KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 38.
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami technicznymi czterech typów przetworników oraz tekst zadania umieszczony poniżej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest dobór "7NG3211-PN100", bo jako jedyny spełnia jednocześnie wszystkie warunki: współpracuje z czujnikiem rezystancyjnym Pt100, ma wyjście 4–20 mA dla wejścia analogowego PLC, dopuszcza zasilanie w typowym zakresie dla 24 V DC oraz ma zakres temperatury otoczenia -40–80°C wymagany przy montażu na zewnątrz.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze przetwornika temperatury trzeba sprawdzić każdy warunek i odrzucić modele, które nie spełniają choćby jednego z nich. W zadaniu warunki są cztery: czujnik Pt100, zasilanie z instalacji sterownika (24 V DC), wyjście do wejścia analogowego 4–20 mA oraz montaż układu pomiarowego na zewnątrz hali (wymagający szerokiego zakresu temperatur otoczenia).

Odpowiedź "7NG3211-PN100" jest poprawna, ponieważ w tabeli ma: wejście dla czujników rezystancyjnych (czyli zgodne z Pt100), wyjście 4–20 mA, zasilanie w zakresie obejmującym typowe 24 V DC oraz temperaturę otoczenia -40 do 80°C, co jest kluczowe przy montażu na zewnątrz.

Pozostałe odpowiedzi odpadają z konkretnych powodów:

  • "7NG3211-PT100" ma właściwy typ wejścia (czujniki rezystancyjne), ale ma wyjście 0–20 mA i temperaturę otoczenia 0–40°C, więc nie spełnia warunku 4–20 mA ani pracy na zewnątrz.
  • "7NG3211-PNC00" ma wyjście 0–20 mA oraz wejście opisane jako czujniki rezystancyjne półprzewodnikowe, co nie jest tym samym co Pt100, a dodatkowo ma temperaturę otoczenia 0–40°C.
  • "7NG3211-PKL00" ma wyjście 4–20 mA i szeroki zakres temperatury otoczenia, ale jego wejście jest dla termopar, więc nie będzie poprawnie współpracował z Pt100.

Wskazówka egzaminacyjna: stosuj metodę "checklisty". Zaznacz kolejno: wejście (typ czujnika), wyjście (standard sygnału), zasilanie (czy zakres obejmuje 24 V DC), warunki środowiskowe (temperatura otoczenia). Dopiero opcja spełniająca wszystkie kryteria może być uznana za poprawną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór zaczynasz od zgodności wejścia przetwornika z typem czujnika. Dla czujnika rezystancyjnego (np. Pt100) wybierasz przetwornik opisany jako "czujniki rezystancyjne". Modele na termopary lub inne typy wejść odrzucasz, nawet jeśli mają właściwe wyjście 4–20 mA.
Sygnał 4–20 mA ułatwia diagnostykę: wartości poniżej ok. 4 mA mogą wskazywać przerwę w obwodzie lub uszkodzenie pętli. Jest też odporny na zakłócenia i spadki napięć na przewodach. W zadaniach egzaminacyjnych często to kluczowy warunek doboru.
To znaczy, że jest przeznaczony do czujników termoelektrycznych (termopar), które generują napięcie zależne od temperatury. Taki przetwornik nie jest właściwy dla czujnika rezystancyjnego Pt100, bo Pt100 zmienia rezystancję, a nie napięcie jak termopara.
Sprawdź w tabeli parametr "zasilanie" i upewnij się, że jego zakres obejmuje 24 V DC. Jeśli urządzenie ma np. 8,5–30 V DC lub 8,5–36 V DC, to 24 V DC mieści się w środku zakresu i będzie poprawne. Gdyby zakres nie obejmował 24 V, urządzenie odpada.
Na zewnątrz urządzenie jest narażone na mróz i upał, więc przetwornik z zakresem 0–40°C może działać niestabilnie lub ulec awarii. Do montażu zewnętrznego wybiera się rozwiązania z szerokim zakresem, np. -40 do 80°C, aby zapewnić niezawodność przez cały rok.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego kryterium (np. temperatury otoczenia), mylenie Pt100 z termoparą, nieuwzględnienie różnicy 0–20 mA vs 4–20 mA oraz założenie, że "prawie pasuje" wystarczy. Na egzaminie zawsze weryfikuj wszystkie warunki po kolei.
Tak, ale tylko wtedy, gdy różnicuje odpowiedzi. Jeśli wszystkie warianty mają ten sam stopień ochrony (np. IP40), ten parametr nie pomaga w wyborze i nie decyduje o poprawnej odpowiedzi. W praktyce IP dobiera się do środowiska (pył, wilgoć), ale tu kluczowe są inne warunki.
Stosuj eliminację:
  1. Wybierz właściwe wejście (zgodne z czujnikiem, np. rezystancyjne dla Pt100).
  2. Zostaw tylko modele z wyjściem 4–20 mA.
  3. Sprawdź zasilanie (czy obejmuje 24 V DC).
  4. Na końcu sprawdź temperaturę otoczenia dla montażu zewnętrznego.
Czujnik rezystancyjny (RTD) zmienia rezystancję wraz z temperaturą, a Pt100 jest typowym przykładem. Termopara wytwarza niewielkie napięcie zależne od temperatury i złącza dwóch metali. Dlatego wymagają różnych przetworników i nie są zamienne.
Ćwicz czytanie tabel parametrów i buduj nawyk sprawdzania: typu sygnału, zakresu zasilania, kompatybilności wejścia z czujnikiem oraz warunków środowiskowych. Pomaga robienie krótkiej checklisty na brudno i świadome "odcinanie" opcji, które nie spełniają choć jednego warunku.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • IEC 60751: Industrial platinum resistance thermometers and platinum temperature sensors (norma dla czujników Pt100/Pt500/Pt1000)
  • IEC 60381-1: Analogue signals for process control systems — Direct current signals (standard 4–20 mA)

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje producentów przetworników temperatury (sekcje: wejście/wyjście/zasilanie/warunki środowiskowe)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii i czujników w mechatronice (RTD, termopary, przetworniki)
  • Podstawy automatyki przemysłowej: sygnały analogowe 0–10 V, 0–20 mA, 4–20 mA

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego