W zadaniu kluczowa jest umiejętność odczytu danych z rocznika astronomicznego (efemeryd) dla wskazanej szerokości geograficznej φ = 66°N. Roczniki astronomiczne często podają dla każdej doby m.in. czasy wschodu i zachodu Księżyca oraz informacje o zjawiskach zmierzchowych (np. świt i zmierzch w różnych definicjach).
Odpowiedź "w dniu 12 lipca nie wystąpi wschód Księżyca." jest poprawna, jeśli w tabeli dla tej doby brakuje momentu wschodu (nie ma podanej godziny wschodu). W praktyce oznacza to, że w tej dobie Księżyc nie przecina widnokręgu w kierunku wschodzenia. Na wysokich szerokościach geograficznych jest to zjawisko możliwe i nie jest błędem tabeli: geometria sfery niebieskiej powoduje, że ciało niebieskie może przez dłuższy czas pozostawać stale nad lub stale pod horyzontem, a w pewnych dobach może nie wystąpić jedno z przecięć (wschód albo zachód).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w świetle typowej interpretacji takiej tabeli?
- "w dniach 9 ÷ 11 lipca Księżyc będzie niewidoczny." – niewidoczność to wniosek o położeniu poniżej widnokręgu przez cały czas albo o braku warunków obserwacji. Sama informacja o wschodach/zachodach nie zawsze wystarcza do tak szerokiego stwierdzenia, a w tabelach rocznika zwykle jest to rozróżniane osobno.
- "w dniach 9 ÷ 11 lipca wystąpi świt nawigacyjny i cywilny." – świt cywilny i nawigacyjny są różnymi definicjami; mogą wystąpić oba, tylko jeden, albo żaden (np. w warunkach dnia/nocy polarnej). Bez jednoznacznego zapisu w tabeli nie wolno przyjmować, że oba zawsze występują.
- "w dniu 12 lipca Księżyc będzie znajdował się ponad linią widnokręgu." – brak wschodu nie przesądza automatycznie, że Księżyc jest cały czas nad horyzontem; równie dobrze może być cały czas pod horyzontem albo sytuacja może wymagać dodatkowej informacji z tabeli (np. o zachodzie lub wysokości). Dlatego takie kategoryczne stwierdzenie jest zbyt daleko idące, jeśli rysunek nie podaje tego wprost.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na podstawie tabeli/rysunku" nie dopowiadaj informacji, których tabela nie rozstrzyga. Najpierw ustal, co wynika bezpośrednio z pola dotyczącego wschodu/zachodu oraz z części dotyczącej świtu/zmierzchu, a dopiero potem formułuj wnioski.
