KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 29.
Na zamieszczonych wykresach przedstawiono wartości rocznych stawek amortyzacji w latach 2005 - 2008. Który środek trwały jest amortyzowany metodą degresywną?
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje roczne stawki amortyzacyjne dla czterech środków trwałych (A, B, C, D)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda degresywna oznacza najwyższe odpisy amortyzacyjne w pierwszych latach użytkowania i ich systematyczny spadek w kolejnych okresach. Na wykresie taką zależność w latach 2005–2008 pokazuje tylko "Środek trwały D" (wyraźny trend malejący), podczas gdy pozostałe serie są stałe lub rosnące.

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja to planowe, systematyczne ujmowanie w kosztach zużycia środka trwałego w okresie jego ekonomicznej użyteczności. Różne metody amortyzacji można rozpoznać po tym, jak zmienia się wysokość rocznych odpisów w czasie.

Metoda degresywna (malejąca) zakłada, że środek trwały traci najwięcej wartości użytkowej na początku eksploatacji, dlatego odpisy są najwyższe w pierwszych latach, a następnie maleją. Na wykresie będzie to widoczne jako linia z wyraźnym trendem spadkowym.

Na przedstawionych wykresach tylko odpowiedź "Środek trwały D" spełnia tę cechę: wartości zaczynają się od najwyższego poziomu i w kolejnych latach spadają (a pod koniec pozostają na niższym poziomie). To odpowiada definicji amortyzacji degresywnej.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do metody degresywnej:

  • "Środek trwały C" ma odpisy stałe w każdym roku, co odpowiada metodzie liniowej (brak zmian w czasie).
  • "Środek trwały A" także jest w przybliżeniu stały (z niewielką zmianą na końcu), więc nie pokazuje charakterystycznego ciągłego spadku od początku.
  • "Środek trwały B" ma trend rosnący, co jest przeciwieństwem degresji i odpowiada logice metody progresywnej (odpisy rosnące w czasie).

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl wykresu odpisów z wykresem wartości netto środka trwałego. Wartość netto zwykle maleje zawsze, natomiast w tym zadaniu porównujesz zmienność rocznych odpisów i na tej podstawie rozpoznajesz metodę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja to planowe i systematyczne rozliczanie w kosztach zużycia środka trwałego w czasie jego użytkowania. W praktyce oznacza cykliczne księgowanie odpisów amortyzacyjnych, które zmniejszają wynik finansowy i odzwierciedlają utratę wartości użytkowej aktywa.
Metodę degresywną rozpoznasz po tym, że odpisy są najwyższe na początku i maleją w kolejnych latach. Na wykresie jest to linia o trendzie spadkowym (zwykle wyraźnym), w przeciwieństwie do linii poziomej (liniowa) lub rosnącej (progresywna).
Założenie metody degresywnej jest takie, że środek trwały w pierwszych latach daje największe korzyści i jednocześnie najszybciej traci wartość użytkową (technicznie lub ekonomicznie). Większe odpisy na starcie lepiej dopasowują koszty do korzyści osiąganych z używania aktywa.
W metodzie liniowej roczny odpis jest stały w całym okresie (na wykresie linia pozioma). W metodzie degresywnej odpisy są zmienne: najwyższe na początku i malejące w kolejnych latach (na wykresie linia spadkowa). Różnica dotyczy więc rozkładu kosztu w czasie.
Nie. Rosnące odpisy w czasie odpowiadają logice metody progresywnej, a nie degresywnej. Degresywna to odpisy malejące. Częsty błąd wynika z pośpiechu albo mylenia pojęć: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy wartości faktycznie spadają rok po roku.
Najczęściej wskazuje się aktywa szybko tracące użyteczność w pierwszych latach: sprzęt komputerowy, urządzenia intensywnie eksploatowane, niektóre maszyny lub pojazdy. Sens metody polega na tym, by większa część kosztu została ujęta wcześniej, gdy aktywo zwykle pracuje najwydajniej.
Linia pozioma oznacza, że roczne odpisy są takie same w każdym roku. To charakterystyczne dla metody liniowej, w której wartość początkowa (pomniejszona o ewentualną wartość końcową) jest rozłożona równomiernie na cały okres ekonomicznej użyteczności.
Odpis amortyzacyjny to kwota kosztu w danym roku, a wartość netto to wartość początkowa pomniejszona o skumulowane umorzenie. Wartość netto zwykle maleje stale, natomiast odpisy mogą być stałe, malejące lub rosnące. Zawsze sprawdź podpis osi i tytuł wykresu.
Tak. Przepisy rachunkowości dopuszczają stosowanie różnych metod amortyzacji, o ile są one zgodne z zasadą rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji oraz dopasowane do przewidywanego sposobu zużycia środka trwałego. W praktyce jednostka opisuje przyjęte metody w polityce rachunkowości.
Najczęściej: odwrócenie kierunku (degresywna mylona z progresywną), ignorowanie tego, że oś może być w zł (kwoty), a nie w %, oraz wybór odpowiedzi po jednym roku zamiast analizy całej serii. Pomaga zasada: degresywna = najwyżej na początku, potem w dół.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Metoda degresywna oznacza najwyższe odpisy amortyzacyjne w pierwszych latach użytkowania i ich systematyczny spadek w kolejnych okresach."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120), art. 32 ust. 3-4
  • IAS 16 Property, Plant and Equipment, International Accounting Standards Board, section "Depreciation" (par. 50-62)

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – część dotycząca amortyzacji środków trwałych (art. 32)
  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: rozdział o środkach trwałych i amortyzacji
  • Zadania egzaminacyjne EKA.7 z interpretacji danych (tabele/wykresy) dotyczących kosztów i umorzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego