Naliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych w procesie sporządzania listy płac oznacza ustalenie kwoty, którą płatnik potrąci pracownikowi z wynagrodzenia i następnie przekaże do właściwego organu. Z punktu widzenia księgowego jest to klasyczny przykład rozrachunków publicznoprawnych: w chwili naliczenia pojawia się kwota "do zapłaty" na rzecz budżetu, czyli zobowiązanie.
Dlaczego poprawne jest: "zobowiązania wobec budżetu"?
Bo naliczona kwota podatku nie jest pieniędzmi należnymi pracownikowi ani nie stanowi przychodu pracodawcy. Jest to kwota, którą jednostka jako płatnik ma obowiązek odprowadzić – powstaje więc saldo zobowiązania wobec budżetu (rozrachunki z tytułu podatku).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Przychodu – naliczenie podatku nie zwiększa przychodów jednostki. To nie jest wpływ ani należność z tytułu sprzedaży/usług, tylko potrącenie z wynagrodzenia.
- Kosztu – podatek dochodowy pracownika (PIT) jest ciężarem pracownika, a płatnik jedynie go pobiera i przekazuje. Dlatego sama kwota PIT nie jest kosztem jednostki tak jak np. wynagrodzenie brutto czy składki pracodawcy.
- Zobowiązania wobec pracowników – zobowiązanie wobec pracownika dotyczy kwoty do wypłaty (wynagrodzenia netto) oraz ewentualnych innych świadczeń. PIT nie jest należny pracownikowi, tylko budżetowi, więc nie stanowi zobowiązania wobec pracownika.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w liście płac pojawia się potrącenie "na rzecz" instytucji zewnętrznej, najczęściej oznacza to powstanie zobowiązania wobec tej instytucji (budżetu, ZUS itp.), a nie koszt/przychód.
