Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 23.
Na zdjęciu literą X oznaczono
Ilustracja przedstawia część maszyny elektrycznej, najprawdopodobniej wirnik silnika elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierścienie ślizgowe to gładkie, koncentryczne pierścienie na wale, współpracujące ze szczotkami i służące do doprowadzania prądu do obwodu wirnika w niektórych maszynach. Komutator ma wiele segmentów (lameli), a uzwojenie wirnika i koło pasowe mają inną budowę i funkcję.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: "pierścienie ślizgowe".

Pierścienie ślizgowe są elementem stykowym osadzonym na wale wirnika. Zwykle mają postać kilku gładkich, ciągłych pierścieni (bez podziału na wiele lameli), które współpracują ze szczotkami. Ich zadaniem jest doprowadzenie prądu do obwodów wirnika (np. w silnikach pierścieniowych lub w układach wzbudzenia), przy zachowaniu możliwości obrotu wirnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "komutator silnika" – komutator pełni inną funkcję: mechanicznie przełącza połączenia uzwojeń w maszynach komutatorowych. Charakterystycznie ma budowę z wielu segmentów (lameli) oddzielonych izolacją, co odróżnia go od gładkich pierścieni ślizgowych.
  • "uzwojenie wirnika" – uzwojenie to część elektryczna (przewody/cewki) umieszczona w żłobkach lub na rdzeniu wirnika. Na zdjęciach zwykle nie wygląda jak pierścienie na wale, tylko jak pakiet uzwojeń lub połączeń wewnątrz wirnika.
  • "koło pasowe" – to element mechaniczny przeniesienia napędu paskiem. Ma profil pod pasek (rowek/rowki) i nie współpracuje ze szczotkami ani nie jest elementem doprowadzania prądu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz element na wale współpracujący ze szczotkami, najpierw oceń, czy ma ciągłe gładkie pierścienie (pierścienie ślizgowe), czy wiele segmentów (komutator). To najszybsze kryterium rozróżnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są pierścienie ślizgowe w silniku elektrycznym?
Pierścienie ślizgowe to gładkie pierścienie osadzone na wale wirnika, po których ślizgają się szczotki. Umożliwiają doprowadzenie prądu do obwodu wirnika przy jego ruchu obrotowym, bez mechanicznego "przełączania" jak w komutatorze.
Jak odróżnić pierścienie ślizgowe od komutatora na zdjęciu?
Najprościej po budowie: pierścienie ślizgowe są zwykle ciągłe i gładkie (kilka współosiowych pierścieni). Komutator jest zbudowany z wielu segmentów (lameli) oddzielonych izolacją, tworzących "plasterki" do przełączania uzwojeń.
Dlaczego komutator nie jest tym samym co pierścienie ślizgowe?
Komutator realizuje komutację, czyli mechaniczne przełączanie połączeń uzwojeń w maszynach komutatorowych, by uzyskać odpowiedni kierunek momentu/SEM. Pierścienie ślizgowe nie przełączają uzwojeń – są tylko stykiem do doprowadzenia prądu do obracającego się obwodu.
Gdzie stosuje się pierścienie ślizgowe w praktyce elektryka?
Spotyka się je m.in. w silnikach pierścieniowych, niektórych prądnicach i układach wzbudzenia, a także w urządzeniach, gdzie trzeba przekazać sygnały lub energię do części wirującej. W serwisie ważna jest kontrola zużycia pierścieni i szczotek.
Jaką funkcję pełnią szczotki przy pierścieniach ślizgowych?
Szczotki dociskają się do powierzchni pierścieni ślizgowych i tworzą styk elektryczny mimo ruchu obrotowego. Zapewniają przepływ prądu między częścią nieruchomą a wirnikiem. Ich zużycie lub zły docisk może powodować iskrzenie i przegrzewanie.
Czy uzwojenie wirnika może wyglądać jak pierścienie na wale?
Zwykle nie. Uzwojenie wirnika to przewody i cewki w części wirującej, często schowane w żłobkach rdzenia lub widoczne jako pakiet zwojów/połączeń. Pierścienie ślizgowe są elementem stykowym na wale i mają inną, wyraźnie "pierścieniową" formę.
Dlaczego koło pasowe nie pasuje jako odpowiedź w takim zadaniu?
Koło pasowe to element mechaniczny do przeniesienia napędu paskiem, rozpoznawalny po profilu pod pasek (rowki, kształt obrzeża). Nie współpracuje ze szczotkami i nie służy do doprowadzania prądu. W zadaniach o maszynach elektrycznych to typowy "zmylny" dystraktor.
Jakie uszkodzenia są typowe dla pierścieni ślizgowych?
Typowe są: rowkowanie i nierówności powierzchni, przypalenia od iskrzenia, zabrudzenia (pył szczotkowy), a także nadmierne zużycie. Objawy mogą obejmować niestabilny kontakt, przegrzewanie i wzrost zakłóceń. W praktyce pomaga czyszczenie i kontrola docisku szczotek.
Kiedy na egzaminie najczęściej myli się komutator z pierścieniami?
Najczęściej wtedy, gdy uczeń patrzy tylko na fakt "coś na wale przy szczotkach" i automatycznie wybiera komutator. Poprawna metoda to sprawdzenie, czy widać wiele oddzielnych segmentów (komutator), czy kilka gładkich pierścieni bez podziału (pierścienie ślizgowe).
Jak się uczyć rozpoznawania elementów maszyn elektrycznych ze zdjęć?
Skuteczne jest porównywanie par "podobnych" elementów: pierścienie–komutator, stojan–wirnik, uzwojenie–element stykowy. Warto robić własne notatki cech rozpoznawczych i ćwiczyć na różnych ujęciach (z boku, z czoła), bo perspektywa zdjęcia zmienia odbiór detali.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pierścienie ślizgowe to gładkie, koncentryczne pierścienie na wale, współpracujące ze szczotkami i służące do doprowadzania prądu do obwodu wirnika w niektórych maszynach."

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki i maszyn elektrycznych (dział: budowa i osprzęt maszyn wirujących)
  • Instrukcje serwisowe/DTR silników pierścieniowych i komutatorowych (sekcja: budowa węzła szczotkowego)
  • Zestawy zdjęć poglądowych: komutator vs pierścienie ślizgowe (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego