KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono schemat struktury organizacyjnej stosowanej najczęściej w niewielkich przedsiębiorstwach. Jest to struktura
Ilustracja przedstawia schemat struktury organizacyjnej, typowej dla niewielkich przedsiębiorstw, co jest zgodne z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Struktura liniowa ma prostą hierarchię i opiera się na zasadzie jedności rozkazodawstwa: każde stanowisko ma jednego bezpośredniego przełożonego. Jest często spotykana w małych firmach, bo ułatwia nadzór i szybkie podejmowanie decyzji. Pozostałe typy zwykle wprowadzają podwójną podległość lub podział na dywizje.

Pełne wyjaśnienie:

W niewielkich przedsiębiorstwach często spotyka się strukturę liniową, bo jest prosta w zaprojektowaniu i zarządzaniu. Jej kluczową cechą jest jedność rozkazodawstwa: pracownik otrzymuje polecenia od jednego bezpośredniego przełożonego, a odpowiedzialność i uprawnienia przebiegają wyraźną "linią" od kierownictwa do stanowisk wykonawczych.

Na schemacie takiej struktury zwykle widać:

  • układ hierarchiczny (kolejne szczeble kierowania),
  • jednoosobowe stanowiska kierownicze na wyższych poziomach,
  • brak równoległych "linii" wydawania poleceń do tego samego pracownika.

Odpowiedź "liniowa" jest więc właściwa, gdy rysunek przedstawia klasyczne drzewo podległości służbowej z jednym przełożonym dla każdego stanowiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego schematu małej firmy?

  • "funkcjonalna" zakłada silniejsze wydzielenie funkcji (np. produkcja, sprzedaż, finanse) i często sytuacje, w których specjalista funkcjonalny może wydawać polecenia w swoim zakresie również poza bezpośrednią linią służbową. To zmniejsza jednoznaczność podległości.
  • "dywizjonalna" opiera się na podziale na względnie samodzielne jednostki (dywizje) według produktu/rynku/regionu. Taki model jest typowy raczej dla większych organizacji, gdzie dywizje mają własne funkcje wsparcia.
  • "kolegialna" wiąże się z podejmowaniem decyzji przez organy zespołowe (kolegium/komitet), co w schematach bywa pokazywane jako ciała kolegialne, a nie czysta linia służbowa.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu struktury najpierw sprawdź, czy na schemacie istnieje podwójna podległość lub wielość przełożonych w tym samym obszarze. Jeśli nie – najczęściej będzie to wariant struktury liniowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Struktura liniowa to układ organizacyjny oparty na hierarchii i zasadzie jedności rozkazodawstwa: pracownik ma jednego bezpośredniego przełożonego. Dzięki temu łatwo wskazać odpowiedzialność, drogę raportowania i ścieżkę zatwierdzania dokumentów w małej firmie.
Najczęściej widać "drzewo" podległości: od kierownika/dyrektora w dół do stanowisk, bez krzyżujących się linii poleceń. Kluczowy znak: każde stanowisko ma jedną linię raportowania do jednego przełożonego, bez podwójnej podległości.
Bo jest prosta i tania w utrzymaniu: mniej szczebli, jasne kompetencje i szybkie decyzje. W niewielkiej liczbie pracowników łatwiej też kontrolować wykonanie zadań i organizować obieg dokumentów, gdy wiadomo, kto jest przełożonym kogo.
W liniowej polecenia i odpowiedzialność idą jedną linią służbową. W funkcjonalnej większą rolę mają komórki/specjaliści od funkcji (np. finanse, kadry), co może powodować, że pracownik dostaje wytyczne z kilku stron w różnych zakresach, a podległość bywa mniej jednoznaczna.
To zasada, że pracownik powinien mieć jednego bezpośredniego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia służbowe. Ogranicza to konflikty poleceń i ułatwia rozliczanie odpowiedzialności. Jest charakterystyczna właśnie dla struktury liniowej.
Zwykle wtedy, gdy firma jest większa i działa w wielu obszarach (np. różne produkty, regiony lub rynki). Dywizje mogą mieć własne zespoły sprzedaży czy finansów. W małej firmie taki podział bywa przerostem formy nad treścią i zwiększa koszty zarządzania.
Może występować w ograniczonym zakresie, gdy decyzje podejmuje zespół (np. zarząd, komisja), ale nie jest typowym, podstawowym modelem organizacji małej firmy. W schematach częściej spotkasz prostą hierarchię niż rozbudowane organy kolegialne.
Najczęstsze to: wybór "funkcjonalna", bo brzmi znajomo, bez sprawdzenia linii podległości; ignorowanie informacji o małym przedsiębiorstwie; oraz mylenie każdego schematu drzewkowego z jedynym słusznym typem. Zawsze analizuj: ile jest przełożonych dla jednego stanowiska.
Wyznacza ścieżkę akceptacji i dekretacji: kto podpisuje, kto zatwierdza i komu raportuje wykonawca. W strukturze liniowej obieg bywa prostszy, bo decyzje przechodzą po jednej linii służbowej. W bardziej złożonych strukturach pojawia się więcej punktów uzgodnień.
Ucz się cech rozpoznawczych (hierarchia, jedność rozkazodawstwa, podział na dywizje, rola funkcji). Ćwicz na schematach: dla każdego rysunku odpowiedz, czy pracownik może mieć więcej niż jednego przełożonego i czy organizacja jest dzielona na samodzielne jednostki.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Struktura liniowa ma prostą hierarchię i opiera się na zasadzie jedności rozkazodawstwa: każde stanowisko ma jednego bezpośredniego przełożonego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Struktura organizacyjna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Struktura_organizacyjna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Struktura liniowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Struktura_liniowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl): hasło "Struktura organizacyjna" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Struktura_organizacyjna (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw organizacji i zarządzania (dział: struktury organizacyjne)
  • Notatki z lekcji dotyczące typów struktur (liniowa, funkcjonalna, dywizjonalna, macierzowa)
  • Zadania typu "rozpoznaj strukturę na schemacie" z arkuszy próbnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego