Sprzęgło Cardana (często określane jako przegub krzyżakowy) stosuje się wtedy, gdy trzeba przenieść moment obrotowy pomiędzy dwoma wałami, które nie są idealnie współosiowe, w szczególności gdy występuje niewspółosiowość kątowa. W praktyce spotyka się je m.in. w układach napędowych, gdzie geometria montażu wymusza odchylenie osi.
Rozpoznanie sprzęgła Cardana opiera się na znajomości jego typowych cech konstrukcyjnych: dwa człony (np. widełki) połączone są elementem pośrednim umożliwiającym odchylenie kątowe i ruch przegubowy. Dzięki temu napęd może pracować mimo ustawienia osi wałów pod kątem (w granicach dopuszczalnych dla danej konstrukcji).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- "tulejowe" – to zwykle sprzęgło proste, często o charakterze bardziej "sztywnym" (tuleja łącząca wały), stosowane przy małych odchyłkach i wymagające dobrej współosiowości; nie jest typowym rozwiązaniem dla wyraźnej niewspółosiowości kątowej.
- "oldhama" – sprzęgło Oldhama jest przeznaczone głównie do kompensacji niewspółosiowości równoległej i ma charakterystyczny element pośredni (tarcza/krzyżak ślizgowy) pracujący w rowkach; zasada działania jest inna niż w przegubie krzyżakowym.
- "kołnierzowe" – sprzęgło kołnierzowe jest klasycznym połączeniem sztywnym z kołnierzami skręcanymi śrubami; wymaga bardzo dobrego osiowania i nie służy do pracy przy istotnej niewspółosiowości.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się zarówno sprzęgła sztywne (np. kołnierzowe), jak i rozwiązania do kompensacji niewspółosiowości, warto najpierw ustalić, czy element ma umożliwiać ruch względny wałów (kątowy/równoległy). To pozwala szybko odsiać opcje niezgodne z funkcją.
