KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 38.
Na wykresie przedstawiono dokonywanie odpisów amortyzacyjnych metodą
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje proces dokonywania odpisów amortyzacyjnych metodą degresywną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda degresywna charakteryzuje się tym, że odpisy amortyzacyjne są najwyższe na początku użytkowania środka trwałego, a w kolejnych latach maleją. Na wykresie rozpoznaje się ją po spadkowym trendzie wartości odpisów w czasie (w przeciwieństwie do metody liniowej, gdzie odpisy są stałe).

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja to systematyczne rozliczanie w czasie wartości środka trwałego poprzez odpisy amortyzacyjne, które ujmuje się jako koszt w kolejnych okresach. Kluczowe jest rozróżnienie, jak zmienia się wysokość odpisu w czasie.

Metoda degresywna polega na tym, że odpisy są relatywnie wyższe na początku okresu użytkowania, a następnie maleją w kolejnych latach. Na wykresie (o ile przedstawia on odpisy w kolejnych okresach) widać to jako przebieg opadający: pierwszy odpis jest największy, następne coraz niższe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego wykresu odpisów malejących w czasie?

  • "liniową" wybiera się, gdy odpis w każdym okresie jest taki sam. Wykres odpisów metodą liniową przyjmuje postać linii poziomej (stała wartość odpisu w kolejnych latach).
  • "progresywną" kojarzy się ze wzrostem odpisów w czasie. Gdyby to była ta metoda, na wykresie oczekiwalibyśmy rosnących wartości odpisu w kolejnych okresach.
  • "jednorazowych odpisów" oznaczałoby ujęcie całego odpisu w jednym momencie (jeden "skok"/punkt), a nie rozłożenie odpisów na lata. Taki przebieg nie wygląda jak stopniowo malejące odpisy w kolejnych okresach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, co przedstawia oś pionowa (odpis amortyzacyjny czy np. wartość netto środka trwałego). Metody mogą wyglądać inaczej, jeśli wykres dotyczy wartości netto, a nie samych odpisów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja to planowe rozłożenie w czasie wartości środka trwałego poprzez odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów kolejnych okresów. Dzięki temu koszt zużycia składnika majątku jest ujmowany stopniowo, a nie jednorazowo w momencie zakupu.
Najczęściej po tym, że odpisy są najwyższe na początku, a następnie maleją w kolejnych okresach. Jeśli wykres pokazuje wysokość odpisów w latach, przebieg ma trend spadkowy (coraz niższe słupki/punkty). Zawsze sprawdź opis osi.
W metodzie liniowej odpis jest stały w każdym okresie (równe kwoty). W metodzie degresywnej odpisy są większe na początku i z czasem maleją. Różnica dotyczy więc rozkładu kosztu w czasie, a nie samej łącznej kwoty umorzenia.
Ponieważ odpis jest liczony od malejącej podstawy (np. od wartości netto po dotychczasowym umorzeniu). Skoro baza obliczeń z każdym rokiem jest mniejsza, to przy tej samej stawce procentowej kwota odpisu również spada w kolejnych okresach.
Odpis amortyzacyjny to koszt okresu, który odzwierciedla zużycie środka trwałego w działalności. Nie jest to wydatek gotówkowy w danym miesiącu czy roku, lecz księgowe ujęcie stopniowego "zużywania" wartości majątku w czasie.
Tak. Amortyzacja jednorazowa to ujęcie całego odpisu w jednym momencie, więc na wykresie odpisów zwykle widać pojedynczy wysoki słupek (lub punkt) i brak odpisów w kolejnych okresach. Degresywna pokazuje serię odpisów malejących w czasie.
Najczęściej myli się wykres odpisów z wykresem wartości netto środka trwałego oraz nie zwraca się uwagi na opis osi. Innym błędem jest automatyczne wybieranie metody liniowej, bo jest najpopularniejsza, mimo że wykres pokazuje zmienność odpisów.
Stosuje się ją wtedy, gdy zakłada się większą użyteczność lub intensywniejsze zużycie środka trwałego na początku użytkowania (np. szybkie starzenie techniczne). W efekcie koszty amortyzacji są wyższe na początku, a niższe w dalszych latach.
Spójrz na tytuł, legendę i jednostkę osi pionowej. Jeśli oś opisuje "odpis amortyzacyjny" lub "koszt amortyzacji", wykres dotyczy odpisów. Jeśli opisuje "wartość netto/księgowa", to pokazuje pozostałą wartość środka trwałego po umorzeniu.
Utrwal cechy: liniowa = stałe odpisy, degresywna = malejące odpisy, progresywna = rosnące odpisy, jednorazowa = jeden odpis. Ćwicz na wykresach: najpierw identyfikuj, co przedstawiają osie, potem porównuj przebieg z cechami metod.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda degresywna charakteryzuje się tym, że odpisy amortyzacyjne są najwyższe na początku użytkowania środka trwałego, a w kolejnych latach maleją.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Amortyzacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Amortyzacja degresywna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja_degresywna (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Wykres" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykres (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (dział: amortyzacja środków trwałych)
  • Zadania maturalne i egzaminacyjne z interpretacji wykresów w rachunkowości
  • Notatki/arkusze ćwiczeń: porównanie metod amortyzacji (liniowa, degresywna, jednorazowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego