KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 29.
Na rysunku zilustrowano proces kontroli wykonania odbitek drukarskich polegający na pomiarze
Ilustracja przedstawia urządzenie do pomiaru gęstości optycznej, które jest używane w procesie kontroli jakości odbitek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar gęstości optycznej dotyczy oceny stopnia nafarbienia/zasłonięcia podłoża przez farbę na odbitce i wykonuje się go typowo densytometrem. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych kontroli: grubości podłoża (papier), liniatury rastra (siatka punktów) oraz pasowania kolorów (zgodność nałożenia barw).

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości odbitek drukarskich mierzy się różne parametry, zależnie od tego, co ma zostać potwierdzone: stabilność nafarbienia, zgodność barw, poprawność rastra czy cechy podłoża. W pytaniu chodzi o czynność polegającą na pomiarze gęstości optycznej, czyli parametru związanego z tym, jak intensywnie farba "kryje" podłoże i jaką ma optyczną "ciemność" (w praktyce jest to standardowy pomiar densytometryczny wykonywany na polach kontrolnych odbitki).

Dlaczego "gęstości optycznej" pasuje do opisu kontroli odbitki? Ponieważ jest to typowy, szybki pomiar procesowy pozwalający ocenić, czy na arkuszu/wstędze utrzymuje się powtarzalny poziom nafarbienia. W druku fleksograficznym odchylenia mogą wynikać m.in. ze zmian w dozowaniu farby, właściwościach farby (np. jej zachowaniu w trakcie pracy), ustawieniach zespołu drukowego czy stanu elementów dozujących. Pomiar gęstości pomaga wykryć te zmiany wcześniej niż ocena "na oko".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego rodzaju kontroli?

  • "grubości papieru" – to parametr podłoża, mierzony narzędziami do pomiaru grubości (np. mikrometrem). Nie jest to standardowy pomiar wykonywany bezpośrednio jako kontrola nafarbienia odbitki.
  • "liniatury rastra" – dotyczy struktury rastra (częstość/układ punktów), ocenianej innymi metodami (np. lupą, mikroskopem, systemami kontroli obrazu). To kontrola jakości reprodukcji, a nie poziomu optycznego nafarbienia.
  • "pasowania kolorów" – odnosi się do zgodności wzajemnego położenia kolorów (rejestru). Sprawdza się je na znakach pasowania/krzyżach i zwykle ocenia geometryczne przesunięcia, a nie gęstość optyczną.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać przykładanie przyrządu do pola kontrolnego na odbitce i odczyt wartości liczbowej związanej z "intensywnością" zadruku, najczęściej chodzi o densytometrię i gęstość optyczną. Gdy widać znaki rejestracyjne – częściej chodzi o pasowanie, a gdy analizuje się punkty – o raster/liniaturę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to wielkość opisująca, jak intensywnie zadruk (warstwa farby) pochłania/ogranicza światło w porównaniu z podłożem. W praktyce służy do oceny stopnia nafarbienia i powtarzalności druku, zwłaszcza na polach kontrolnych odbitki.
Do pomiaru gęstości optycznej używa się densytometru (często w formie ręcznego przyrządu przykładnego do pola kontrolnego). Odczyt jest liczbowy i pozwala szybko porównać bieżącą odbitkę z ustalonym wzorcem lub wcześniejszymi pomiarami.
W fleksografii warunki procesu mogą się zmieniać w trakcie produkcji, co wpływa na poziom nafarbienia. Pomiar gęstości optycznej pomaga wychwycić odchylenia szybciej niż sama ocena wzrokowa i ułatwia utrzymanie stałej jakości między nakładem a wzorcem akceptacyjnym.
Pomiar gęstości optycznej dotyczy "ile farby optycznie widać" (intensywność zadruku), a kontrola pasowania dotyczy geometrii – czy kolory leżą dokładnie jeden na drugim bez przesunięcia. Pasowanie ocenia się na znakach rejestracyjnych, a gęstość na polach kontrolnych.
Częstym błędem jest utożsamianie każdego przyrządu przykładnego do odbitki z kontrolą pasowania albo rastra. Pomaga zwrócenie uwagi, czy mierzy się wartość "optyczną/liczbową" na polu farby (densytometria), czy ocenia znaki rejestru albo punkty rastra.
Grubość papieru to cecha podłoża i zwykle mierzy się ją osobno (przed drukiem lub w kontroli materiału) narzędziami do pomiaru grubości. Nie jest to typowy pomiar wykonywany jako kontrola nafarbienia na gotowej odbitce, bo dotyczy materiału, a nie zadruku.
Liniatura rastra dotyczy struktury rastra, czyli gęstości/układu punktów w obrazie rastrowym. Sprawdza się ją metodami obserwacyjnymi (np. lupa, mikroskop, systemy kontroli obrazu) i analizą punktów, a nie densytometrem, który służy do pomiarów optycznych pól barwnych.
Pomiary wykonuje się podczas rozruchu (ustalenie nastaw) oraz w trakcie nakładu jako kontrolę bieżącą. Celem jest szybkie wykrycie zmian nafarbienia i utrzymanie powtarzalności. Najczęściej mierzy się pola kontrolne i porównuje wyniki z wartościami wzorcowymi.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie metod kontroli jakości: gęstość optyczna (densytometr), pasowanie (znaki rejestracyjne), raster/liniatura (analiza punktów), cechy podłoża (pomiar grubości). Dobrą metodą jest praca na zdjęciach/rysunkach i dopasowanie "co mierzymy" do przyrządu.
Densytometr zwykle przykłada się do pola kontrolnego z farbą i uzyskuje się liczbowy odczyt parametru optycznego. Narzędzia do pasowania odnoszą się do znaków rejestru, a narzędzia do rastra dotyczą oglądania punktów w powiększeniu. Klucz to: co jest mierzone i gdzie na odbitce.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Pomiar gęstości optycznej dotyczy oceny stopnia nafarbienia/zasłonięcia podłoża przez farbę na odbitce i wykonuje się go typowo densytometrem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku fleksograficznego (działy: kontrola jakości, densytometria)
  • Instrukcje obsługi densytometrów stosowanych w poligrafii (części: tryby pomiaru, interpretacja wyników)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/CKZ dotyczące pomiarów w poligrafii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego