Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto jednej porcji, trzeba wykonać dwa kroki: policzyć koszt netto porcji oraz zastosować marżę (300%) zgodnie z typowym podejściem gastronomicznym liczenia narzutu od kosztu surowca.
1) Koszt netto jednej porcji
Butelka ma 1,5 l, czyli 1500 ml. Jedna porcja ma 300 ml, więc liczba porcji z butelki wynosi: 1500 ml / 300 ml = 5 porcji. Cena netto zakupu całej butelki to 1,80 zł, zatem koszt netto jednej porcji: 1,80 zł / 5 = 0,36 zł.
2) Zastosowanie marży 300%
Marża 300% (w praktycznych zadaniach gastronomicznych często rozumiana jako narzut liczony od kosztu) oznacza, że do kosztu dolicza się 300% kosztu. Innymi słowy cena sprzedaży netto = koszt × (1 + 300%) = koszt × 4.
Dlatego cena gastronomiczna netto porcji wynosi: 0,36 zł × 4 = 1,44 zł.
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- Wartość 1,08 zł odpowiadałaby mnożnikowi 3 (czyli potraktowaniu "300%" jako samego mnożnika, bez dodania kosztu bazowego), co jest częstym automatycznym błędem procentowym.
- Wartość 5,40 zł powstaje, gdy ktoś błędnie nalicza marżę od całej butelki (1,80 × 3) albo miesza poziomy: butelka vs porcja.
- Wartość 7,20 zł wynikałaby z jeszcze większego przeszacowania (np. 1,80 × 4, ale bez podziału na 5 porcji), czyli z pominięcia przeliczenia na porcję.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku: cena po marży musi być większa niż koszt porcji (0,36 zł), ale nie powinna być liczona z całej butelki, jeśli pytanie dotyczy jednej porcji.
