KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
Zapis dźwięku lub obrazu utrwalony i odtwarzany przy pomocy urządzeń mechanicznych to dokument
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokument audiowizualny obejmuje zapis dźwięku lub obrazu utrwalony na nośniku i przeznaczony do odtwarzania z użyciem urządzeń (np. odtwarzacza). "Cyfrowy" odnosi się do sposobu zapisu danych, "techniczny" do dokumentacji technicznej, a "aktowy" do dokumentów spraw i czynności urzędowych.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "zapis dźwięku lub obrazu utrwalony i odtwarzany przy pomocy urządzeń" wskazuje na dokument audiowizualny. W archiwistyce i kancelarii jest to kategoria dokumentacji, w której informacja ma postać dźwięku i/lub obrazu oraz wymaga urządzeń do odtworzenia (np. odczytu z nośnika i prezentacji).

Dlaczego nie "cyfrowy"? Dokument cyfrowy opisuje przede wszystkim postać zapisu (dane zapisane cyfrowo), a nie sam fakt, że jest to dźwięk lub obraz. Audiowizualny materiał może być cyfrowy (plik) albo analogowy (taśma), więc "cyfrowy" nie jest tu właściwą, nadrzędną klasyfikacją.

Dlaczego nie "techniczny"? Dokument techniczny to zwykle dokumentacja dotycząca obiektów i procesów technicznych (np. projekty, rysunki, specyfikacje). Samo użycie urządzenia do odtwarzania nie czyni dokumentu "technicznym".

Dlaczego nie "aktowy"? Dokument aktowy wiąże się z prowadzeniem spraw (akta) i obiegiem kancelaryjnym. Nagrania i filmy mogą występować w aktach jako załączniki, ale ich rodzaj jako nośnika treści dźwiękowo‑obrazowej pozostaje audiowizualny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się dźwięk/obraz oraz konieczność odtwarzania przy użyciu sprzętu, najczęściej chodzi o dokumentację audiowizualną, niezależnie od tego, czy nośnik jest analogowy czy cyfrowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokument audiowizualny to materiał, w którym informacja jest utrwalona jako dźwięk, obraz lub oba jednocześnie i do zapoznania się z treścią wymaga urządzeń odtwarzających. W praktyce archiwalnej obejmuje m.in. nagrania i filmy na różnych nośnikach.
"Audiowizualny" opisuje rodzaj treści (dźwięk/obraz), a "cyfrowy" opisuje postać zapisu (dane zapisane cyfrowo). Materiał audiowizualny może być cyfrowy (plik) albo niecyfrowy (nośnik analogowy), więc pojęcia nie są równoważne.
To wskazówka definicyjna: dokumenty audiowizualne nie są "czytane" jak typowy tekst, tylko wymagają sprzętu do odtworzenia treści (dźwięku lub obrazu). Na egzaminie takie sformułowanie ma naprowadzić na właściwą kategorię dokumentacji, a nie na ocenę jakości urządzeń.
W archiwach spotyka się różne nośniki: taśmy, płyty oraz inne nośniki zapisu dźwięku i obrazu. Kluczowe jest to, że treść jest audiowizualna i wymaga odtwarzania. Na egzaminie skup się na rozpoznaniu typu dokumentu, nie na konkretnej marce nośnika.
Tak. Nagranie lub film mogą wystąpić jako załącznik w aktach sprawy, ale jego rodzaj pozostaje audiowizualny. To częsty haczyk: uczniowie wybierają "aktowy", bo dokument jest "w aktach", zamiast rozpoznać kategorię wynikającą z formy zapisu.
Dokument techniczny dotyczy treści technicznych (np. opisów konstrukcji, projektów, rysunków, parametrów). Dokument audiowizualny opisuje przede wszystkim formę utrwalenia (dźwięk/obraz). Fakt, że do odtworzenia potrzebny jest sprzęt, nie przesądza o "technicznym" charakterze dokumentacji.
Najczęstsze są: mylenie "cyfrowy" z "audiowizualny", sugerowanie się nowoczesnym brzmieniem pojęć oraz traktowanie każdego dokumentu odtwarzanego urządzeniem jako "technicznego". Pomaga pytanie kontrolne: czy kluczowa jest treść (dźwięk/obraz), czy sposób zapisu (cyfrowy)?
Szukaj słów wskazujących na dźwięk, obraz, nagranie, odtwarzanie oraz konieczność użycia urządzeń. To typowe elementy definicji. Jeśli w zadaniu nie ma informacji o zapisie cyfrowym, nie zakładaj go automatycznie tylko dlatego, że materiał "jest odtwarzany".
Niekoniecznie. W języku potocznym "mechaniczne" bywa używane nieprecyzyjnie, jako "sprzętowe". Dlatego w takich zadaniach lepiej opierać się na pewnym rdzeniu definicji: dźwięk lub obraz utrwalony na nośniku i wymagający odtwarzania. To prowadzi do kategorii audiowizualnej.
Ucz się definicji pojęć i ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach: treść (tekst/obraz/dźwięk), nośnik (papier/nośnik zapisu) i sposób zapisu (cyfrowy/niecyfrowy). Twórz własne fiszki: "audiowizualny" = dźwięk/obraz + odtwarzanie, "aktowy" = sprawy i akta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dokument audiowizualny obejmuje zapis dźwięku lub obrazu utrwalony na nośniku i przeznaczony do odtwarzania z użyciem urządzeń (np. odtwarzacza)."

Materiały:

  • Słowniki i glosariusze terminów archiwalnych (pojęcia: dokument, nośnik, audiowizualny, cyfrowy)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.3 dotyczące rodzajów dokumentacji i nośników
  • Podręczniki wprowadzające do archiwistyki: klasyfikacja dokumentów i zasady opisu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego