KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Norma dziennego spożycia żelaza dla kobiety w wieku 19-50 lat wynosi 19 mg. Ile wątróbki drobiowej należy spożyć, aby dostarczyć taką ilość żelaza, jeżeli 100 g dostarcza 9,5 mg żelaza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę wątróbki, stosujemy proporcję: 100 g dostarcza 9,5 mg żelaza, więc x g dostarczy 19 mg. Obliczamy x = (19 / 9,5) × 100 g = 2 × 100 g = 200 g. Taka porcja zapewnia łącznie 19 mg żelaza.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zawartość żelaza w produkcie w typowej formie "na 100 g". Oznacza to, że 9,5 mg żelaza przypada na 100 g wątróbki drobiowej. Celem jest dobranie takiej masy produktu, aby dostarczyć 19 mg żelaza.

Najprościej zastosować proporcję:

100 g → 9,5 mg
x g → 19 mg

Układamy zależność:

x = (19 / 9,5) × 100 g

Następnie wykonujemy obliczenia krok po kroku:

  • Dzielimy 19 mg przez 9,5 mg: 19 / 9,5 = 2.
  • Mnożymy wynik przez 100 g: 2 × 100 g = 200 g.

Zatem odpowiedź "200,00 g" jest poprawna, bo dokładnie podwaja porcję, a podwojenie 9,5 mg daje 19 mg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "150,00 g" wynika zwykle z błędnego szacowania lub pomyłki w proporcji. 150 g to 1,5 porcji po 100 g, czyli około 1,5 × 9,5 mg = 14,25 mg, a więc za mało.
  • "38,00 g" może pojawić się, gdy ktoś błędnie podzieli 19 przez 0,5 lub wykona nieprawidłowe przeliczenie "na 1 g". Taka porcja dostarczyłaby około 3,61 mg (0,38 × 9,5 mg), więc jest zdecydowanie zbyt mała.
  • "19,00 g" to typowy efekt "zakotwiczenia" na liczbie 19 z treści zadania albo błędu myślenia: 19 mg ≈ 19 g. Jednostki są jednak różne: mg opisuje ilość składnika, a g masę produktu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy dana wartość dotyczy 100 g, 1 porcji czy 1 sztuki produktu. Dopiero potem układaj proporcję i kontroluj jednostki w każdym kroku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ułóż proporcję: 100 g → wartość składnika oraz x g → wartość docelowa. Następnie policz x = (wartość docelowa / wartość na 100 g) × 100 g. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens (większa dawka składnika = większa masa produktu).
Ponieważ dane w tabelach/treści często są podane "na 100 g". Żeby przejść z wartości w mg/100 g na masę porcji w gramach, trzeba odnieść obliczenia do tej podstawy. Mnożenie przez 100 przywraca skalę porcji wyrażonej w gramach.
To informacja o stężeniu składnika w produkcie: zjedzenie 100 g dostarcza 9,5 mg żelaza. Jeśli zjesz 200 g, dostarczysz dwa razy więcej (19 mg). Jeśli zjesz 50 g, dostarczysz połowę (4,75 mg). To podstawa do planowania porcji.
Tak, jeśli zauważysz zależność: 19 mg to dokładnie 2 × 9,5 mg. Skoro 100 g daje 9,5 mg, to podwojenie masy do 200 g da 19 mg. Mimo to na egzaminie bezpieczniej zapisać proporcję, by uniknąć pomyłek.
Najczęstsze pomyłki to: brak uwzględnienia, że dane są na 100 g; mylenie jednostek (mg vs g); dzielenie lub mnożenie "w złą stronę"; zaokrąglanie w trakcie obliczeń zamiast na końcu. Pomaga zapis proporcji i kontrola sensu wyniku.
Zwykle nie, bo 19 mg to ilość składnika mineralnego, a 19 g to masa produktu. To zupełnie różne wielkości. Taki wynik jest często efektem automatycznego przepisania liczby z treści bez przeliczenia lub pomylenia jednostek.
Przeliczenia na 100 g stosuje się, gdy dane pochodzą z tabel składu lub etykiet, które standaryzują wartości właśnie na 100 g (lub 100 ml). W gastronomii porcje bywają różne, więc trzeba umieć szybko przeliczyć wartości z 100 g na faktyczną masę porcji.
Porównaj liczby: jeśli potrzebna ilość składnika jest większa niż ta w 100 g, to masa porcji musi być większa niż 100 g. Możesz też policzyć wstecz: obliczona masa/100 × 9,5 mg powinna dać 19 mg. Taka kontrola wychwytuje błędy kierunku działań.
Najlepiej wykonywać obliczenia na liczbach niezaokrąglonych, a dopiero na końcu dopasować zapis do formatu odpowiedzi (np. do 0,01 g). W praktyce gastronomicznej często wystarczy pełny gram, ale na teście trzymaj się formatu podanego w wariantach odpowiedzi.
Tak samo przelicza się m.in. wapń, magnez, potas, cynk czy jod, gdy znamy ich zawartość w 100 g produktu. Schemat jest identyczny: odczyt "na 100 g" → proporcja → masa porcji. To częsty typ zadań w planowaniu jadłospisów.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć masę wątróbki, stosujemy proporcję: 100 g dostarcza 9,5 mg żelaza, więc x g dostarczy 19 mg.

Materiały:

  • Podręczniki z dietetyki/żywienia człowieka (działy: składniki mineralne, normy żywienia)
  • Ćwiczenia rachunkowe z technologii gastronomicznej: przeliczenia na 100 g i na porcję
  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (nauka czytania i przeliczania danych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego