Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 26.
Na zmiareczkowanie odważki KOH zużyto 30,0 cm3 roztworu HCl o stężeniu 0,1 mol/dm3. Ile gramów KOH zawierała odważka?
MKOH = 56 g/mol
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość 30,0 cm3 to 0,0300 dm3. Liczba moli HCl: n = c·V = 0,1 mol/dm3 · 0,0300 dm3 = 0,00300 mol. Reakcja HCl z KOH zachodzi w stosunku 1:1, więc n(KOH)=0,00300 mol. Masa: m = n·M = 0,00300 · 56 g/mol = 0,168 g.

Pełne wyjaśnienie:

W miareczkowaniu wykorzystujesz fakt, że liczba moli substancji mianowanej (tu: HCl) zużytej do punktu równoważnikowego odpowiada stechiometrycznie liczbie moli analitu (tu: KOH).

1) Konwersja objętości
Stężenie podano w mol/dm3, więc objętość trzeba mieć w dm3:
30,0 cm3 = 30,0 mL = 0,0300 dm3.

2) Liczba moli kwasu
Korzystamy ze wzoru: n = c · V.
n(HCl) = 0,1 mol/dm3 · 0,0300 dm3 = 0,00300 mol.

3) Stechiometria reakcji
Reakcja zobojętniania przebiega:

HCl + KOH → KCl + H2O

Z równania wynika stosunek molowy 1:1, więc w punkcie równoważnikowym:
n(KOH) = n(HCl) = 0,00300 mol.

4) Obliczenie masy KOH
Stosujemy zależność: m = n · M.
m(KOH) = 0,00300 mol · 56 g/mol = 0,168 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 0,300 g zwykle wynika z błędu rachunkowego lub przyjęcia niewłaściwej masy molowej albo objętości.
  • Wartość 1,680 g jest typowa dla pomyłki o czynnik 10 (np. błędne przesunięcie przecinka).
  • Wartość 3,000 g często pojawia się po użyciu 30,0 cm3 jakby to było 30,0 dm3 lub po innej poważnej pomyłce jednostek, co skaluje wynik wielokrotnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy jednostki w c i V są spójne (mol/dm3 wymaga dm3). To najczęstsze źródło błędów w zadaniach z miareczkowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 30,0 cm3 na dm3 w obliczeniach molarności?
W chemii analitycznej 1 dm3 = 1000 cm3. Dlatego 30,0 cm3 dzielisz przez 1000: otrzymujesz 0,0300 dm3. Ta konwersja jest kluczowa, bo stężenie molowe jest podawane w mol/dm3.
Co oznacza stężenie 0,1 mol/dm3 roztworu HCl?
Oznacza, że w 1 dm3 (czyli 1 litrze) roztworu znajduje się 0,1 mola HCl. Dzięki temu można policzyć liczbę moli HCl w dowolnej objętości, stosując wzór n = c·V przy objętości wyrażonej w dm3.
Jak obliczyć liczbę moli HCl zużytego w miareczkowaniu?
Stosujesz zależność n = c·V. Najpierw objętość z biurety zamieniasz na dm3, potem mnożysz przez stężenie molowe. To daje liczbę moli kwasu, która zareagowała do punktu końcowego (równoważnikowego).
Dlaczego w reakcji HCl z KOH przyjmuje się stosunek molowy 1:1?
Bo równanie reakcji zobojętniania ma współczynniki 1 i 1: HCl + KOH → KCl + H2O. Jeden mol kwasu zużywa dokładnie jeden mol zasady. Dzięki temu w punkcie równoważnikowym liczba moli KOH jest równa liczbie moli zużytego HCl.
Co to jest punkt równoważnikowy w miareczkowaniu kwasowo-zasadowym?
To moment, w którym ilości (w molach) titranta i analitu są zgodne ze stechiometrią reakcji. W praktyce oznacza to całkowite przereagowanie analitu. W zadaniach rachunkowych zwykle zakłada się, że podana objętość titranta odpowiada właśnie punktowi równoważnikowemu.
Jak z liczby moli KOH obliczyć masę odważki w gramach?
Używasz wzoru m = n·M, gdzie m to masa w gramach, n to liczba moli, a M to masa molowa w g/mol. Po policzeniu n(KOH) mnożysz przez podane M i dostajesz masę KOH w odważce.
Jakie błędy najczęściej powodują wyniki 10 lub 1000 razy większe w takich zadaniach?
Najczęściej to błąd jednostek objętości (użycie cm3 jak dm3) albo pomyłka w przesunięciu przecinka przy 0,0300 dm3. Częsty jest też błąd w masie molowej lub w zaokrągleniach, ale one zwykle nie dają aż tak dużych różnic.
Czy w takich obliczeniach trzeba uwzględniać dysocjację HCl i KOH?
W prostych zadaniach miareczkowych nie wykonuje się osobnych obliczeń na dysocjacji, bo zakłada się pełną reakcję stechiometryczną zgodnie z równaniem. Liczba moli HCl i KOH wynika bezpośrednio ze współczynników reakcji (tu 1:1).
Kiedy w miareczkowaniu kwas–zasada stosunek molowy nie wynosi 1:1?
Gdy kwas lub zasada są wieloprotonowe/wielowodorotlenowe, np. H2SO4 z NaOH albo Ca(OH)2 z HCl. Wtedy trzeba uważnie zbilansować równanie i dopiero z niego odczytać stosunek moli, który przenosi się na obliczenia analityczne.
Jak szybko sprawdzić na egzaminie, czy wynik masy ma sens rzędu wielkości?
Zrób oszacowanie: 0,1 mol/dm3 i ok. 0,03 dm3 dają około 0,003 mola. Pomnóż przez ~56 g/mol i wychodzi około 0,17 g. Jeśli otrzymasz kilka gramów lub tysięczne grama, to zwykle sygnał pomyłki w jednostkach lub przecinku.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość 30,0 cm3 to 0,0300 dm3.

Źródła:

  • IUPAC Gold Book – hasło "titration" (definicja miareczkowania): https://goldbook.iupac.org/terms/view/T06345 (dostęp: 2026-03-02)
  • PubChem – Potassium hydroxide (KOH), sekcja "Molecular Weight" (masa molowa): https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Potassium-hydroxide (dostęp: 2026-03-02)
  • OpenStax Chemistry 2e – rozdział "Stoichiometry of Chemical Reactions" (zależności n=c·V, stechiometria): https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy chemii analitycznej: rozdziały o miareczkowaniu kwasowo-zasadowym i obliczeniach stechiometrycznych
  • Tablice chemiczne: jednostki, przeliczenia objętości, definicje stężenia molowego
  • Zestawy zadań rachunkowych z miareczkowania (ćwiczenie konwersji cm<sup>3</sup>→dm<sup>3</sup> i n=c·V)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego