KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2024 (test 3)

PYTANIE NR 16.
Oblicz ekonomiczną wielkość dostawy silników w oparciu o przedstawiony wzór, jeżeli miesięczny popyt na silniki kształtuje się na poziomie 400 szt., koszt obsługi zamówienia wynosi 250,00 zł, a miesięczny koszt magazynowania jednego silnika to 5,00 zł.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny na obliczenie EWD (Ekonomiczna Wielkość Dostawy) umieszczony w ramce.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
EWD (EOQ) liczy się ze wzoru EWD = √((2×D×ks)/ku).
Tu wszystkie dane są miesięczne, więc można je wprost podstawić: √((2×400×250)/5) = √(200000/5) = √40000 = 200.
Wynik 40000 to wartość pod pierwiastkiem, a nie gotowa wielkość dostawy.

Pełne wyjaśnienie:

Ekonomiczna Wielkość Dostawy (EWD, ang. EOQ) służy do wyznaczenia optymalnej wielkości pojedynczego zamówienia, która minimalizuje łączne koszty zapasów. W modelu równoważy się dwa przeciwstawne składniki:

  • koszt składania/obsługi zamówień – im większa partia, tym zwykle mniej zamówień w okresie i mniejszy łączny koszt zamawiania,
  • koszt utrzymania zapasu – im większa partia, tym przeciętnie większy zapas i wyższy koszt magazynowania.

Stosuje się wzór: EWD = √((2×D×ks)/ku), gdzie: D to popyt w analizowanym okresie, ks to koszt obsługi jednego zamówienia, a ku to koszt magazynowania (utrzymania) jednej sztuki w tym samym okresie.

Krok 1: spójność okresów. W zadaniu popyt jest miesięczny (400 szt./m-c) i koszt magazynowania jest miesięczny (5 zł/szt./m-c), więc dane są spójne i można je bez przeliczania użyć we wzorze.

Krok 2: podstawienie.
2×D×ks = 2×400×250 = 200000.
Następnie dzielenie przez ku: 200000/5 = 40000.
Krok 3: pierwiastek. √40000 = 200, więc EWD wynosi 200 szt.

Odpowiedź "200 szt." jest poprawna, bo jest wynikiem końcowym po wykonaniu pierwiastkowania. Odpowiedź "40 000 szt." odzwierciedla typowy błąd rachunkowy: zatrzymanie się na wartości pod pierwiastkiem (40000) zamiast policzyć √40000. Odpowiedź "400 szt." wynika z mylenia EWD z popytem okresowym (D) – popyt to dane wejściowe, a EWD to wielkość partii zamówienia. Odpowiedź "20 000 szt." nie wynika z poprawnego przekształcenia wzoru i zwykle jest skutkiem błędnego wykonywania działań (np. pomylenie kolejności mnożenia/dzielenia lub błędne "pierwiastkowanie").

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź dwa punkty kontrolne: (1) czy wszystkie dane dotyczą tego samego okresu (miesiąc z miesiącem), (2) czy na końcu faktycznie policzono pierwiastek, a nie zostawiono wartości pod √.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EWD/EOQ to wielkość partii zamówienia, która minimalizuje łączne koszty zapasów. Model równoważy koszt składania zamówień (maleje przy większych partiach) i koszt utrzymania zapasu (rośnie przy większych partiach). Wynik mówi, ile sztuk opłaca się zamawiać jednorazowo.
Potrzebujesz: D (popyt w analizowanym okresie), ks (koszt obsługi jednego zamówienia) oraz ku (koszt magazynowania 1 sztuki w tym samym okresie). Kluczowe jest, aby wszystkie wartości dotyczyły tego samego horyzontu czasu, np. miesiąca.
Wzór działa dla dowolnego okresu, ale tylko wtedy, gdy dane są ze sobą porównywalne. Jeśli popyt jest miesięczny, a koszt magazynowania roczny, wynik będzie sztucznie zawyżony lub zaniżony. Spójność okresu zapobiega błędom jednostek i błędnym decyzjom zakupowym.
Najpierw wpisz dane do wzoru EWD = √((2×D×ks)/ku). Potem policz licznik (2×D×ks), podziel przez ku, a na końcu dopiero oblicz pierwiastek. Dobrą praktyką jest zapisanie wyniku "pod √" oraz wyniku końcowego, aby nie pomylić etapu obliczeń.
To typowy błąd nieuwagi: 40000 jest często wartością pod pierwiastkiem po wykonaniu mnożenia i dzielenia. Ponieważ wzór ma znak √, trzeba jeszcze policzyć pierwiastek kwadratowy. Dopiero po pierwiastkowaniu otrzymuje się właściwą ekonomiczną wielkość dostawy.
Nie. EWD można liczyć dla miesiąca, kwartału lub roku. Warunkiem jest spójność danych: jeśli D jest miesięczne, to ku też powinno być miesięczne. Na egzaminie często podaje się dane miesięczne, żeby uniknąć dodatkowych przeliczeń i skupić się na poprawnym użyciu wzoru.
D to ile sztuk zużywa lub sprzedaje się w danym okresie. ks to koszt "uruchomienia" zamówienia (obsługa, przyjęcie, administracja, często też transport). ku to koszt utrzymania 1 sztuki w magazynie (miejsce, energia, ryzyko, kapitał). Razem pozwalają dobrać wielkość partii.
Klasyczny EOQ zakłada m.in. stały popyt, stałe koszty, brak rabatów ilościowych oraz natychmiastowe uzupełnienie zapasu. W realnym magazynie często dochodzi czas dostawy i zapas bezpieczeństwa, ale na egzaminie zwykle stosuje się uproszczony wariant do obliczeń.
EWD odpowiada na pytanie: ile zamówić jednorazowo. Punkt ponownego zamawiania odpowiada na pytanie: kiedy złożyć zamówienie (zwykle zależy od zużycia w czasie dostawy i zapasu bezpieczeństwa). Na egzaminie mylenie "ile" z "kiedy" prowadzi do wyboru złego wzoru.
Przećwicz kilka zestawów obliczeń, zwłaszcza kontrolę jednostek (miesiąc z miesiącem) i etap pierwiastkowania. Rób "checkpoint": po obliczeniu wartości pod √ zapisz ją osobno i dopiero potem policz √. Ucz się też interpretacji wyniku: EWD to wielkość partii zamówienia, nie popyt.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Harris, F. W., "How Many Parts to Make at Once", Factory, The Magazine of Management, 1913 (klasyczne źródło modelu EOQ/EWD).
  • Silver, E. A.; Pyke, D. F.; Peterson, R., "Inventory Management and Production Planning and Scheduling", Wiley, wydania książkowe (rozdziały o EOQ).
  • Nahmias, S.; Olsen, T. L., "Production and Operations Analysis", Waveland Press, wydania książkowe (sekcje dotyczące modelu EOQ).

Materiały:

  • Podręczniki/logistyka: rozdziały o zarządzaniu zapasami i modelu EOQ/EWD
  • Zestawy zadań rachunkowych z EWD (podstawienie do wzoru, analiza jednostek)
  • Notatka: checklista "czy dane są w tym samym okresie?" + "czy policzono pierwiastek?"

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego