KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 14.
Jak nazywa się odlewniczy stop miedzi z cyną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brąz to stop miedzi z cyną (układ Cu–Sn), często wykorzystywany w odlewnictwie.
Mosiądz jest stopem miedzi z cynkiem (Cu–Zn), babbit to stop łożyskowy o innym składzie, a "znal" odnosi się do stopów na bazie cynku (Zn–Al).

Pełne wyjaśnienie:

Stop miedzi z cyną nazywa się brąz. W materiałoznawstwie nazwy stopów miedzi są silnie związane z głównym dodatkiem stopowym: układ Cu–Sn to brązy, a układ Cu–Zn to mosiądze. Dlatego, jeśli w pytaniu pojawia się para "miedź + cyna", właściwą nazwą jest brąz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Mosiądz" – to stop miedzi z cynkiem, a nie z cyną. Uczniowie często mylą mosiądz i brąz, bo oba są stopami miedzi i oba mogą być stosowane w elementach odlewanych, jednak różni je podstawowy skład i własności.
  • "Babit" – to nazwa stopów łożyskowych (stosowanych m.in. na panewki i warstwy ślizgowe). Nie jest to klasyczny stop Cu–Sn "z definicji"; w praktyce babbity mogą mieć różne bazy i dodatki, ale nie odpowiadają prostemu opisowi "miedź z cyną".
  • "Znal" – potoczna nazwa stopów cynku z aluminium (i często z dodatkami), czyli stopów na bazie Zn, a nie na bazie Cu.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj pary skojarzeń: Sn → brąz, Zn → mosiądz. Jeśli w treści jest jeden główny dodatek (cyna lub cynk), zwykle da się szybko i jednoznacznie dobrać nazwę stopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brąz to stop miedzi z cyną (Cu–Sn). W praktyce spotyka się różne odmiany brązów, ale wspólną cechą jest to, że podstawowym dodatkiem do miedzi jest cyna.
Różnica wynika z dodatku stopowego: brąz to miedź + cyna, a mosiądz to miedź + cynk. Na egzaminie często wystarczy rozpoznać, czy w opisie występuje Sn czy Zn.
To utrwalone nazewnictwo materiałoznawcze: stopy miedzi klasyfikuje się według głównego dodatku. Jeśli głównym dodatkiem jest cyna, otrzymujemy grupę stopów określaną jako brązy.
Nie. Mosiądz jest stopem miedzi z cynkiem (Cu–Zn). Jeśli w pytaniu występuje cyna (Sn), właściwą nazwą stopu jest zwykle brąz.
Oznacza układ stopowy: Cu to miedź, a Sn to cyna. Taki zapis wskazuje na stop miedzi z cyną, czyli typowy obszar stopów nazywanych brązami.
Najczęściej myli się cynę z cynkiem (podobne brzmienie). Pomaga reguła: Sn → brąz, Zn → mosiądz. Warto też kojarzyć, że "znal" wiąże się z cynkiem (Zn), nie z miedzią.
Babbit to nazwa stopów łożyskowych, używanych np. na panewki. Nie jest to proste określenie "miedź + cyna" jak w pytaniu. Na egzaminie babbit zwykle występuje jako osobna grupa stopów o innym przeznaczeniu.
Znal odnosi się do stopów na bazie cynku z aluminium (często z dodatkami). To nie jest stop miedzi, więc nie może być poprawną odpowiedzią, gdy pytanie dotyczy stopu miedzi.
Brązy stosuje się, gdy potrzebne są określone własności użytkowe elementów odlewanych, np. dobra odporność na korozję lub właściwości ślizgowe. W praktyce dobór zależy od gatunku brązu i warunków pracy części.
Skup się na jednym głównym dodatku: jeśli jest cyna (Sn) → wybierz brąz; jeśli cynk (Zn) → mosiądz. Pozostałe nazwy (np. babbit, znal) zwykle wskazują inne grupy materiałów.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brąz to stop miedzi z cyną (układ Cu–Sn), często wykorzystywany w odlewnictwie.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "brąz" (stop miedzi z cyną), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/braz;3880475.html - dostęp 2026-03-04
  • Encyklopedia PWN – hasło "mosiądz" (stop miedzi z cynkiem), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/mosiadz;3942930.html - dostęp 2026-03-04
  • Encyklopedia PWN – hasło "babbit" (stopy łożyskowe), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/babbit;3875333.html - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręcznik podstaw metaloznawstwa i stopów metali nieżelaznych (działy: stopy miedzi).
  • Encyklopedia/kompendium materiałoznawstwa – hasła: brąz, mosiądz, babbit, znal.
  • Notatki/tablce porównawcze: "stopy miedzi – skład i nazwy handlowe" (do samodzielnego opracowania).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego