KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 6.
Na schemacie elektrycznym widzisz symbol "−|−|−". Zidentyfikuj, co ten symbol reprezentuje.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol "−|−|−" przedstawia baterię wieloogniwową: kolejne pary kresek o różnej długości oznaczają ogniwa, a dłuższa kreska wskazuje biegun dodatni.
W kondensatorze kreski są tej samej długości (np. "−||−"), więc nie pasuje do podanego znaku.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol "−|−|−" na schemacie elektrycznym oznacza baterię (źródło napięcia stałego) złożoną z wielu ogniw. Rozpoznaje się ją po tym, że występuje seria par pionowych kresek, a w każdej parze jedna kreska jest dłuższa, a druga krótsza. Taki zapis odróżnia źródło zasilania od elementów biernych.

W praktyce interpretacja ma znaczenie m.in. w układach sterowania i automatyki spotykanych przy instalacjach technicznych: jeśli na schemacie jest bateria, należy szukać toru zasilania DC, możliwych punktów pomiaru napięcia oraz elementów wymagających wymiany okresowej (np. zasilanie awaryjne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Przekaźnik" jest oznaczany symbolem cewki i styków (element wykonawczy/łączeniowy), a nie układem równoległych kresek o różnej długości.
  • "Dioda" ma charakterystyczny znak kierunkowy (symbol elementu jednokierunkowego), więc nie przypomina serii par długiej i krótkiej kreski.
  • "Rezystor" jest przedstawiany jako prostokąt lub linia falista; nie wskazuje polaryzacji jak źródło DC.

Częsty błąd polega na myleniu baterii z kondensatorem, bo oba symbole zawierają kreski. Kluczowa różnica: kondensator niepolaryzowany ma dwie równe kreski (np. "−||−"), a bateria ma kreski różnej długości w parach oraz może mieć ich więcej niż jedną parę (wieloogniwowość).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza baterię (źródło napięcia stałego) złożoną z kilku ogniw. Rozpoznasz ją po powtarzających się parach kresek o różnej długości: dłuższa wskazuje biegun dodatni, krótsza ujemny. To znak elementu zasilającego, a nie biernego.
Bateria ma kreski różnej długości (dłuższa/krótsza) i często więcej niż jedną parę. Kondensator niepolaryzowany ma dwie równe kreski (np. "−||−"), a polaryzowany bywa rysowany jako "−|)−". Długość i kształt kresek są kluczowe.
To umowny zapis polaryzacji źródła DC. Dłuższa kreska oznacza biegun dodatni, krótsza ujemny. Dzięki temu już na schemacie widać, jak prawidłowo podłączyć elementy w obwodzie i gdzie spodziewać się dodatniego potencjału.
Każda para (długa + krótka kreska) oznacza jedno ogniwo. Kilka par wskazuje baterię wieloogniwową, czyli źródło złożone z wielu ogniw połączonych szeregowo. W praktyce pomaga to zrozumieć, skąd może wynikać wyższe napięcie zasilania.
Najczęściej w schematach układów sterowania i automatyki współpracujących z instalacją, np. przy zasilaniu awaryjnym, modułach kontrolnych, czujnikach lub urządzeniach wymagających podtrzymania zasilania. Poprawne odczytanie symbolu ułatwia serwis i diagnostykę.
Nie, w standardowej symbolice schematowej kondensator ma dwie okładki tej samej długości (dla niepolaryzowanego) albo zmodyfikowany znak dla polaryzowanego. Seria par długiej i krótkiej kreski jest charakterystyczna dla ogniw/baterii, czyli źródeł napięcia stałego.
Kondensator niepolaryzowany przedstawia się jako dwie równoległe kreski tej samej długości, często zapisywane skrótowo jako "−||−". Kondensator polaryzowany może mieć jedną okładkę zakrzywioną (np. "−|)−") i bywa oznaczany dodatkowo znakiem polaryzacji.
Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na fakt, że "są dwie kreski", i automatyczne wybranie kondensatora. Trzeba sprawdzić różną długość kresek oraz ich powtarzalność (wieloogniwowość). Drugi błąd to ignorowanie polaryzacji przy analizie obwodu.
Bo od tego zależy, gdzie mierzyć napięcie, jak interpretować brak zasilania i jakie elementy mogą wymagać wymiany. Pomylenie baterii z kondensatorem może prowadzić do złej procedury serwisowej: zamiast sprawdzić zasilanie, ktoś szuka "uszkodzonego kondensatora".
Najlepiej ćwiczyć na krótkich fragmentach schematów: rozpoznawaj elementy i od razu dopowiadaj ich funkcję (źródło, element bierny, element wykonawczy). Zwracaj uwagę na cechy odróżniające (np. długość kresek, kształt). Pomaga też robienie fiszek z symbol–nazwa–zastosowanie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-EN 60617: "Symbole graficzne stosowane w schematach" (odpowiednik IEC 60617) – symbolika źródeł (ogniwo/bateria) oraz kondensatorów; weryfikacja na podstawie opisu kontekstowego zadania.
  • IEC 60617: Graphical symbols for diagrams – dział dotyczący źródeł napięcia stałego (cell/battery) i kondensatorów (capacitor).

Materiały:

  • PN-EN 60617 / IEC 60617 – katalog symboli graficznych do schematów
  • Podręczniki do elektrotechniki/elektroniki w zakresie elementów i symboliki schematowej
  • Instrukcje serwisowe (DTR) urządzeń automatyki i sterowania stosowanych przy instalacjach technicznych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego