KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 33.
Oblicz, ile arkuszy kartonu B2 potrzeba przygotować jako naddatek technologiczny wynoszący 5%, do wydrukowania 40 000 ulotek A4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B2 pozwala uzyskać typowo 4 użytki A4.
Dlatego na 40 000 ulotek A4 potrzeba 40 000 / 4 = 10 000 arkuszy B2 (nakład netto). Naddatek technologiczny 5% wynosi 0,05 × 10 000 = 500 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W planowaniu produkcji poligraficznej najpierw przelicza się nakład wyrobu na liczbę arkuszy maszynowych, a dopiero potem dolicza naddatek technologiczny (odpad na narząd, regulację barwy, makulaturę rozruchową, docinki, itp.).

Krok 1: ustalenie użytków
Format B2 jest większym arkuszem, na którym w typowym układzie po użytkach mieszczą się 4 egzemplarze A4 (czyli 4 użytki A4 z jednego arkusza B2 po cięciu).

Krok 2: obliczenie nakładu netto w arkuszach B2
Skoro 1 arkusz B2 daje 4 ulotki A4, to liczba arkuszy netto wynosi:
40 000 / 4 = 10 000.

Krok 3: naddatek technologiczny 5%
Naddatek liczony jest od liczby arkuszy potrzebnych do uzyskania nakładu netto. Zatem:
5% z 10 000 = 0,05 × 10 000 = 500 arkuszy.

Poprawna jest odpowiedź "500 arkuszy", bo wskazuje sam naddatek, a nie cały nakład brutto.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "250 arkuszy" odpowiadałoby 2,5% lub wynikałoby z pomyłki w użytkach/zaokrągleniach.
  • "100 arkuszy" to typowy efekt błędnego przeliczenia procentów (np. potraktowania 5% jako 1%) albo pominięcia zależności A4↔B2.
  • "1 000 arkuszy" najczęściej pojawia się, gdy policzy się 5% od 20 000 lub gdy założy się tylko 2 użytki A4 na B2 (zbyt mało).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj w obliczeniach: (1) użytki na arkuszu, (2) nakład netto w arkuszach, (3) dopiero potem procent naddatku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal liczbę użytków A4 na arkuszu B2 (typowo 4). Potem policz nakład netto w arkuszach: liczba ulotek / użytki. Na końcu dodaj naddatek: netto × procent (lub netto × (1+procent), gdy liczysz brutto).
Naddatek technologiczny to dodatkowa ilość arkuszy doliczana do nakładu netto, aby pokryć straty procesu: rozruch maszyny, regulację barwy, pasowanie, docinki, błędy druku i kontrolę jakości. W planowaniu podaje się go zwykle jako procent od liczby arkuszy netto.
Bo 40 000 to liczba wyrobów A4, a nie liczba arkuszy B2. Najpierw trzeba przeliczyć, ile A4 wychodzi z jednego B2 (użytki). Dopiero od liczby arkuszy netto liczy się procent naddatku, bo straty dotyczą arkuszy w druku.
W typowym planowaniu przyjmuje się, że z arkusza B2 da się uzyskać 4 użytki A4 (po cięciu). W praktyce liczba użytków może zależeć od marginesów, spadów, paserów i sposobu łamania, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o standardowy układ.
Gdy planujesz druk z arkusza maszynowego, naddatek najczęściej liczysz w arkuszach, bo to one są zużywane podczas narządu i rozruchu. Naddatek w sztukach wyrobu ma sens przy prostych operacjach pakowania lub kompletacji, gdzie strata dotyczy pojedynczych egzemplarzy.
W obliczeniach może wyjść ułamek arkusza, ale w praktyce produkcyjnej zaokrągla się w górę do pełnych arkuszy (nie da się zamówić "0,3 arkusza"). W zadaniach z liczbami okrągłymi często wynik jest całkowity, jak przy 5% z 10 000.
Nakład netto to liczba egzemplarzy/arkuszy potrzebnych do uzyskania wymaganej ilości wyrobów gotowych. Nakład brutto to netto powiększone o naddatek (straty). W pytaniach o "naddatek" podaje się zwykle samą wartość dodatku, nie sumę.
Najczęściej myli się etap przeliczenia formatów (pomija użytki) albo liczy procent od złej wielkości (od sztuk zamiast arkuszy). Częsty jest też błąd procentowy: 5% zapisane jako 5 lub 0,5. Pomaga zapis: naddatek = 0,05 × arkusze_netto.
Druk dwustronny nie zmienia liczby arkuszy potrzebnych do uzyskania liczby egzemplarzy, ale może wpływać na technologię (np. przebieg przez maszynę, pasowanie) i w praktyce na wysokość naddatku. W zadaniach, gdzie nie podano dwustronności, zwykle zakłada się standardowe liczenie po użytkach bez dodatkowych komplikacji.
Ćwicz schemat: użytki → arkusze netto → naddatek (%) → arkusze brutto. Zapamiętaj typowe relacje formatów A i B oraz podstawowe działania procentowe. Rozwiązuj zadania z różnymi formatami (A5, A4, A3) i różnym naddatkiem (2%, 5%, 10%).
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Arkusz B2 pozwala uzyskać typowo 4 użytki A4.Dlatego na 40 000 ulotek A4 potrzeba 40 000 / 4 = 10 000 arkuszy B2 (nakład netto)."

Źródła:

  • ISO 216:2007 (lub nowsza wersja) Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, zakres: wymiary serii A i B
  • Wikipedia: "Paper size" oraz powiązane zestawienia formatów A i B (część o ISO 216) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu planowania produkcji poligraficznej (działy: formaty papieru, użytki, naddatki)
  • Materiały szkolne o impozycji i rozkroju arkusza (schematy użytków A4 na B2)
  • Zadania rachunkowe z procentów i przeliczeń nakładu netto/brutto dla formatów A i B

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego