KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 8.
Negatyw na szklanym podłożu przedstawiający widok Kopca Kościuszki w Krakowie z lat 20-tych XX wieku jest przykładem dokumentacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Negatyw na szklanym podłożu jest materiałem fotograficznym.
W polskiej archiwistyce fotografie (niezależnie od nośnika: szkło, celuloid, papier) zalicza się do dokumentacji audiowizualnej, rozumianej szeroko jako zapis obrazu i/lub dźwięku na nośnikach mechanicznych, a nie do aktowej, technicznej ani elektronicznej.

Pełne wyjaśnienie:

Negatyw na szklanym podłożu (tzw. negatyw szklany) to historyczna forma fotografii – obraz utrwalony na płycie szklanej pokrytej emulsją światłoczułą. W archiwistyce o rodzaju dokumentacji decyduje przede wszystkim forma zapisu i nośnik, a nie temat przedstawienia (tu: widok Kopca Kościuszki).

W polskiej terminologii archiwalnej dokumentacja audiowizualna ma znaczenie szersze niż w języku potocznym. Obejmuje materiały utrwalone na nośnikach mechanicznych, w tym m.in. fotografie, filmy oraz różne zapisy obrazu i dźwięku. Z tego powodu negatyw fotograficzny – nawet jeśli nie zawiera dźwięku i nie jest "filmem" – jest kwalifikowany jako dokumentacja audiowizualna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Dokumentacja techniczna dotyczy zwykle opracowań o charakterze technicznym (np. rysunki, projekty, schematy). Fotografia widokowa nie spełnia tej funkcji.
  • Dokumentacja elektroniczna odnosi się do materiałów zapisanych w postaci cyfrowej. Negatyw szklany jest nośnikiem analogowym (fizycznym), więc nie jest dokumentacją elektroniczną.
  • Dokumentacja aktowa to typowe akta wytworzone w toku działalności (pisma, rejestry, teczki). Fotografie należą do dokumentacji nieaktowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "negatyw", "pozytyw", "fotografia", "klisza", myśl o klasyfikacji w kierunku dokumentacji audiowizualnej (w ujęciu archiwalnym), a nie o aktach czy dokumentacji technicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W archiwistyce to kategoria dokumentacji nieaktowej obejmująca materiały utrwalone jako zapis obrazu i/lub dźwięku na określonych nośnikach (np. fotografie, filmy, nagrania). Termin jest szerszy niż potocznie i może obejmować także sam obraz, bez dźwięku.
Bo o klasyfikacji decyduje forma zapisu (rejestracja obrazu) i charakter nośnika, a nie to, czy materiał ma dźwięk. Fotografie – niezależnie od tego, czy są na papierze, kliszy czy szkle – traktuje się jako część dokumentacji audiowizualnej w ujęciu archiwalnym.
To fotografia wykonana na płycie szklanej pokrytej emulsją światłoczułą. Jest to nośnik analogowy, historycznie używany w fotografii. W archiwum jest to materiał fotograficzny, który kwalifikuje się do dokumentacji audiowizualnej i wymaga ostrożnego przechowywania.
Dokumentacja aktowa to typowe akta powstałe w toku działalności (pisma, teczki spraw, rejestry). Audiowizualna to zapisy obrazu/dźwięku (np. fotografie, filmy, nagrania). Gdy w treści pojawiają się "negatyw", "zdjęcie", "film", zwykle nie są to akta, tylko materiały audiowizualne.
Nie. Dokument elektroniczny ma postać cyfrową (plik, zapis w systemie). Negatyw szklany jest fizycznym, analogowym nośnikiem obrazu. Może zostać zeskanowany i wtedy kopia cyfrowa będzie dokumentacją elektroniczną, ale oryginał pozostaje materiałem audiowizualnym.
Najczęściej myli się znaczenie słowa "audiowizualna" z potocznym (film + dźwięk) i odrzuca fotografie. Inny błąd to automatyczne przypisanie fotografii do "technicznej" albo "elektronicznej" tylko dlatego, że wymaga specjalnego sprzętu lub jest później digitalizowana.
W praktyce archiwalnej do tej grupy trafiają m.in. filmy, nagrania radiowe i telewizyjne oraz inne zapisy obrazu i dźwięku. W pytaniach testowych kluczowe jest rozpoznanie, że fotografia (także na szkle) jest elementem tej kategorii, mimo braku dźwięku.
Dokumentacja techniczna zwykle służy opisowi konstrukcji lub procesu: zawiera rysunki techniczne, projekty, schematy, instrukcje. Fotografia widokowa lub reportażowa rejestruje obraz rzeczywistości i nie pełni funkcji technicznego opisu – dlatego klasyfikuje się ją jako audiowizualną.
Gdy materiał jest cenny, często udostępniany lub narażony na degradację. W przypadku dawnych nośników (np. szkło) kopie zabezpieczające lub cyfrowe skany ograniczają konieczność sięgania po oryginał. To element ochrony zasobu, a nie zmiana rodzaju dokumentacji oryginału.
Ucz się rozpoznawać dokumenty po formie zapisu: akta (pisma), techniczne (rysunki/schematy), audiowizualne (foto/film/dźwięk), elektroniczne (pliki). Trenuj na przykładach i zwracaj uwagę na słowa-klucze w treści pytania, np. "negatyw", "nagranie", "projekt".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały metodyczne archiwów państwowych dotyczące opracowania fotografii i dokumentacji audiowizualnej
  • Podręczniki/kompendia z archiwistyki opisujące podział dokumentacji aktowej i nieaktowej
  • Ćwiczenia praktyczne z rozpoznawania rodzajów dokumentacji na przykładach (fotografie, filmy, nagrania, dokumentacja techniczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego