KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 30.
Na schemacie przedstawiona jest pompa
Ilustracja przedstawia schemat techniczny pompy ślimakowej, co jest zgodne z treścią pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa ślimakowa jest pompą wyporową, w której medium przemieszcza się wzdłuż osi dzięki obracającemu się elementowi o kształcie śruby/ślimaka, co daje dość równomierny przepływ. Pompa nurnikowa pracuje skokowo tłokiem, przeponowa membraną, a skrzydełkowa łopatkami w wirniku.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu pompy na schemacie opiera się na elementach roboczych i zasadzie przemieszczania cieczy.

Odpowiedź "ślimakowa" pasuje do schematów, na których widać element o kształcie śruby (ślimaka) lub układ śrubowy w korpusie. Taka pompa jest wyporowa: zamknięte komory medium przesuwają się wzdłuż osi, co zwykle zapewnia ciągły, mniej pulsujący strumień niż w rozwiązaniach skokowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowych schematów pompy ślimakowej:

  • "nurnikowa" – kluczowym wyróżnikiem jest nurnik/tłok wykonujący ruch posuwisto-zwrotny oraz zawory ssawne i tłoczne; przepływ ma charakter bardziej skokowy.
  • "przeponowa" – charakterystyczna jest elastyczna przepona (membrana), często z komorą powietrzną/napędem; na schemacie zwykle widać odkształcającą się przegrodę zamiast elementu śrubowego.
  • "skrzydełkowa" – w typowej pompie skrzydełkowej występuje wirnik z łopatkami (skrzydełkami) pracującymi w mimośrodowym korpusie; to inna geometria niż ślimak/śruba.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na schemacie odpowiedzi na pytania: czy jest element śrubowy?, czy jest tłok/nurnik i zawory?, czy jest przepona?, czy są łopatki w wirniku?. Dopiero potem wybieraj typ pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa ślimakowa to pompa wyporowa, w której obracający się element śrubowy przesuwa medium wzdłuż osi. Stosuje się ją do cieczy o różnej lepkości, gdy potrzebny jest dość równomierny przepływ i stabilne tłoczenie w układach technologicznych.
Najczęściej widać element o kształcie śruby/ślimaka w korpusie oraz kierunek przepływu wzdłuż osi tego elementu. Kluczowe jest, że "mechanizm roboczy" nie jest tłokiem ani przeponą, tylko częścią śrubową generującą przesuw komór medium.
Pompa ślimakowa daje przepływ bardziej ciągły dzięki ruchowi obrotowemu elementu śrubowego. Pompa nurnikowa (tłokowa) pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym nurnika/tłoka i zwykle ma zawory ssawne i tłoczne, co powoduje bardziej pulsacyjny charakter przepływu.
Pompa przeponowa wykorzystuje elastyczną membranę, która cyklicznie zmienia objętość komory. W pompie ślimakowej nie ma przepony – transport medium wynika z geometrii śrubowej i ruchu obrotowego. To inne rozwiązania konstrukcyjne i inne elementy zużywające się.
Pompa wyporowa przenosi medium przez okresowe lub ciągłe "wypieranie" określonej objętości z komór roboczych. Do tej grupy należą m.in. pompy ślimakowe, nurnikowe, przeponowe i skrzydełkowe, ale różnią się mechanizmem tworzenia i przesuwania objętości.
Pompa skrzydełkowa ma wirnik z łopatkami (skrzydełkami), ale działa jako pompa wyporowa: łopatki tworzą zmienne komory w mimośrodowym korpusie. To różni ją od klasycznych pomp wirowych, gdzie energia jest przekazywana cieczy głównie przez zjawiska wirowe.
W praktyce mogą pojawiać się w układach pomocniczych i technologicznych, gdy tłoczone są media o podwyższonej lepkości lub wymagane jest stabilne podawanie. W utrzymaniu ruchu ważne jest rozpoznanie typu pompy z dokumentacji, by dobrać właściwą diagnostykę i części.
Mylące bywa to, że obie pompy mogą mieć element obrotowy w korpusie. Różnica tkwi w geometrii: ślimakowa ma wyraźny kształt śruby, a skrzydełkowa ma łopatki wysuwane promieniowo oraz mimośrodowy układ komór. Warto szukać "łopatek" vs "gwintu".
Same nazwy typów pomp odnoszą się do budowy (śruba, nurnik, przepona, łopatki). Jeśli schemat jest zbyt uproszczony lub niewyraźny, kilka odpowiedzi może wydawać się pasować. Na egzaminie kluczowa jest jednoznaczna cecha konstrukcyjna pokazana na rysunku.
Ćwicz na przekrojach i schematach z DTR oraz kart katalogowych: zaznaczaj element roboczy i zasadę działania. Rób własne "mapy skojarzeń": ślimak–śruba, nurnik–tłok, przepona–membrana, skrzydełka–łopatki. To skraca czas wyboru odpowiedzi.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa ślimakowa jest pompą wyporową, w której medium przemieszcza się wzdłuż osi dzięki obracającemu się elementowi o kształcie śruby/ślimaka, co daje dość równomierny przepływ.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pompa ślimakowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_%C5%9Blimakowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pompa tłokowa" (dla kontekstu pomp nurnikowych) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_t%C5%82okowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pompa membranowa" (pompa przeponowa) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_membranowa (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje DTR pomp stosowanych w instalacjach przemysłowych (część: budowa i zasada działania)
  • Podręczniki z podstaw maszyn przepływowych/pomp i sprężarek (rozdziały o pompach wyporowych)
  • Karty katalogowe producentów pomp (rysunki przekrojowe i opisy działania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego