tarczy, obserwując odchyłki przy obrocie.
Częste błędy to: brud/korozja na powierzchniach przylegania, niedokładne dokręcenie, brak oczyszczenia piasty, luzy łożyska, niestabilne mocowanie statywu czujnika oraz ustawienie trzpienia pod złym kątem. Każdy z nich może zwiększyć wskazania lub uczynić je niestabilnymi.
Tak, bo objawy w pojeździe mogą być podobne (drgania, pulsowanie). W pomiarze decyduje jednak punkt styku czujnika: jeśli mierzysz na piaście, oceniasz piastę; jeśli na tarczy, oceniasz tarczę. Dodatkowo kierunek pomiaru rozstrzyga, czy to bicie osiowe czy promieniowe.
Podstawą jest czujnik zegarowy oraz stabilny statyw (często magnetyczny) i możliwość płynnego obracania elementu (piasty/tarczy). W praktyce przydają się też środki do czyszczenia powierzchni, odpowiednie klucze do demontażu koła i elementów hamulca oraz oświetlenie stanowiska.
Skup się na identyfikacji: (1) jaki element jest mierzony (piasta czy tarcza), (2) w jakim kierunku działa czujnik (promień czy oś). W tego typu pytaniach zwykle nie chodzi o normy i limity, lecz o poprawne rozróżnienie rodzaju bicia i właściwe nazwanie pomiaru.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Bicie promieniowe dotyczy zmian odległości powierzchni od osi obrotu (zmiany "promienia") i mierzy się je czujnikiem ustawionym prostopadle do badanej powierzchni."

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów: procedury pomiaru bicia piasty i tarczy
  • Podręczniki diagnostyki układu hamulcowego i jezdnego (rozdziały o drganiach i biciu)
  • Materiały szkoleniowe z obsługi czujnika zegarowego i statywu magnetycznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego