KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 39.
Na rysunku zilustrowany został proces kontroli wykonania odbitek drukarskich polegający na pomiarze
Ilustracja przedstawia urządzenie pomiarowe, prawdopodobnie densytometr, używane w procesie kontroli jakości odbitek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gęstość optyczna to wielkość używana w kontroli odbitek do oceny ilości farby i "mocy" zadruku (zwłaszcza pól pełnych). Mierzy się ją densytometrem, przykładając przyrząd do zadrukowanego pola. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych kontroli: podłoża, rastra lub pasowania barw.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości odbitek drukarskich jednym z podstawowych pomiarów jest gęstość optyczna. Jest ona powszechnie stosowana do oceny, czy na odbitce uzyskano właściwy poziom zaczernienia/nasycenia pola (w praktyce: czy ilość farby przeniesionej na podłoże jest stabilna i zgodna z wymaganiami produkcyjnymi). Pomiar wykonuje się zwykle densytometrem, przykładając głowicę pomiarową do zadrukowanego pola kontrolnego (np. pola pełnego) i odczytując wartość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego procesu kontroli?

  • "grubości papieru" – to kontrola parametru podłoża (materiału), wykonywana innymi przyrządami (np. mikrometrem). Nie jest to typowy pomiar wykonywany bezpośrednio na zadrukowanym polu w ramach kontroli odbitki densytometrycznej.
  • "liniatury rastra" – liniatura dotyczy konstrukcji rastra (liczby linii/elementów rastra na jednostkę długości) i jest parametrem przygotowalni/technologii rastrowania, a nie bieżącym pomiarem odbitki realizowanym "na arkuszu" w taki sposób, jak pomiar densytometryczny.
  • "pasowania kolorów" – pasowanie kontroluje się przez ocenę przesunięć między separacjami (np. na znakach pasowania). To inny rodzaj kontroli niż pomiar wartości liczbowej związanej z intensywnością zadruku w danym polu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widoczny jest ręczny przyrząd przykładany do zadruku i odczyt liczbowy, najczęściej chodzi o pomiar związany z farbą i jej "siłą" na odbitce (densytometria), a nie o parametry podłoża czy geometrię pasowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to wielkość opisująca, jak dużo światła "ginie" po odbiciu lub przejściu przez zadrukowane pole. W poligrafii służy do oceny intensywności zadruku i pośrednio ilości naniesionej farby, szczególnie w polach pełnych. Pomiar ułatwia utrzymanie powtarzalności nakładu.
Najczęściej używa się densytometru: przykłada się głowicę pomiarową do zadrukowanego pola kontrolnego (np. pola pełnego) i odczytuje wynik. Ważne jest zachowanie powtarzalnych warunków: właściwe miejsce pomiaru, czysta optyka przyrządu i stała procedura w danym zakładzie.
W druku fleksograficznym łatwo o wahania przenoszenia farby (np. przez lepkość, temperaturę, aniloks, docisk). Kontrola gęstości optycznej pozwala szybko wykryć odchylenia, zanim wada będzie widoczna na całym nakładzie. To skraca czas regulacji i ogranicza makulaturę.
Zbyt niska gęstość optyczna zwykle wskazuje na niedostateczne nanoszenie farby lub osłabienie "siły" zadruku. W praktyce może to wynikać np. z ustawień zespołu drukującego, parametrów farby lub warunków procesu. Taki sygnał skłania do korekty, aby utrzymać zgodność z wymaganiami jakości.
Nie. Pasowanie kolorów dotyczy wzajemnego przesunięcia separacji barwnych i kontroluje się je na znakach pasowania lub elementach kontrolnych rejestru. Densytometr służy do pomiarów związanych z intensywnością zadruku (np. gęstości optycznej), a nie do oceny geometrii nałożenia kolorów.
Gęstość optyczna opisuje intensywność zadruku i jest wynikiem pomiaru na gotowej odbitce. Liniatura rastra to parametr konstrukcji rastra (jak "gęsto" ułożone są elementy rastra) związany z przygotowaniem formy/technologią. To dwa różne pojęcia: jedno dotyczy pomiaru odbitki, drugie – struktury obrazu.
Grubość papieru sprawdza się zwykle przy kontroli dostawy podłoża, weryfikacji zgodności materiału z zamówieniem lub przy problemach technologicznych (np. przechodzenie, falowanie). Nie jest to typowy pomiar zastępujący kontrolę densytometryczną odbitki, bo dotyczy właściwości podłoża, a nie ilości farby na zadruku.
W praktyce spotyka się m.in. densytometry do kontroli intensywności zadruku, urządzenia do oceny barwy, lupy i mikroskopy do oceny punktów rastra, a także narzędzia do sprawdzania pasowania na znakach rejestru. Dobór metody zależy od tego, czy kontrolujesz kolor, raster, geometrię czy zgodność z wzorcem.
Częstym błędem jest mylenie kontroli gęstości z kontrolą pasowania albo wyciąganie wniosków bez porównania do ustalonego wzorca/warunków pomiaru. Zdarza się też wykonywanie pomiaru w złym miejscu (poza polem kontrolnym) lub na zabrudzonym zadruku, co zniekształca wynik i prowadzi do niepotrzebnych korekt procesu.
Warto kojarzyć, co mierzą podstawowe metody: densytometria (intensywność zadruku), kontrola pasowania (rejestr), ocena rastra (struktura punktów) i kontrola podłoża (parametry materiału). Pomaga też oglądanie zdjęć przyrządów i pól kontrolnych, aby rozpoznawać je na ilustracjach egzaminacyjnych.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Gęstość optyczna to wielkość używana w kontroli odbitek do oceny ilości farby i "mocy" zadruku (zwłaszcza pól pełnych)."

Źródła:

  • X-Rite: "What is Optical Density?" https://www.xrite.com/blog/what-is-optical-density (accessed 2026-03-04)
  • Techkon: "Densitometry" (materiały edukacyjne producenta przyrządów do pomiaru w poligrafii) https://www.techkon.com/en/knowledge/ (accessed 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Densytometr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Densytometr (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje producentów densytometrów i materiałów o densytometrii w poligrafii
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości druku fleksograficznego (pomiar gęstości, przyrost punktu, barwa)
  • Podręczniki/opracowania branżowe o przygotowaniu i kontroli procesu fleksograficznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego