KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 19.
Na rysunku przedstawiono sposób tyczenia punktu linii zalewu metodą niwelacji geometrycznej. Symbolem Hz oznaczono wysokość
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z geodezją, a dokładniej z metodą niwelacji geometrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji geometrycznej symbole wysokości na schemacie odnoszą się do określonych elementów: reperu, instrumentu lub linii/warstwicy. Oznaczenie Hz jest powiązane z "zalewem", więc opisuje wysokość warstwicy (poziomu) zalewu, a nie wysokość reperu, stanowiska czy instrumentu.

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu metodą niwelacji geometrycznej kluczowe jest poprawne rozpoznanie, czego dotyczy dana wysokość oznaczona na schemacie. W praktyce spotyka się kilka typowych wielkości: wysokość reperu (punktu o znanej wysokości), wysokość instrumentu (wynikająca z odczytu na łacie i znanej wysokości reperu) oraz wysokości punktów terenowych, które wyznacza się przez przeniesienie wysokości.

Oznaczenie Hz w kontekście "linii zalewu" logicznie odnosi się do wysokości, na jakiej ma przebiegać zalew (czyli do wysokości odpowiadającej tej linii). Dlatego poprawna interpretacja to wysokość warstwicy zalewu (poziomu/warstwicy odpowiadającej zalewowi), która jest wartością docelową do tyczenia punktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "najbliższego repera" – reper jest punktem odniesienia o wysokości znanej z osnowy, ale symbol związany z "zalewem" nie opisuje reperu, tylko docelowy poziom, który trzeba wytyczyć.
  • "stanowiska pomiarowego" – stanowisko to miejsce ustawienia niwelatora; nie przypisuje mu się wysokości w tym samym sensie co punktom wysokościowym (to lokalizacja, nie punkt wysokościowy z definicji zadania).
  • "instrumentu na stanowisku pomiarowym" – wysokość instrumentu jest wielkością roboczą wyznaczaną w toku niwelacji, ale nie jest to "wysokość zalewu". Pomyłka wynika zwykle z przenoszenia schematu obliczania HI na zadanie o wysokości docelowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się obiekt docelowy (tu: zalew), to oznaczenie z nim związane zwykle opisuje wysokość docelową do tyczenia, a nie wysokość elementów pomiarowych (reper, instrument).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja geometryczna to metoda wyznaczania różnic wysokości między punktami na podstawie odczytów na łacie, wykonywanych niwelatorem ustawionym na stanowisku. Stosuje się ją do przenoszenia wysokości z reperów oraz do wyznaczania wysokości punktów projektowanych w terenie.
Wysokość reperu jest znana (punkt odniesienia z osnowy), a wysokość punktu tyczonego jest wynikiem przeniesienia wysokości i ma spełniać warunek projektowy. Na schematach reper bywa opisany osobnym symbolem, a wysokość docelowa dotyczy obiektu, który wyznaczasz (np. linia, warstwica).
Jeśli w zadaniu mowa o linii zalewu, to indeks "z" często wiąże symbol z tym obiektem (zalew). Wtedy Hz opisuje wysokość docelową, na której ma przebiegać linia/warstwica zalewu, a nie wielkości robocze typu wysokość instrumentu czy wysokość reperu.
Najczęściej spotkasz: wysokość reperu (punkt odniesienia), odczyty na łacie (wstecz i w przód), wysokość instrumentu (wyznaczona z reperu i odczytu wstecz) oraz wysokości punktów pośrednich/końcowych. Każda z nich ma inną rolę, więc trzeba czytać oznaczenia wraz z kontekstem szkicu.
Warstwica to linia na mapie łącząca punkty o tej samej wysokości. Jeśli w zadaniu pojawia się "warstwica zalewu", oznacza to poziom (wysokość), do którego odnosi się zalew. W terenie tyczenie polega na znalezieniu punktów, których wysokość odpowiada tej wartości.
Tyczenie linii zalewu wykonuje się np. przy robotach hydrotechnicznych, pracach ziemnych lub wyznaczaniu stref zależnych od poziomu wody. Niwelacja geometryczna jest użyteczna, gdy potrzebujesz precyzyjnie przenieść wysokość i wskazać w terenie punkty o określonej wysokości.
Nie. Wysokość instrumentu to wysokość osi celowej niwelatora, wyznaczana obliczeniowo z wysokości reperu i odczytu wstecz. Stanowisko pomiarowe to miejsce ustawienia instrumentu w terenie. Stanowisko opisuje lokalizację, a wysokość instrumentu jest parametrem używanym do obliczeń wysokości punktów.
Najczęstsze są: utożsamianie każdej wysokości z reperem, mylenie wysokości instrumentu z wysokością punktu docelowego oraz pomijanie indeksów w symbolach (np. Hz). Pomaga sprawdzenie, czy symbol dotyczy elementu pomiarowego (instrument/łata) czy obiektu projektowanego (linia/warstwica).
Ćwicz czytanie szkiców niwelacji i rozpoznawanie: reperu, odczytów, wysokości instrumentu i wysokości punktu projektowanego. Rób krótkie zadania "co oznacza symbol" oraz zadania rachunkowe z przenoszenia wysokości. Warto też przećwiczyć typowe sytuacje: tyczenie poziomu, spadku i warstwicy.
Sprawdź: do jakiego obiektu odnosi się indeks (np. zalew), czy symbol opisuje wartość docelową czy roboczą, oraz czy na rysunku są oddzielne oznaczenia dla reperu i instrumentu. Jeśli kontekst mówi o linii/warstwicy, to H z indeksem często oznacza właśnie wysokość tej linii.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W niwelacji geometrycznej symbole wysokości na schemacie odnoszą się do określonych elementów: reperu, instrumentu lub linii/warstwicy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu niwelacji geometrycznej (schematy: celowa wstecz/w przód, wysokość instrumentu)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z geodezji: tyczenie i niwelacja
  • Ćwiczenia terenowe z tyczenia wysokościowego i stabilizacji punktów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego